Oekraïense filmmaker in hongerstaking

Rusland De Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov ging vorige week in hongerstaking in zijn Russische cel. Hij eist vrijlating van alle Oekraïense politieke gevangenen.

Oleg Sentsov in augustus 2015 nadat hij door een Russische rechtbank is veroordeeld tot twintig jaar cel. Foto AP

De Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov, die in Rusland een celstraf van 20 jaar uitzit wegens ‘terrorisme’, ging afgelopen week in hongerstaking. Oekraïne onderhandelt met Moskou over een uitruil.

„Ik weet niet wat je overtuigingen waard zijn als je niet bereid bent voor ze te lijden of te sterven”, zei Oleg Sentsov in 2015 in een Russische rechtszaal, vlak voor zijn veroordeling tot twintig jaar cel. De uit de Krim afkomstige Sentsov, een uitgesproken tegenstander van de Russische annexatie van het schiereiland, zou volgens Rusland leider zijn van een terroristische organisatie die aanslagen voorbereidde tegen Rusland. De regisseur is vooral bekend van zijn film Gamer (2011) over een gameverslaafde jongen op de Krim.

Sentsov ging in hongerstaking in het Siberische strafkamp waar hij nu al bijna vier jaar gevangen zit. Zijn eis: vrijlating van alle in Rusland vastgehouden Oekraïense politieke gevangenen. „Mensen die Sentsov kennen, weten dat hij tot het einde zal gaan”, schreven 130 personen uit de Russische culturele sector eerder deze week in een petitie aan de Russische regering.

Volgens mensenrechtenorganisaties en de Oekraïense regering houdt Rusland nog tenminste 64 Oekraïners vast op politieke gronden: 24 in Rusland en 40 op de Krim. Het gaat om personen die vanwege hun verzet tegen de Russische annexatie of het conflict in de Donbas zijn gearresteerd. Onder hen zijn ook Krim-Tataren die worden beschuldigd van lidmaatschap van de door Rusland als terroristisch aangemerkte organisatie Hisb ut-Tahrir. Sinds zijn veroordeling pleiten kunstenaars en westerse regeringen bij de Russische autoriteiten voor Sentsovs vrijlating.

De 41-jarige regisseur heeft zich goed voorbereid op zijn hongerstaking. Na meer dan een week vasten zou zijn toestand stabiel zijn, zo meldde zijn advocaat Dmitri Dinze aan de Russische krant Novaja Gazeta. In Russische gevangenissen worden hongerstakers vaak ontoerekeningsvatbaar verklaard en onder dwang gevoed. De Oekraïense activist Aleksandr Koltsjenko die samen met Sentsov terecht stond en tien jaar kamp kreeg, zei in een brief de actie te steunen.

Lees hier het artikel over Sentsovs veroordeling tot twintig jaar strafkamp

Uitruil gevangenen

Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde maandag tijdens een persconferentie Sentsov te willen ruilen tegen de Russisch-Oekraïense journalist Kirill Vysjinski. Vysjinski is hoofd van de Oekraïense afdeling van de Russische zender RIA Novosti en werd eerder dit jaar door de Oekraïense geheime dienst gearresteerd op verdenking van deelname aan Ruslands ‘hybride oorlogvoering’ en ‘hoogverraad’. Rusland noemde zijn arrestatie een aanval op de vrijheid van meningsuiting, ook uit Europese hoek kreeg Kiev kritiek. De woordvoerder van het ministerie benadrukte echter dat „alle Russische burgers die in Oekraïne vastzitten criminelen zijn”, terwijl „Oekraïense burgers die illegaal zijn gearresteerd of veroordeeld in Rusland politieke gevangenen zijn”.

Eerder dit jaar vertelde Sentsovs advocaat Dinze aan nieuwssite Radio Free Europe dat Sentsov bereid zou zijn om Poetin gratie te vragen in ruil voor vrijlating. Dinze noemde een gratieverzoek aan de Russische president een „standaard voorwaarde” bij de uitruil van gevangenen.