Nieuw onderzoek: Hitlers kaak is écht Hitlers kaak

Archeologie

De botresten in Russisch bezit die van Adolf Hitler zouden zijn, blijken echt van de nazi-leider.

Kaakfragmenten van Adolf Hitler. Foto’s European Journal of Internal Medicine

Vier stukjes kaak vol bruggen en kronen die begin mei 1945 door Russische soldaten zijn gevonden bij de schuilplaats van de Duitse dictator Adolf Hitler, zijn inderdaad van deze nazi-leider. Hitler pleegde op 30 april zelfmoord tijdens de val van Berlijn. Drie Franse pathologen en een journalist publiceerden de identificatie in het European Journal of Internal Medicine online 18 mei. De journalist, Jean Chrisytoph Brisard, publiceerde in maart al samen met de Amerikaans-Russische journalist Lana Parshina een boek en een documentaire over deze zoektocht: La mort d’Hitler. Dans les dossiers secrets du KGB.

Het gaat om een stukje van 4 cm bovenkaak (met een complexe constructie van een enorme brug met kunsttanden) en drie stukjes onderkaak, met een aantal kronen en nog een brug. Dit komt allemaal overeen met wat bekend is uit oude tandartsgegevens en uit röntgenfoto’s van Hitler uit 1944. De Russische autoriteiten waren direct na de oorlog op grond van dezelfde argumenten al tot dezelfde identificatie gekomen, daarin gesteund door onderzoek van de Amerikaanse regering.

Het bijzondere is nu dat 73 jaar na de dood van Hitler de kaak voor het eerst opnieuw onderzocht is, door onafhankelijke buitenstaanders. Dit kan ook tegenwicht bieden tegen verder onbewezen theorieën dat Hitler pas jaren later overleed, als geheime banneling in Zuid-Amerika. Bijvoorbeeld History Channel zendt daarover al jaren de pseudohistorische documentaire serie Hunting Hitler uit.

Zelfmoord

De onderzoekers bekeken ook een stuk schedeldak uit de KGB-archieven dat aan Hitler is toegeschreven, maar ze hadden niet de middelen voor een definitieve identificatie. DNA-onderzoek is niet gedaan, daarvoor kregen ze geen toestemming. In 2009 is door de Amerikaanse archeoloog Nick Bellantoni beweerd dat hij DNA onderzoek op dat botstuk had gedaan en dat het in werkelijkheid van een vrouw was. Maar Bellantoni heeft nooit een wetenschappelijk verslag gepubliceerd en de Russische autoriteiten ontkennen zelfs dat de Amerikaan ooit toegang tot het bot heeft gehad.

Het schedeldak, maar niet het stukje kaak, was in 2000 al eens te zien geweest op een tentoonstelling van het Russische Staatsarchief. In het schedeldak werd wel een kogelgat gevonden, van een schot dat door de mond of de slaap kan zijn afgevuurd. Volgens Duitse getuigen zou Hitler met een pistoolschot door het hoofd zelfmoord hebben gepleegd.

De Franse onderzoekers vonden op de kaakstukjes ook blauwe verkleuring, een aanwijzing dat Hitler cyankali kan hebben genomen. De Russische onderzoekers hadden in 1945 ook al zo’n aanwijzing gevonden: kleine glasstukjes in de mond van Hitler, mogelijke resten van een kapotgebeten gifcapsule. Dat was indertijd ook het officiële verhaal van de Russen, die een zelfmoord door gif sowieso beter vonden passen bij de ‘laffe Hitler’. Het stukje schedel met de schotwond werd overigens pas een jaar later gevonden toen Russische onderzoekers nog eens onderzoek gingen doen in de Berlijnse bomkrater waarin het door SS’ers met behulp van 200 liter benzine verbrande lichaam van Hitler was terug gevonden.

Tot 1970 bezaten de Russen nog veel meer botmateriaal, dat verborgen was op geheime plaatsen in de DDR. Maar in dat jaar beval de KGB de vernietiging van die resten, op de kaakdelen en het stukje schedeldak na – ongetwijfeld omdat die kaak de sleutel tot de identificatie is en het schedeldak een duidelijke doodsoorzaak toonde. De twee botstukken zijn sindsdien bewaard in twee verschillende staatsarchieven in Moskou.