Chinees onderonsje

Ruim een maand geleden zei Tan Zhongyi, die toen nog wereldkampioene was, dat ze niet in staat was geweest om zenuwachtig te worden voor de tweekamp die ze in de eerste helft van mei om het wereldkampioenschap moest spelen tegen Ju Wenjun.

Dat was natuurlijk verkeerd. Je moet zenuwachtig zijn en dan de zenuwen de baas worden. Wie droomt om na een cursus mindfullness zonder stress te kunnen winnen, jaagt een illusie na. Het is competitie of zen, een harmonische combinatie is te hoog gegrepen.

Tan Zhongyi en Ju Wenjun zijn goede vriendinnen. Ze zijn beiden 27 jaar oud, geboren in 1991, het jaar dat Xie Yun de eerste Chinese wereldkampioen bij de vrouwen werd. Vanaf hun kindertijd speelden ze in jeugdtoernooien tegen elkaar. De Chinese bondscoach Yu Shaoteng zei dat ze meer dan vriendinnen waren, bijna zusjes.

In goede harmonie werd de eerste helft van hun tweekamp gespeeld in Shanghai, de stad van Ju, en de tweede helft in Chongqing, de stad van Tan. Dat is een stad in het midden van China waar met de voorsteden inbegrepen 32 miljoen mensen wonen. Zo leer je nog eens wat door het schaken.

In de eerste zes partijen gingen de vriendinnen elkaar als woestelingen te lijf, met vijf besliste partijen. Toen stond Ju een punt voor. De match kwam tot rust; er volgden nog vier remises, waardoor Ju de nieuwe wereldkampioen werd.

Sinds 1927 waren er 17 wereldkampioenen bij de schakende vrouwen en na 1991 waren er zes Chinese wereldkampioenen en vijf kortstondige wereldkampioenen uit andere landen.

Hoe komt dat Chinese overwicht? Het helpt dat er veel Chinezen zijn, en ook dat de staat al lang geleden een ambitieus trainingsprogramma heeft opgezet. Bij de mannen is dat er ook, maar daar zijn de Chinese successen nog niet zo spectaculair.

Hoe hoger het niveau, hoe langer het duurt voor de omwenteling komt. Dat niveauverschil tussen mannen en vrouwen is nog flink groot. Op de algemene ranglijst van mannen en vrouwen staat de nieuwe wereldkampioene Ju Wenjun op de 350ste plaats.

Tan Zhongyi - Ju Wenjun, WK vrouwen 2018

1. e4 e5 2. Lc4 Pf6 3. d3 c6 4. Pf3 d5 5. Lb3 a5 6. a4 Lb4+ 7. c3 Ld6 8. 0-0 0-0 9. exd5 Wit ziet een mooi plekje op b5, maar dat was niet genoeg reden om het centrum op te geven. 9...cxd5 10. Pa3 Pbd7 11. Te1 h6 12. Pb5 Lb8 13. d4 Een bescheiden zet als 13. Le3 was beter. 13...e4 14. Pd2 Pb6 15. f3 Te8 16. Lc2 Ld7 17. Tb1 Na 17. fxe4 zou 17...Lg4 komen. 17...exf3 18. Pxf3 Pe4 19. Pe5 Een uit nood geboren pionoffer dat wits problemen niet oplost. 19...Lxe5 20. dxe5 Lxb5 21. axb5 Txe5 22. Le3 Te6 23. Ld4 Pc4 24. Ld3 Dg5 25. b3 Pcd6 26. Tb2 Tae8 27.Tbe2 Pf5 28. Lc2 Ph4 29. Dd3 Pg6 30. Le3 Dh5 Zwart heeft niet alleen een pion meer, maar ook uitstekend werkende stukken. Met 31. Ld1, om straks veld f3 te beschermen, zou wit zich nog enigszins kunnen verdedigen. 31. c4 Maar hierna wordt wit onder de voet gelopen. 31...Pe5

Zie diagram

32. Dd4 Na 32. Dxd5 wint zwart met 32...Pc3. 32...Tg6 Met onafwendbare dreigingen. 33. Lxe4 dxe4 34. Kf1 Pf3 35. Dd7 Of 35. gxf3 Dh3+ en mat. 35...Pxh2+ Wit gaf op.