België zit in zijn maag met dood van vluchtelinge Mawda

Fatale afloop politie-achtervolging

Vorige week werd in België bij een politie-achtervolging de vluchtelinge Mawda (2) gedood. Nog steeds is onduidelijk hoe dat kon.

De moeder van Mawda laat een foto van haar dochter zien tijdens een persconferentie over de dood van Mawda. Foto Thierry Roge/AFP

Dit is wat we zeker weten: het tweejarige Iraaks-Koerdische vluchtelingetje Mawda is dood. Rond half twee in de nacht van 16 op 17 mei zag de Belgische politie een busje met valse nummerplaten op de snelweg in de buurt van Namen. Ze zette de achtervolging in, zo’n 60 kilometer en haast een uur lang, met in totaal een vijftiental politiewagens en dertig agenten. Pas in de buurt van Bergen kon ze het busje onderscheppen. Er werd zeker één schot gelost en de peuter, die met haar ouders in het busje tussen 29 andere vluchtelingen zat, werd geraakt. Ze overleed op weg naar het ziekenhuis.

Lees ook: Peuter (2) gedood door Belgische politiekogel

Tot zover komen de versies ongeveer overeen. Maar hoe het zover kon komen? De exacte omstandigheden van Mawda’s dood zijn na een week nog altijd in nevelen gehuld. De gemoederen lopen steeds hoger op.

De ouders, die een advocaat in de arm hebben genomen, zeiden op een persconferentie dat de inzittenden zouden hebben geseind dat er kinderen in het busje zaten. Toch werd geschoten. Toen de politie mikte op de bestuurder, werd het meisje geraakt. De peuter werd alleen vervoerd naar het ziekenhuis, pas in de loop van vrijdag werden de ouders – na vastgezeten te hebben in een politiecel – geïnformeerd over haar dood.

Het parket is minder duidelijk. Verklaarden ze net na de gebeurtenis nog dat Mawda helemáál niet door een kogel werd geraakt – ze zou een schedelbreuk opgelopen hebben –, even later was ze toch gedood door een kogel: een verdwaalde. Inmiddels is het een ‘per ongeluk afgevuurde’. Wat daarmee bedoeld wordt, is onduidelijk. In elk geval probeerde de bestuurder van het busje volgens de politie hun wagens te rammen en voerde die gevaarlijke manoeuvres uit, waardoor het schieten volgens hen gerechtvaardigd was. De agenten zeggen dat ze niet wisten of er meer mensen in het busje zaten.

Hoewel nog haast alles onduidelijk is, zwelt de kritiek de laatste dagen aan. De advocaat van de ouders vindt, zo zei hij in De Morgen, dat de politie „telkens de versie kiest die ze het beste uitkomt”, en de Liga voor Mensenrechten veroordeelde het „gebrek aan menselijkheid” waarmee de ouders zijn behandeld. Op links riep een politica op tot het ontslag van de verantwoordelijke minister en staatssecretaris omdat ze dit ziet als een gevolg van hun strenge migratiebeleid. Op rechts ziet men het incident juist als een gevolg van de steeds gewelddadiger geworden mensensmokkelaars en de onderbemande politie.

De parlementaire onderzoekscommissie waar de ouders om hebben gevraagd, lijkt er vooralsnog niet te komen. Wel is een onderzoek aangekondigd van het parket en van het zogeheten Comité P, dat toezicht houdt op de politie. Dat zal naar verwachting minstens enkele weken duren. De ouders overwegen een eigen onderzoek te laten uitvoeren. Ondertussen is de bestuurder van het busje – mogelijk een mensensmokkelaar – tot overmaat van ramp nog niet gevonden.

    • Anouk van Kampen