Bezoek aan Amsterdam krijgt prijskaartje

Links coalitieakkoord

Amsterdam heeft als eerste grote stad een coalitie. Die wil een autoluwe, minder drukke, aardgasvrije stad, met meer woningen.

Spreiding over de stad moet de verwachte toeristengroei in Amsterdam aanvaardbaar maken. Foto Herman Wouters

Amsterdam gaat op de schop. Althans, als het aan de nieuwe coalitie van GroenLinks, D66, PvdA en SP ligt. Grote verschillen met de verkiezingsprogramma’s van de partijen zijn er nauwelijks. Toch zijn de plannen ingrijpend. De vier partijen hebben concrete voornemens voor een autoluwe en aardgasvrije stad. Ook moet de massale drukte met toeristen in het centrum aangepakt worden.

„Knetterlinks” wil Rutger Groot Wassink, lijsttrekker van grootste partij GroenLinks, het coalitieakkoord niet noemen. Maar hij kan een glimlach niet onderdrukken na een vraag erover bij de presentatie van het akkoord (‘Een Nieuwe Lente Een Nieuw Geluid’ naar dichter Gorter).

Al voor de meivakantie waren de portefeuilles verdeeld en de moeilijkste hordes genomen, zegt informateur Maarten van Poelgeest (GroenLinks) donderdag. Daarmee is Amsterdam de eerste grote stad die klaar is met onderhandelen. Vijf van de acht wethouders zijn vrouwen.

Lees ook Gaat het ‘knetteren’ met Den Haag? Misschien wel niet

Opvang voor ongedocumenteerden

De coalitie wil een eind maken aan de zwerftocht van een groep ongedocumenteerden, voornamelijk uitgeprocedeerde asielzoekers, die onder de naam We Are Here door Amsterdam trekken. Al sinds 2012 trekt de groep in wisselende omvang van kraakpand naar kraakpand. Ze bezitten geen (reis)documenten en kunnen alleen gebruik maken van de bed-bad-en-broodregeling, waardoor ze uitsluitend ’s nachts opvang hebben. Vijfhonderd mensen wil het college structureel opvangen, voor anderhalf jaar. De ongedocumenteerden krijgen begeleiding van de gemeente voor werk en noodzakelijke zorg.

Lees ook Oplossing krakende vluchtelingen vormt de inzet van Amsterdamse collegevorming

Duurzaamheid en drukte

„Amsterdam moet de groene koploper van Nederland én Europa worden”, zei Groot Wassink eerder. Een torenhoge ambitie, die de coalitie versneld wil waarmaken met een fonds van 150 miljoen euro om de stad in 2040 aardgasvrij te maken, 10 jaar voor het landelijke streven. De rekening komt deels bij de vervuilende bezoeker te liggen. De parkeertarieven in het centrum van de stad stijgen met 2,50 euro, naar 7,50 euro per uur. Ook zal de grachtengordel ‘parkeervrij’ worden, woonstraten ‘parkeerluw’ en kunnen cruiseschepen niet meer aanmeren binnen de gemeentegrenzen. Voetgangers en fietsers krijgen meer ruimte, terwijl automobilisten langzamer zullen moeten rijden: op de ringweg en in ‘woonstraten’ gaat de snelheid omlaag.

Lees ook de kennismaking met het nieuwe college: Zij gaan de hoofdstad besturen

Spreiding over de stad moet de verwachte toeristengroei, van jaarlijks 20 miljoen naar 30 miljoen de komende jaren, aanvaardbaar maken. Verder: een Airbnb-verbod om de toeristendruk in bepaalde buurten te verminderen en in het centrum verdwijnen opstapplekken voor rondvaartboten en parkeerplaatsen voor touringcars.

Betaalbaar wonen

Wonen was hét verkiezingsonderwerp. Het college gaat fors bijbouwen. De ambitie ligt nu op 5.000 nieuwe woningen per jaar, dat moet naar 7.500. In 2025 moet het aantal woningen met middenhuur bijna verdubbeld zijn. Voor iedereen moet het mogelijk blijven in Amsterdam te wonen. Verkoop van sociale huurwoningen mag alleen „bij hoge uitzondering”. Ook wil de coalitie meer woningen voor leraren en verpleegkundigen – sectoren waar een tekort is. Voor uitvoering van de plannen komt geld beschikbaar door verhoging van de toeristenbelasting. Ondernemers gaan betalen voor reclame. De gemeentelijke belastingen stijgen. Of de plannen haalbaar zijn? „Wees realistisch, eis het onmogelijke”, antwoordt Groot Wassink.

    • Mark Middel