‘Bacteriofaag nog geen alternatief voor antibiotica’

Er is nog te weinig bekend over de werking en risico’s van bacteriofagen, aldus het RIVM. Bacteriofagen zijn virussen die bacteriën kunnen doden.

Bacteriofagen Beeld iStock

Bacteriofagen kunnen nog niet worden ingezet als alternatief voor antibiotica bij de behandeling van infecties. In theorie kan de bacteriofaag in sommige gevallen “bijzonder nuttig” zijn maar er is nog te weinig bekend over de werking en risico’s. Dat blijkt uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maandag.

Bacteriofagen zijn virussen die bacteriën kunnen doden. Bacteriofagen werken heel specifiek tegen één type bacterie, in tegenstelling tot antibiotica, die tegen meerdere soorten tegelijk werken. Het vinden van de juiste bacteriofaag kost daarom tijd en is daarom volgens het RIVM niet geschikt voor de behandeling van acute infecties. Een dergelijk virus zou wel geschikt kunnen zijn voor de behandeling van chronische bacteriële infecties en infecties waarbij antibiotica niet werken. Of bacteriofagen daadwerkelijk effectief zijn, is echter niet bekend, omdat er nog te weinig onderzoek is gedaan naar de werking en risico’s.

Lees meer over bacteriofagen: “Deze nieuwe strategie om af te rekenen met multiresistente bacteriestammen kan wel eens slagen”

Georgië

Het RIVM bracht een bezoek aan het Eliava Instituut in Georgië, waar veel wordt gewerkt met bacteriofagen. Volgens het RIVM erkennen de medewerkers van het instituut de noodzaak van meer onderzoek. Ook voldoet het instituut niet aan de westerse vereisten van de productie van geneesmiddelen.

Het Eliava Instituut zet de bacteriofaag vooral in bij het prikkelbare darmsyndroom, (chronische) diarree en keelontsteking. Bacteriofagen werden begin vorige eeuw tegelijk met antibiotica ontdekt, maar raakten in het Westen op de achtergrond omdat het inzetten ervan tijdrovend en complex is. Antibiotica werken tegen meerdere soorten bacteriën tegelijkertijd en zijn daarom praktischer in gebruik.

Lees meer over antibioticaresistentie in Nederland : Antibioticagebruik daalt, maar resistentie bouwt op

De zorgen over resistentie tegen antibiotica zijn de afgelopen jaren toegenomen. In 2015 presenteerde minister Schippers van Volksgezondheid een vijfjarenplan om de antibioticaresistentie te bestrijden. De inzet van bacteriofagen kreeg veel aandacht nadat Antoinette Hertsenberg vorig jaar een uitzending maakte over de behandeling voor het programma Dokters van morgen. Ze nam in de uitzending uitbehandelde patiënten uit Nederland mee naar Georgië om ze te behandelen met bacteriofagen.

    • Belia Heilbron