In dit examen draait managen en ondernemen vooral om de cijfers

10.939 vwo-leerlingen maakten vrijdag het examen management & organisatie. ‘Managementgoeroe’ Ben Tiggelaar deed het ook.

Zouden de managers en ondernemers in mijn kennissenkring –zonder te studeren – een voldoende scoren op het vwo-examen M&O? Ik heb grote twijfels. Bij veel mensen, ook bij mij, is het rekenen behoorlijk roestig geworden in de loop der jaren. Dat doet de accountant of de controller. En die legt het vervolgens geduldig uit.

Maar ik wist waar ik aan begon. Vooraf had ik even de tips gecheckt op examenoverzicht.nl. De belangrijkste was: focus op rekenen. Goed advies, want van de 30 vragen in het examen draaien er maar liefst 23 om berekeningen.

Zo krijg je bijvoorbeeld de balans en de verwachtingen over het vierde kwartaal 2018 van Pain Plesant bv, een bakkerij die zich specialiseert in Frans brood. Daarna volgen opgaven als: bereken de verwachte totale ontvangsten in het vierde kwartaal van 2018 als gevolg van de verkopen in 2018. En: stel de liquiditeitsbegroting op over het vierde kwartaal van 2018.

Ik waan me even terug in de vroege jaren negentig. Ik volgde het bijvak bedrijfseconomie aan de Universiteit van Amsterdam. Gedoceerd door Werner de Haan. Een prachtige man. De Haan was overtuigd marxist, zo deelde hij ons mee bij aanvang van het eerste college. En hij had allerlei ideologische bedenkingen bij het vak. Maar de universiteit had hem gedwongen het te doceren en hij zou de studenten niet laten zitten.

Van de current ratio en de agioreserve herinner ik me bitter weinig. Van De Haans verhalen des te meer. Die gingen erover hoe balansen en kostprijsberekeningen mensen reduceerden tot cijfers. Niet goed! En vervolgens deed hij voor hoe je de berekening maakte.

Terug naar het examen M&O. Een kennisvraag dan maar? Welk type belasting moet bij een vof worden betaald over de behaalde winst? Die weet ik. Geen vennootschapsbelasting, maar inkomstenbelasting. Even kijken op het antwoordenblad... Goed! Dat is alvast één punt. Van de 66.

Na het doornemen van het examen en een aantal rekenpogingen, heb ik nog even gegoogled hoe het nu is met Werner de Haan. Ik zag dat hij na zijn pensionering bij de UvA ging doceren aan de Open Schoolgemeenschap Bijlmer. Totdat hij overleed op z’n vijfenzeventigste. Drie jaar geleden.

Er is een aflevering van het NPO-programma Vals plat over hem gemaakt (kijk maar even op Uitzending Gemist). Daarin legt hij vol vuur uit hoe je je vechtlust moet trainen. Essentieel voor marxisten, denk ik. Maar ook voor managers en ondernemers. En voor de examenkandidaten die zich door al die M&O-berekeningen hebben geknokt. Respect.

    • Ben Tiggelaar