Alan Bean sprong op zijn tenen op de maan

De Amerikaan was de vierde man op de maan ooit en noemde het “misschien ooit een geweldige plek voor vakantie”.

Alan Bean tijdens de opening van een van zijn tentoonstellingen in 2009. Foto Jacquelyn Martin/AP

De Amerikaanse astronout Alan Bean was de vierde persoon die ooit voet op de maan zette. Na zijn carrière bij NASA besloot hij kunst te maken over zijn eeuwige fascinatie: de ruimte.

Zaterdag is Bean na een kort ziektebed op 86-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis in Houston, Texas, meldt de NASA.

Alan Bean poseert in een ruimtepak. Foto Reuters

Bean werd geboren in 1932 in Wheeler, ook in Texas, en wilde “zo lang hij zich kon herinneren piloot worden”. Hij studeerde lucht- en ruimtevaarttechniek en werd vervolgens piloot bij de Amerikaanse marine, waarna hij werd geselecteerd voor de derde astronautenlichting van de NASA in 1963.

In november 1969 werd hij de piloot van het ruimteschip Apollo 12 waarmee de tweede maanlanding ooit werd gedaan, vier maanden na de reis van Apollo 11. Tijdens die reis liepen de pioniers Neil Armstrong en Buzz Aldrin als eerste op de maan. Bean volgde kort na zijn reisgenoot en commandant Charles Conrad.

De bemanning van de Apollo 12 deed experimenten op de maan en installeerde er de eerste nucleaire generator die gebruikt kon worden voor stroomvoorziening. Conrad en Bean verzamelden nog eens 34 kilogram aan stenen en maanzand voor wetenschappelijk onderzoek. Overigens verliep de reis niet zonder problemen: kort na het opstijgen werd het de Apollo 12 geraakt door bliksem. Alsnog lukte het Bean en de bemanning om naar de maan te vliegen.

Diepe heimwee naar de ruimte, in 10.000 Apollo-foto’s

In 1973 was Bean commandant tijdens de tweede bemande vlucht naar Skylab, het eerste ruimtestation van de Amerikanen. In totaal bracht hij 69 dagen, 15 uur en 45 minuten door in de ruimte, waarvan ruim 31 uur op de maan. “Hij was een grootse Amerikaanse ontdekkingsreiziger en zijn voetafdrukken op de maan zullen nog generaties over de hele wereld inspireren”, reageert NASA-chef Jim Bridenstine.

‘Geweldige plek voor vakantie’

Over zijn tijd in de ruimte bleef Bean altijd overenthousiast en niet te serieus: “Als je jezelf voorbereidt om naar de maan te gaan, dan is elke dag als Kerstmis en je verjaardag tegelijkertijd. Ik bedoel, kan je jezelf iets beters bedenken?” Tijdens een interview in het kader van het 50-jarig bestaan van de NASA lichtte hij toe waarom lopen op de maan een van de mooiste dingen was die hij ooit in zijn leven had gedaan:

“Met een zesde van de zwaartekracht [op aarde, red.], moet je op een andere manier leren bewegen. Ik kon rondspringen op mijn tenen. Best leuk om te doen. Misschien wordt het ooit een geweldige plek voor vakantie.”

Bean vertrok in 1981 bij de NASA en werd kunstenaar. Zijn schilderijen beelden herinneringen aan de ruimte af, en Bean bestrooide zijn kunst met maanstof en stukjes van het ruimteschip Apollo 12. “Je kan de eerste schilderijen creëren in de geschiedenis van een andere plek dan onze aarde. Die zullen voor altijd de eerste zijn van de vele andere werelden die de mensheid over de eeuwen zal bezoeken”, zei Bean over zijn werk.

Dit jaar wordt het internationale ruimtestation ISS twintig. Hoe verder? Te huur: internationaal ruimtestation, 574 m3

“Niet alleen hebben we een ruimtevaartpionier en de vierde man op de maan verloren, maar ook een uitzonderlijke kunstenaar die zijn ervaring terug naar de aarde bracht en deelde met de wereld”, concludeert de Amerikaanse astronaut Scott Kelly. Bean laat een vrouw en twee kinderen uit een eerder huwelijk achter.

Bekijk hier een korte film over Bean van de NASA:

    • Christiaan Paauwe