OM wil onderzoek naar ‘wanbeleid en corruptie’ in haven van Sint Maarten

Sint Maarten

Al jaren spelen er verdachte zaken bij het havenbedrijf van Sint Maarten, denkt justitie. Het Hof behandelt morgen een verzoek voor een onderzoek naar het staatsbedrijf.

De haven van Philipsburg op Sint Maarten Foto Jasper Juinen/ANP

Het Openbaar Ministerie Sint Maarten wil een civielrechtelijk onderzoek naar vermeend wanbeleid, corruptie en fraude binnen het havenbedrijf van het eiland. Het Hof van Justitie op Sint Maarten buigt zich deze donderdag over een verzoek hiertoe van het OM.

Op basis van voorlopig onderzoek sinds 2015 concludeert het OM dat er „gegronde” twijfels zijn over de aanbesteding van projecten, de controle op uitgaven en afgesloten leningen.

De Sint Maarten Harbour Holding Company NV, een 100 procent staatsbedrijf, is van groot belang voor de economie van het eiland. Sint Maarten leeft van toerisme en 80 procent van alle bezoekers komt via cruiseschepen in de haven aan. Voor de verwoesting door orkaan Irma ging het om ongeveer twee miljoen cruisetoeristen per jaar. In de haven heeft ook de overslag van de meeste levensmiddelen, brandstof en consumptiegoederen plaats.

Wederopbouwgeld

Als er sprake is van wanbeleid en criminele activiteiten bij het havenbedrijf zijn andere bedrijven als ‘belanghebbenden’ mogelijk gedupeerd. Het OM vraagt het Hof daarom om een ‘civiele enquête’: een civielrechtelijk onderzoek waar het Hof onafhankelijke onderzoekers voor aanwijst. Justitie heeft extra aandacht voor corruptie, omdat Nederland 550 miljoen euro aan wederopbouwgeld heeft toegezegd aan Sint Maarten, een autonoom land binnen het koninkrijk.

Lees meer over de Nederlandse noodhulp: Eerste tranche hulpgeld naar Sint Maarten

Het havenbedrijf wil niet reageren in aanloop op de zitting op donderdag, volgens zijn advocaat Chris de Bres.

Een van de thema’s die het OM noemt, sluit aan bij het strafrechtelijke ‘Emerald-onderzoek’ van het Team Bestrijding Ondermijning (TBO) naar onder meer witwassen, fraude en belastingontduiking. Enkele eenmansbedrijfjes van aannemers worden verdacht van het indienen van fictieve facturen: ze verrichtten geen of nauwelijks werk voor het havenbedrijf, volgens het OM. In totaal zou zo naar schatting 6,8 miljoen euro zijn weggesluisd uit de haven.

De voormalige directeur van het havenbedrijf, Mark M., keurde deze facturen goed. Hij werd juni vorig jaar gearresteerd en verhoord, maar hij ontkende betrokkenheid bij fraude. In aanloop naar het strafproces, dat op 11 juni begint, is hij vrijgelaten.

In de zaak-Emerald is vorige maand ook het parlementslid Chanel Brownbill schuldig bevonden

aan ontduiking van omzet- en inkomstenbelasting voor ruim 1 miljoen euro. Brownbill kreeg 18 maanden cel, waarvan 15 maanden voorwaardelijk, en 240 uur werkstraf. Een ander parlementslid, Frans Richardson, wordt in Emerald ook verdacht van belastingontduiking en het aannemen van 300.000 euro aan smeergeld. Beiden zijn nog steeds actief als politici op Sint Maarten.

Aanleg dure brug

De aanleg van de Causeway-brug over de Simpson Bay in 2013 roept bij justitie ook vraagtekens op. De brug is gefinancierd met een lening van 43 miljoen euro en aangelegd door Volker Construction International (VCI), gelieerd aan VolkerWessels. Het OM twijfelt aan de infrastructurele noodzaak van de brug en er is gekozen voor een duurdere variant. Het Functioneel Parket heeft vorig jaar invallen op Sint Maarten gedaan om onderzoek te doen naar de Causeway.

Het OM denkt ook dat er een grove fout is gemaakt door het havenbedrijf in de zaak-Zebec. Zebec Development betaalde bijna 9 ton in euro’s aan het havenbedrijf om op een stuk grond een ‘Dutch Village’ te realiseren. Later bleek dat deze deal niet strookte met een deal die het havenbedrijf al had gemaakt met een cruisebedrijf. Het havenbedrijf heeft de zaak in 2015 geschikt met Zebec voor 8,5 miljoen euro, waarvoor het staatsbedrijf een lening moest aangaan.

In 2009 heeft het havenbedrijf verder een tweedehands hijskraan aangeschaft voor 3,1 miljoen euro. Voor deze aanschaf is het havenbedrijf een lening aangegaan met het Panamese bedrijf Octavio. Het was een lening met een hoge rente van 8 procent voor een periode van 10 jaar, volgens nieuwsberichten. Justitie ziet een belangenconflict omdat een van de bestuurders van Octavio een broer was van de toenmalige president-commissaris van het havenbedrijf. Volgens het OM had het havenbedrijf destijds ook voldoende kapitaal voor een dergelijke investering.

Het havenbedrijf heeft met bestuurlijke perikelen ook haar eigen statuten geschonden, zegt het OM. Zonder deugdelijke motivering zou Romeo Pantophlet, oud-minister van Toerisme, Economische Zaken, Transport en Telecommunicatie, in 2012 alle zittende commissarissen hebben ontslagen. Sindsdien heeft het havenbedrijf te weinig nieuwe commissarissen - drie in plaats van de vereiste vijf – die daarbij geen aantoonbare kennis van de haven hebben, is de conclusie van justitie. Recent heeft het havenbedrijf weer vijf commissarissen aangesteld.

Wanneer het Hof uitspraak doet na de behandeling is nog onbekend.

    • Eppo König