Hoe renners, fans en pers worstelen met Froomes zege

Na drie weken koers in de Giro d’Italia is de lange solo van winnaar Chris Froome, in de negentiende etappe, blijvend voer voor discussie. Voor renners, ploegleiders, fans én journalisten.

Chris Froome komt juichend over de streep in Bardonecchia, na een solo van 80 kilometer. Foto Luk Benies/gewtty Images

Het is vrijdag 25 mei, even na drie uur, als Chris Froome op de Colle delle Finestre aan een historische solo begint, precies waar asfalt grind wordt. Op de finish in Bardonecchia, twaalf jaar geleden olympisch skidorp, klinkt een laf applaus. De speaker van dienst enthousiasmeert erop los, maar de wielerfans ter plaatse geven niet thuis. De twijfelachtige cv van Froome is hen bekend. En de gunfactor is ver te zoeken. Men kijkt veel liever naar Tom Dumoulin. Als de titelverdediger op de slotklim tijd lijkt goed te maken, gaan de handen wél op elkaar.

Journalisten kijken in een witte tent op een televisiescherm naar een prestatie die doet terugdenken aan een tijdperk waarin de wielersport synoniem stond voor dopinggebruik. Wat ze zien kunnen ze maar moeilijk geloven.

De vergelijking met Floyd Landis wordt gemaakt, de Amerikaan die in 2006 een solo van 123 kilometer aflegde en in Morzine de gele trui in de Tour heroverde, daags na een inzinking van een op het oog fatale soort. Al snel ging door die prestatie een streep. De Amerikaan stond strak van de dope.

Als Froome twee uur later met zijn armen ter hemel gericht de indrukwekkendste zege uit zijn loopbaan viert, overheerst bij het journaille dan ook vertwijfeling. Waar hebben we naar gekeken? Een prestatie met eeuwigheidswaarde, of vals spel avant la lettre? Froome heeft de schijn al maanden tegen. En ook zijn prestatiecurve deze Giro geeft te denken, omdat die in een tijdsbestek van 24 uur piekt en daalt gelijk een zware bergrit in de Alpen.

Positieve test in de Vuelta

In een ideale wereld had Froome deze Giro niet gereden. Zijn werkgever, Team Sky, zou hem hebben geschorst hangende het onderzoek naar zijn positieve test op een astmamedicijn in de Ronde van Spanje afgelopen september, als ze lid waren geweest van de MPCC, de club die zich inzet voor de geloofwaardigheid van de wielersport. Maar Sky sloot zich daar nooit bij aan, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de ploeg van Tom Dumoulin. Bij Sunweb hadden ze in dezelfde situatie zelfs de titelverdediger op non-actief gesteld.

Lees ook: Chris Froome won na een solo van 80 kilometer in de Giro de koninginnenrit én pakte de roze trui. Een prestatie die voor altijd blijft staan?

Sky peinst er niet over. Deelname aan de MPCC is facultatief, en de plas van Froome is nog geen dopingovertreding, omdat gebruik van het middel in beperkte hoeveelheid voor iedere renner toelaatbaar is. Voorlopig schorsen hoeft in dit geval niet. Het is aan Froome om te bewijzen dat de gevonden concentratie salbutamol, twee keer te veel, te billijken is. Doorgaans gaat dat achter de schermen, en wordt de zaak pas openbaar als er duidelijkheid is, zoals in het geval van Alessandro Petacchi en Diego Ulissi, mannen die ook positief testte op salbutamol en daarvoor een maandenlange schorsing kregen.

In de zaak Froome kijkt de wereld over zijn schouder mee. Zijn test werd de openbaarheid in gelekt. Als ieder ander krijgt hij de tijd zich te verdedigen, en dat proces is langdurig omdat de Brit en Team Sky het zich kunnen veroorloven om ’s werelds beste advocaten de dopingorganen te dwingen tot nieuwe jurisprudentie inzake salbutamol.

Naar verwachting leggen zijn advocaten hun collega’s van de CADF, het onafhankelijk anti-dopingorgaan verbonden aan de wielerunie UCI, het vuur na aan de schenen. Niemand die precies weet hoe lang het nog gaat duren voordat duidelijk wordt of Froomes Vuelta-zege van vorig jaar, en zijn bronzen medaille op het wereldkampioenschap tijdrijden, in de annalen zullen blijven. Het maakte zijn deelname aan de Giro op voorhand omstreden. Ergens had het de wielersport goed gedaan als Froome zich bescheiden had opgesteld in afwachting van de uitkomst. Hij had er als vaandeldrager van het wielrennen transparantie mee uitgedragen, belangrijk in een tijdperk dat als postdoping wordt aangeduid. Tegelijkertijd had het weinig verschil gemaakt: Team Sky wordt al jaren omsingeld door een schijn van misdadigheid: vast is komen te staan dat de ploeg misbruik maakte van medische attesten voor ontstekingsremmers, en pleisters met testosteron liet bezorgen. Froome heeft voorgoed de schijn tegen.

Voelbaar ongemak

Na de finish in Bardonecchia is het ongemak voelbaar, bij renners, ploegleiders, fans en journalisten. De link met Landis wordt hardop uitgesproken, maar mag niet met naam en toenaam op papier worden gesteld. De Nieuw-Zeelander George Bennett lacht cynisch als hij hoort dat Froome tachtig kilometer vooruit is gebleven en zijn achterstand van drie minuten heeft om weten te zetten naar een voorsprong van veertig seconden. „He did a Landis”, zegt de nummer acht van het klassement op camera. De beelden gaan op Twitter viraal. Nog die avond rectificeert LottoNL-Jumbo de uitspraken van hun kopman, die niet moesten worden gezien als een insinuatie naar verdorven praktijken. Ze feliciteerden Froome met een prachtvolle prestatie. Het tekent de worsteling van het peloton.

Lees ook: Tom Dumoulin blijft het proberen, maar Chris Froome zwicht niet

Op zaterdag, als de Giro beslist is in het voordeel van de viervoudig Tourwinnaar, wordt Laurens ten Dam gevraagd iets te zeggen over Froome. Hij heeft zo’n prestatie nog nooit gezien. Maar dan raakt hij geagiteerd. „Jullie willen me allerlei uitspraken ontlokken”, zegt Ten Dam, om daarna gauw weg te fietsen. Niemand wil de vingers branden. Ook Dumoulin niet. In Rome zegt hij dat Froome „het recht had” om te starten. „Het is verder niet aan mij om daarover te oordelen.”

Voorafgaand aan de Giro zei Dumoulin dat Froomes deelname niet goed is voor het wielrennen. Hij krijgt gelijk als ergens in de komende maanden duidelijk wordt dat de positieve test omgezet wordt in een dopingovertreding, hetgeen dan weer niet zou betekenen dat Dumoulin dan ineens tweevoudig Giro-winnaar wordt. Mocht Froome schuldig worden bevonden, dan wordt hij waarschijnlijk met terugwerkende kracht geschorst maar blijft hij de winnaar van de 101ste Giro d’Italia en zal hij in juli zijn titel proberen te verdedigen in de Tour.

Froome kondigde zaterdag én zondag totale openheid van zaken aan, „als de tijd rijp is”. Eens zal blijken dat „ik niets fout heb gedaan”, zei hij ook. De tijd zal leren of Froome gevrijwaard wordt. In de wielersport zou dát, wrang genoeg, een stijlbreuk zijn.

    • Dennis Meinema