Kabinet overwoog drastisch eind aan kaping bij De Punt

Molukkers

Het kabinet-Den Uyl dacht in 1977 aan chemische middelen om de kaping in De Punt te beëindigen, blijkt uit onderzoek van NRC.

Toenmalig minister van Justitie Dries van Agt. Foto Dick Coersen/ANP

Het kabinet-Den Uyl overwoog de treinkaping bij De Punt in Drenthe door Molukkers in 1977 te beëindigen met gas of „medisch-chemische” middelen in de voeding. Het was, blijkens de notulen van de ministerraad, toenmalig minister Van Kemenade (Onderwijs, PvdA) die opperde om „chemische middelen” te gebruiken. Minister Van Agt (Justitie, KVP) antwoordde op 10 juni in de ministerraad dat er „met energie is gezocht naar andere middelen om tot een oplossing te komen, met name ook in de medisch-chemische sfeer.” Maar dat was niet gelukt.

De rechtbank in Den Haag meldde vorig jaar februari in een tussenvonnis in een zaak die is aangespannen tegen de staat door familieleden van twee doodgeschoten kapers dat „gas of chemische middelen” zijn overwogen. Over dat feit is toen niet gepubliceerd.

In de vroege ochtend van 11 juni maakten eenheden van politie en diverse defensieonderdelen een eind aan de gijzelingen. Zes kapers en twee gijzelaars in de trein werden daarbij gedood. Een dag ervoor had premier Den Uyl (PvdA) in de ministerraad gesproken van toepassing van „beheerst geweld”. Het werd het meest gewelddadige overheidsoptreden in vredestijd. Uit notulen van de ministerraad blijkt dat de meeste ministers details van het ingrijpen niet te horen kregen. Ook niet toen ze erom vroegen.

Op de voorlopig laatste procesdag, dinsdag, in de zaak-De Punt draait het om de vraag of de rechter de eis toekent van de nabestaanden dat hun familieleden door mariniers zijn gedood toen zij al buiten gevecht waren gesteld. Dat druist in tegen het Europees Mensenrechtenverdrag en de eigen geweldsinstructie. Volgens de staat was het optreden van mariniers in de trein „proportioneel”.

Lees ook het achtergrondartikel: Het is tijd voor ‘beheerst geweld’
    • Frank Vermeulen