De wereld lijkt juist veiliger na Kims milde reactie op afzegging top

Trump-Kim

Nu de reactie van Noord-Korea zo gematigd is, worden een militair ingrijpen door de VS en het verzwaren van de sancties moeilijker te verkopen. Het lijkt een slimme tactiek van Kim.

Jung Hye-mi (29), in Seoul, toont met een emoji hoe ze zich voelt nadat de Amerikaanse president Trump de top met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Un heeft afgezegd. Foto's Ed Jones/AFP

Is de wereld er nu veiliger of onveiliger op geworden nadat president Donald Trump de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft laten weten dat hun top – gepland voor 12 juni in Singapore – vooralsnog niet doorgaat? Opvallend genoeg is het antwoord op die vraag niet automatisch: onveiliger.

Dat komt vooral door de Noord-Koreaanse reactie: het land heeft tot nu toe niet gedreigd met nucleaire actie tegen de Verenigde Staten. Dat lag wel in de lijn der verwachting. Eerder dreigde het land steevast met hel en verdoemenis, en dan vooral met de hel van een nucleaire aanval, als de VS niet deden wat Noord-Korea eiste.

Kims reactie op de afzegbrief (die Trump een dag later weer relativeerde) is vooral de-escalerend. „Onze toewijding ons in te zetten voor vrede en stabiliteit op het Koreaanse schiereiland blijft ongewijzigd, en we staan ervoor open om [meer] tijd en ruimte te geven aan de VS”, zo verklaarde de Noord-Koreaanse toponderhandelaar Kim Kye-gwan na Trumps bekendmaking.

John Bolton

Deze Kim is dezelfde man die eerder felle kritiek uitte op de Nationale Veiligheidsadviseur van de VS, John Bolton, toen die eind vorig maand stelde dat Noord-Korea op dezelfde manier moest ontwapenen als Libië in 2004. Dit is voor Noord-Korea onacceptabel, omdat het stopzetten van het nucleaire programma er destijds toe leidde dat de Libische leider Gaddafi werd verdreven.

Student Kim Do-yun (22)

Eerder stelde een andere vertegenwoordiger van het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat de VS konden kiezen: óf de beide landen spraken elkaar in een vergaderzaal, óf ze kwamen elkaar tegen op het nucleaire slagveld. Die woorden heeft Noord-Korea nu niet herhaald. Het is verder niet erg aannemelijk dat Noord-Korea zijn kernproeven hervat, want de hoogste leider Kim zelf heeft eerder gemeld dat die testen niet meer nodig zijn omdat Noord-Korea’s nucleaire arsenaal is voltooid.

Ook de persoonlijke brief aan Kim waarmee Trump de top afzegde. hoeft de spanningen niet per definitie te vergroten. Trump pochte daarin weliswaar over Amerika’s grote nucleaire arsenaal, hij sprak tegelijkertijd ook zijn waardering voor Kim uit. En hij hield de mogelijkheid voor een top in de toekomst nadrukkelijk open.

Lees ook: Showman Trump blijft hopen op een mooie top met Kim

Het zou al heel goed nieuws zijn als door Trumps brief nu een periode aanbreekt waarin er weinig tot niets gebeurt. Dat is niet ondenkbaar. Daarbij zouden beide partijen contact met elkaar blijven zoeken en onderhouden, maar dan in een veel trager tempo en zonder de druk van een naderende top. En China zou zijn traditionele, formele rol van bemiddelaar in het conflict weer kunnen oppakken, iets waarop Beijing ongetwijfeld hoopt.

Als China en Zuid-Korea ook nog hun sancties tegen Noord-Korea zouden verlichten, ontstaan misschien de rust en ruimte die de onderhandelingen tot nu toe ontbeerden. Misschien worden beide partijen het dan mogelijk wel eens over een agenda, op basis waarvan een top later alsnog kan plaatsvinden – eventueel met China erbij.

Dat is natuurlijk wel afhankelijk van de Amerikaanse bereidheid voorlopig af te zien van militaire actie tegen Noord-Korea en de bereidheid Noord-Korea geen zwaardere sancties op te leggen. In elk geval zouden de Verenigde Staten moeten toestaan dat Zuid-Korea en China hun sancties eerder verlichten dan verzwaren.

Van die Amerikaanse bereidheid is tot nu toe alleen nog niets gebleken. Trump verklaarde donderdag dat hij met Zuid-Korea en Japan had gesproken over een militaire reactie, en dat de troepen van de VS in principe gevechtsklaar waren. Ook zei hij dat de VS zwaardere sancties willen instellen, de zwaarste sancties ooit. Die maatregel staat al voor begin volgende week op het programma.

Sung Jong-hun (56)

Verzwaren sancties?

Nu de reactie van Noord-Korea zo gematigd is, wordt een militair ingrijpen door de VS en het verzwaren van de sancties wel moeilijker te verkopen. Zeker China en Zuid-Korea zullen daarin niet meer zo makkelijk meegaan. Trump kan dan ook besluiten de reactie van Noord-Korea te zien als een teken van goede wil. Dat geeft hem dan een reden voorlopig in elk geval af te zien van maatregelen. Dit advies zal China Trump in elk geval geven.

Het is bovendien Trump en niet Kim die de top heeft afgelast. China en Zuid-Korea zullen de Amerikaanse president hiervoor niet willen belonen. Trump zei donderdag ook: „Als en wanneer Kim ervoor kiest om een constructieve dialoog aan te gaan, dan wacht ik daarop.”

    • Garrie van Pinxteren