Nog geen bezuiniging nodig voor verminderde gasinkomsten

Voorjaarsnota De kosten voor het besluit om de gasproductie in Groningen af te bouwen en bijbehorende investeringen te doen- in 2018 naar schatting 350 miljoen euro - worden dit jaar opgebracht uit financiële meevallers. Hoe dat op langere termijn moet, moet op Prinsjesdag duidelijk worden.

Een gaswinningslocatie van de NAM in Ten Post. Foto Kees van de Veen

Voor het ingrijpende en kostbare besluit van het kabinet om de gasproductie in Groningen definitief en helemaal af te bouwen zijn vooralsnog geen bezuinigingen elders op de rijksbegroting nodig. De gederfde gasbaten en noodzakelijke investeringen in Groningen worden voor dit jaar op 350 miljoen ingeschat. Dat bedrag wordt opgebracht uit financiële meevallers bij andere departementen en gereserveerde budgetten die dit jaar niet worden besteed. Hoe het kabinet de kosten van het gasbesluit op langere termijn wil dekken, zal het met Prinsjesdag bekend maken.

Dat blijkt uit de Voorjaarsnota van minister Hoekstra (Financiën, CDA), die maandag is verschenen. In het regeerakkoord was vorig najaar een nieuwe begrotingsregel afgesproken die stelde dat een daling van de gasbaten in principe met bezuinigingen elders moet worden opgevangen. Met die regel lijkt Hoekstra nu, in elk geval tijdelijk, flexibel om te springen.

Lees ook: Kabinet op zoek naar geld voor duur gasbesluit

De totale kosten voor het besluit om de gasproductie in Groningen terug te brengen tot nul, zullen uiteindelijk oplopen tot 1,1 miljard euro in 2022. Het gros daarvan – 900 miljoen – bestaat uit gederfde gasbaten. De overige 200 miljoen is bedoeld voor investeringen in de provincie Groningen: het verstevigen van gebouwen, het compenseren van geleden aardbevingsschade en het investeren in de lokale economie. Minister Wiebes (Economische Zaken, VVD) is in onderhandeling met de NAM over de verdeling van deze kosten. Het is wat hem betreft niet de bedoeling dat alleen de staat hiervoor opdraait, maar ook de aandeelhouders van de NAM, Shell en Exxon.

De overheidsfinanciën staan er volgens Hoekstra, in de Voorjaarsnota, door de gunstige economie onverminderd goed voor. Wel kampt het kabinet, behalve in het gasdossier, met nog enkele andere tegenvallers. Daaronder een hoger dan gedacht aantal leerlingen en studenten (200 miljoen) en ruimer gebruik van kinderopvang (80 miljoen). Ook zijn er meevallers, onder meer op de begroting van Volksgezondheid (350 miljoen).

Luister ook naar de podcast over de gasboringen: NRC Haagse Zaken #18: Gronings gas en de Haagse bubbel: een kleine geschiedenis
    • Philip de Witt Wijnen