Artsen vinden kabinetsplan tegen bureaucratie te vrijblijvend

Actieplan De bewindslieden van Zorg omarmen de acties van artsen voor minder bureaucratie. Maar die hadden op meer gehoopt.

Foto iStock

De plannen van het ministerie van Volksgezondheid om overbodige bureaucratie te schrappen in de zorg zijn „niet concreet genoeg” en „te vrijblijvend”. Dat zeggen artsen en beroepsverenigingen die aan de basis stonden van hetzelfde plan in gesprekken met NRC.

Marcel Daniëls, cardioloog en voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten: „De bewindslieden hadden hardop moeten durven zeggen: we schrappen de helft van alle overbodige regels.”

Het ministerie presenteerde woensdag een ‘actieplan’ om overbodige regels voor artsen af te schaffen. Het is een bundeling van meer dan zeventig ideeën voor het verminderen van bureaucratie die artsen en beroepsverenigingen in de afgelopen jaren hebben verzameld onder de strijdkreet ‘Ontregel de Zorg’ – ook die kreet is door het ministerie overgenomen.

Het is opmerkelijk dat juist de beroepsverenigingen en medici die de plannen hebben bedacht niet onverdeeld enthousiast zijn. Deze woensdagmiddag komen de drijvende krachten achter de beweging tegen overbodige bureaucratie – de Federatie Medisch Specialisten, huisartsencollectief Het Roer Moet Om (HRMO) en ledenorganisatie VvAA voor zorgmedewerkers (120.000 leden) – met een statement. Daarin schrijven ze dat ze „tevreden” zijn omdat het ministerie hun plannen omarmt, maar zijn ze ook scherp over de „vrijblijvendheid” van het kabinetsplan.

Artsen klagen al jaren dat ze veel overbodige administratie moeten doen en daardoor minder tijd hebben voor hun patiënten. In november bleek uit een onderzoek dat zorgmedewerkers gemiddeld 40 procent van hun werkweek besteden aan administratie. Vooral wijkverpleegkundigen (48,5 procent), maag-, darm- en leverspecialisten (43,2 procent) en psychiaters (39,4 procent) hebben er last van.

Ministerie geeft ‘minder-regels’-feestje

Afgelopen maart werden, na maanden van ‘schrapsessies’ tussen verschillende beroepsgroepen, op het ministerie zeventig overbodige regels voorgedragen waarmee kon worden gestopt. Huisartsen zijn het bijvoorbeeld zat om steeds opnieuw met stapels formulieren medische hulpmiddelen aan te vragen bij de zorgverzekeraar voor chronisch zieke patiënten – van wie zeker is dat ze nooit meer zonder die middelen kunnen.

Cartoon van de VvAA, een ledenorganisatie van zorgverleners en een van de initiatiefnemers van de Ontregel de Zorg-actie. Illustratie Floris Oudshoorn/ComicHouse

Schrapsuggesties

Het overgrote deel van de ‘schrapsuggesties’ is overgenomen door het ministerie. De initiatiefnemers hebben er in gesprekken met ministers Hugo de Jonge (CDA), Bruno Bruins (VVD) en staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) voor gepleit met duidelijke doelen te komen: vijftig procent minder overbodige regels. Volgens hen had het ministerie ook met een duidelijke deadline moeten komen. Dat staat nu allemaal niet in het actieplan.

Willem Veerman, huisarts en VvAA-bestuurslid: „We zijn heel blij dat de bewindslieden schouder aan schouder staan en zeggen dat we af moeten van overbodige regels. Maar van dit moment hadden wij meer gehoopt.”

In het actieplan belooft het ministerie verantwoordelijkheid te nemen voor het „coördineren van de uitvoering” van het programma. Het ministerie organiseert overleggen tussen brancheverenigingen, toezichthouders, verzekeraars, zorgverleners en patiënten. Ze zijn wel zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de plannen.

Er komt ook een onderzoek naar de vraag of artsen merken dat hun werk leuker wordt. Sancties staan er niet in de plannen, al zei minister De Jonge woensdagochtend in de Volkskrant dat ze „niet vrijblijvend” zijn.

Vrijblijvendheid is wel precies waar de initiatiefnemers bang voor zijn. Reden is dat zij eerdere pogingen om tot minder regels te komen in de praktijk moeizaam zagen verlopen. Zo werd in ‘schrapsessies’ afgesproken dat fysiotherapeuten niet meer verplicht tijdrovende ‘patiënttevredenheidsmetingen’ zouden hoeven uitvoeren. Toch staat die verplichting wel weer in de contracten die zorgverzekeraars nu met fysiotherapeuten willen afsluiten.

Peter de Groof, huisarts en drijvende kracht achter huisartsencollectief Het Roer Moet Om, is bang dat door de „halfzachte afspraken” in het VWS-actieplan dit soort voorbeelden vaker zullen voorkomen. De Groof: „We hebben de afgelopen jaren ervaren hoe taai dit proces kan verlopen, ook door allerlei belangen en verborgen agenda’s.”

In een reactie zegt het ministerie dat het lastig is met een quotum te komen voor te schrappen regels. Sommige regels zijn nu eenmaal nuttig, andere zinloos - daar is iedereen het ook over eens.

Een woordvoerder: „Het gaat erom dat administratie wordt geschrapt die door artsen wordt ervaren als overbodig. Ook voor het ministerie is dit een begin en geen eindpunt: we willen liefst zo veel mogelijk regels kwijt die artsen overbodig vinden.”

    • Enzo van Steenbergen