De Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riad Malki verzocht het Internationaal Strafhof in Den Haag dinsdag Israëlische mensenrechtenschendingen in de Palestijnse Gebieden te onderzoeken.

Foto Lex van Lieshout/ANP

Palestijnse minister Malki: internationale gemeenschap heeft genoeg van opstelling Israël

De Palestijnse Autoriteit verzocht het Internationaal Strafhof dinsdag Israëlische mensenrechtenschendingen te onderzoeken. Tegen NRC zegt de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riad Malki dat de buitenwereld de Palestijnse zaak nu beter begrijpt dan voorheen.

Wat doe je wanneer je je onrechtvaardig behandeld voelt door een veel sterkere tegenpartij tegen wie je fysiek niet bent opgewassen? Dan stap je naar de rechter in de hoop dat die je alsnog helpt en je tegenpartij bestraft. Dit is wat de Palestijnse Autoriteit dinsdag deed bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Ze diende bij de openbare aanklager van het Strafhof een formeel verzoek in de schendingen van de rechten van de mens door Israël in de Palestijnse gebieden te onderzoeken, met name inzake de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.

Lees ook: Israël bouwt nog eens 3.000 extra huizen op Westelijke Jordaanoever

Het is nu aan het Strafhof om te bepalen of het inderdaad een strafrechtelijk onderzoek wil instellen over het Israëlische optreden tegen de Palestijnen. Zelfs als dat zou gebeuren is het zeer de vraag of Israëlische functionarissen zich ooit voor het Strafhof zouden komen verantwoorden. Israël is geen partij bij het Strafhof, Palestina sinds eind 2014 wel.

In de vaste overtuiging dat zijn volk groot onrecht is aangedaan sprak de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riad Malki dinsdag na een gesprek met openbaar aanklager Fatou Bensouda bij het Strafhof van „een test case” voor de internationale gemeenschap. Een lakmoesproef hoe serieus die het internationaal recht neemt. Israël verwierp de oproep van de Palestijnen tot een onderzoek door het Strafhof direct. Het verklaarde dat Palestina geen staat is en dat zo’n procedure bij het Strafhof „illegaal” is.

Voordat Malki een gesprek met zijn Nederlandse ambtgenoot Stef Blok zou hebben, sprak hij met NRC. Hij zei Blok te willen aanspreken op zijn „te timide” reactie op het doodschieten door Israël vorige week van zestig demonstranten in de Gazastrook aan de grens met Israël. Blok erkende vorige week dat „er wel heel veel doden zijn gevallen” maar zei ook dat er omstandigheden zijn waarin een staat geweld mag gebruiken.

Lees ook over de aanvallen en de reactie van Stef Blok: 60 doden, duizenden gewonden

Waarom richt uw klacht zich vooral op de nederzettingen?

„De kwestie van de nederzetting omvat alles tegelijk. Niet alleen de bouw van die Israëlische nederzettingen zelf. Het gaat om de invoering van verschillende wetten voor Israëliërs en Palestijnen, het in beslag nemen van Palestijns land, de verwoesting van Palestijnen huizen, het wegschoppen van mensen uit hun woningen en allerlei andere aspecten. Maar we noemen in ons verzoek ook de Gazastrook, waar sinds 30 maart zoveel mensen zijn gedood.”

Is Gaza juridisch ingewikkelder?

„Voor de aanklager van het Strafhof is het makkelijker iets te doen met de nederzettingen in de Palestijnse gebieden. Het gaat daar om daden gepleegd door de bezetter. Als de dader de Israëliër is en de Palestijn het slachtoffer ligt het allemaal heel duidelijk. In Gaza is het anders. Daar heb je Israël dat actie tegen bepaalde mensen neemt vanaf zijn eigen grondgebied. Dat ligt juridisch anders.”

De internationale gemeenschap heeft genoeg van het gebrek aan verantwoordelijkheid van de kant van Israël.

De Palestijnen hebben al vaak een beroep gedaan op de internationale gemeenschap zonder dat het veel uithaalde. Waarom denkt u dat dat nu wel gebeurt?

„De internationale gemeenschap heeft genoeg van het gebrek aan verantwoordelijkheid van de kant van Israël en beziet de agressie en misdaden van Israël tegen de Palestijnse bevolking anders. De situatie wordt nu beter begrepen. Ik wijs ook op de solidariteit die we ondervinden van vrienden om ons heen. Daarom is de toestand nu beter dan eerst. De onverzettelijke opstelling van Israël, de weigering zich te committeren aan onderhandelingen, om internationaal recht te respecteren dragen er ook toe bij dat de internationale gemeenschap daar genoeg van heeft.”

Maar is het niet omgekeerd? Handelt Israël niet juist zo omdat het weet dat de internationale gemeenschap toch weinig doet?

„Ja, dat is ook waar. Israël heeft het gevoel dat het er wel mee weg komt, zolang de VS Israël steunen en helpen om te voorkomen dat Israël zich internationaal moet verantwoorden. Dat het een zekere immuniteit geniet.”

U noemde de solidariteit van vrienden, ook de Arabieren. Maar veel Arabische staten lijken toenadering tot Israël te zoeken. Voelt u zich daardoor niet verraden?

„Nee, die analyse spoort niet met de werkelijkheid. Ook al stelt Israël het zo voor en probeert het journalisten dat wijs te maken, het klopt niet. Wanneer het om fundamentele vragen gaat, om politieke, juridische en financiële steun voor de Palestijnen, kunnen we altijd op de Arabieren rekenen.”

    • Floris van Straaten