Schandaal bij Duitse immigratiedienst treft kabinet-Merkel

Duitsland In strijd met de regels en – mogelijk tegen betaling – gaf de Duitse dienst Bamf zeker duizend asielzoekers een vluchtelingenstatus.

Bewoners van een Beiers AZC. Foto Christof Stache/AFP

Een schandaal bij de Duitse immigratiedienst begint politieke gevolgen te krijgen voor de regering-Merkel. Een hoge medewerker van de dienst zou documenten vervalst hebben en in strijd met de regels asiel hebben verleend aan meer dan duizend mensen. De nieuwe minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer (CSU) moet zich dinsdag in de Bondsdag over de kwestie verantwoorden.

Aanvankelijk leek de affaire beperkt te zijn tot de vestiging van de dienst in Bremen. In april werd bekend dat justitie de voormalige directeur van de Bremense vestiging ervan verdenkt tussen 2013 en 2016 samen met enkele advocaten – mogelijk tegen betaling - gerommeld te hebben met asielaanvragen, om mensen een vluchtelingenstatus te bezorgen die daar geen recht op hadden.

Terwijl het onderzoek naar de Bremense kwestie nog loopt, is nu ook het hoofdkwartier van de dienst in Neurenberg onder vuur komen te liggen. Het Bundesamt für Migration und Flüchtlinge, afgekort als Bamf, heeft sinds de grote toestroom van vluchtelingen in 2015 en 2016, steeds onder grote druk gestaan. De dienst kon het werk niet aan, had de eigen procedures niet op orde en moest snel nieuwe mensen aannemen en inwerken in vestigingen verspreid over het land.

Maar dat er in Bremen wel érg veel asielzoekers relatief makkelijk asiel kregen viel op, binnen de organisatie en daarbuiten. Verhalen circuleerden dat asielzoekers uit het hele land wisten dat je via bepaalde advocaten in Bremen een verblijfsvergunning kon regelen. De vraag is wanneer het hoofdkwartier wist dat er in Bremen mogelijk corruptie plaatsvond – en waarom het zo lang duurde voor daar grondig onderzoek naar werd ingesteld.

Lees ook: Merkels vluchtelingenbeleid heeft Duitsland veranderd

Al in 2016 trok de deelstaat Nedersaksen bij de top van de dienst aan de bel over de dubieuze werkwijze in Bremen. Interne mails die afgelopen dagen naar buiten zijn gekomen wekken de indruk dat de leiding in Neurenberg wel geïnformeerd was, maar het belangrijker vond de imagoschade voor de dienst te beperken dan de waarheid boven tafel te krijgen.

Inmiddels is het Bamf begonnen 18.000 reeds toegekende asielverleningen, uit Bremen en andere plaatsen, opnieuw onder de loep te nemen. De president van de dienst, Jutta Cordt, is weliswaar pas sinds 1 januari 2017 in functie, maar in de Duitse media wordt erop gespeculeerd dat zij zal moeten aftreden.

Wanneer wist de leiding dat in Bremen mogelijk corruptie plaatsvond?

Oppositie: onderzoekscommissie

Voor minister Seehofer is de kwestie enerzijds een lastig dossier, maar anderzijds een kans zich te profileren als de man die grote schoonmaak houdt. Volgende week maakt hij bekend hoe hij de dienst zal reorganiseren en of er ontslagen vallen.

In de Bondsdag willen de anti-immigratiepartij AfD en de liberale FDP een parlementaire onderzoekscommissie instellen – maar voorlopig hebben ze daarvoor niet genoeg medestanders. Voor de regering-Merkel kan zo’n onderzoek grote problemen opleveren, omdat het, zo willen AfD en FDP, zich niet alleen zou richten op misstanden bij het Bamf, maar op het hele vluchtelingenbeleid van Merkel sinds 2014. Het onderzoek zou dan ‘een tribunaal’ over Merkels omstreden aanpak van de vluchtelingenkwestie kunnen worden, verwoordde een Duitse krant de vrees in het Kanzleramt woensdag.

    • Juurd Eijsvoogel