Rechter: tijd is rijp voor genderneutraal als geslacht

De rechtbank ziet mogelijkheden voor een wetswijziging voor mensen die zich noch man, noch vrouw voelen.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Een persoon uit de omgeving van Roermond mag in de geboorteakte laten opnemen dat het geslacht bij geboorte niet kon worden vastgesteld. Dat heeft de rechtbank daar bepaald. De tijd is gezien de maatschappelijke en juridische ontwikkelingen bovendien rijp voor de invoering van een derde geslacht, schrijft de rechtbank in het vonnis.

De persoon werd in 1961 geboren. Hoewel het geslacht toen al niet bepaald kon worden, lieten de ouders hun kind als jongetje registreren omdat dat gemakkelijker zou zijn voor het kind. Eenmaal de puberteit gepasseerd voelde de persoon zicht echter allesbehalve man. Na een aantal operaties kon het geslacht van de persoon in 2001 officieel veranderd worden in ‘vrouwelijk’.

Geboorteakte

Ook dat bleek na verloop van tijd niet te passen. Sindsdien heeft de persoon geprocedeerd om een genderidentiteit in de geboorteakte te krijgen waar de persoon zich bij thuis voelt: noch man, noch vrouw. Een eerste stap in die richting is nu gezet. Op de geboorteakte van de persoon komt nu te staan: “geslacht is niet kunnen worden vastgesteld”.

Duitsers hebben sinds vorig jaar al de mogelijkheid zich behalve als man of vrouw, ook op een nader te bepalen derde manier te laten registreren. Dat zal gevolgen hebben voor de taal: Zo ziet genderneutrale taal in Europa eruit

Het door de persoon gewenste derde gender kan nu nog niet juridisch erkend worden. Maar wat de rechtbank Roermond betreft is de tijd er wel rijp voor. Het niet erkennen van iemands genderidentiteit vormt een “inbreuk op het privéleven, het zelfbeschikkingsrecht en de persoonlijke autonomie”, staat in het vonnis. Voor het registreren van zo’n derde geslacht is nog een wetswijziging nodig.

Mogelijkheden

Daarvoor biedt het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) wel mogelijkheden, voorspelt de rechter. Het EVRM schrijft voor dat er een ‘fair balance’ moet zijn tussen het algemeen belang en dat van individuen. En van die fair balance is in het geval van deze betrokkene geen sprake. De zelfbeschikking van de persoon is in het geding zolang die zich niet kan identificeren met het gewenste geslacht. De rechter vindt dat die zelfbeschikking zwaarder weegt dan het naleven van de wet. Het algemeen belang komt namelijk niet in gevaar als de persoon zich noch als man, noch als vrouw laat registreren.

    • David van Unen