Saoedische feministen opgepakt in aanloop naar opheffing rijverbod

Saoedi-Arabië

Arrestaties moeten opkomend Saoedisch feminisme de kop indrukken.

Aziza Youssef achter het stuur. Foto Hasan Jamali/AP

„Verraadster, verrader, verraadster.” In Saoedische media en op sociale netwerken gaan foto’s rond van activisten, mannen en vrouwen, die zich de afgelopen jaren hard hebben gemaakt voor het recht op autorijden voor vrouwen. De scheldwoorden staan in knalrode letters over hun gezicht gestempeld.

In de aanloop naar 24 juni – het moment dat vrouwen in Saoedi-Arabië onder bepaalde voorwaarden achter het stuur mogen kruipen – zijn vorige week dinsdag zeker zeven voorvechters van vrouwenrechten gearresteerd. Het officiële Saoedische persbureau bevestigde zaterdag de arrestaties, nadat die eerder door Human Rights Watch en verschillende media waren gemeld. De activisten zouden contact hebben met „buitenlandse krachten”, overheidsmedewerkers rekruteren en de stabiliteit van het land willen ondermijnen.

„De staat stelt met de arrestaties een voorbeeld voor anderen die in de verleiding zouden kunnen komen”, zegt een Saoedische activiste die anoniem wil blijven tegen NRC. Haar naam is bij de redactie bekend. „Het brandmerken als verraders smoort elke volgende poging tot feminisme in de kiem.” De Saoedische overheid zou met de arrestaties activisten willen ontmoedigen kritiek te leveren nu er veel aandacht is voor Saoedi-Arabië. De gearresteerde activisten waren van te voren gewaarschuwd zich niet publiekelijk uit te spreken.

Lees ook de column van Carolien Roelants: Vrouwenbeweging is de nek omgedraaid in Saoedi-Arabië

Onder de arrestanten zijn Aziza Youssef, een van de eerste Saoedische vrouwen die demonstratief achter het stuur stapten, Eman Alnafjan, op Twitter bekend onder de naam @Saudiwoman, en Ibrahim Modaimegh, een mensenrechtenadvocaat die activisten juridisch bijstaat. De bekendste naam in het rijtje is wellicht Loujain Hathloul, die in 2014 een video opnam waarin ze met de auto van haar woonplaats Abu Dhabi naar Saoedi-Arabië probeerde te rijden. Ze werd met een andere activiste bij de grens gearresteerd en zou 73 dagen vastzitten.

Bekijk hieronder een interview van The Economist met Loujain Hathloul, waarin ook een fragment van de video te zien is:

De opheffing van het verbod op autorijden voor vrouwen maakt deel uit van een charme-offensief van de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. Dat de kroonprins overal kortweg MBS wordt genoemd, onderstreept het jonge, moderne imago dat hij wil uitstralen. Terwijl Bin Salman de wereld rond gaat om te spreken over zijn hervormingsprogramma, gaan de arrestaties van dissidenten door. Bekende activisten als Raif Badawi en Walied Abu Khair zitten lange gevangenisstraffen uit voor hun activisme. „Wat er aan hervormingen is, moet in het tempo dat de overheid bepaalt”, aldus de Saoedische activiste.

    • Jannie Schipper