Hallo, weet iemand wat ‘governance’ is?

Japke-d. vraagt door Japke-d. Bouma ontving een noodkreet van een beleidsmedewerker: „Gezocht: de ultieme definitie van governance.”

Illustratie Tomas Schats

Wat is ‘governance’? Iets met bestuur, iets met controle, lelijk jargon? Je hoort het woord in ieder geval vaak op kantoor en het is vast heel belangrijk, maar iedereen heeft een andere definitie.

Met precies dát probleem zat Michelle Baesjou. Ze werkt als beleidsadviseur bij Hogeschool Saxion en bij het formuleren van de taken van haar team stuitte ze op het woord. Ze stuurde me een tweet met de tekst: „Gezocht: de ultieme definitie van de managementterm governance #wiedurft #dtv.” Er kwamen allerlei reacties op, van „duur lullen” en „iets met stuurgroepen” tot „toezicht” en „integriteit”. Ik belde Michelle Baesjou of ze het al weet.

Governance: jullie kwamen er niet uit.

„Klopt! We waren bezig met een elevator pitch voor ons nieuwe multidisciplinaire team – het Keten Competence Center, waarvan de werkgroep Governance een onderdeel is.”

Moment hoor, Keten Competence Center? Over jargon gesproken.

„Haha, ja, een ingewikkelde naam. Wat we doen is dat we op allerlei gebied, bijvoorbeeld roosteren en toetsen of personeelszaken en financiën, de organisatie ondersteunen en nieuwe oplossingen organiseren en coördineren.”

Elevator pitch is ook best een jeukterm.

„Is ook waar. Ik bedoel eigenlijk: kort uitleggen wat we doen. Maar goed, niemand wist governance eenvoudig te omschrijven.”

Ook de werkgroep Governance wist het niet?

„Natuurlijk wel, maar ze hadden geen korte, heldere omschrijving. Veel collega’s legden het begrip anders uit en na er al twee keer om gevraagd te hebben, durfde ik eigenlijk niet zo goed door te vragen. Toen dacht ik, ik vraag het aan jou. We hebben hier intern overigens ook een grapje: als mensen niet weten wie een actie op moet pakken, dan komt het bij de werkgroep Governance terecht. Het ís echt een heel brede term.”

Wat vond je zelf de beste vertaling, toen je de tweet stuurde?

„Ik denk: ‘werkafspraken’. Over bijvoorbeeld vakantiedagen en bezetting, maar ook over zaken als communicatie en hoe je nieuwe medewerkers inwerkt.”

Iemand suggereerde: ‘gedragscode’. Wat vond je daarvan?

„Die vond ik te voorschrijvend. Net als ‘regels’, dat is te beperkend. Het laat te weinig ruimte over.”

‘Bestuur’, dan. Die werd ook genoemd.

„Dat vind ik dan weer te hoog klinken, te veel als iets wat vanuit de directie komt. Net als ‘sturing’, trouwens. Dat is niet wat wij eronder verstaan, vanuit ons team. Wij zien governance hier als een veel losser kader.”

Standaarden, werd ook geopperd.

„Dat vind ik meer een onderdeel van governance dan een synoniem dat de hele lading van het woord dekt, net als ‘structuur’. ‘Toezicht’ vind ik weer veel te controlerend, te streng. Wat ons betreft zit er ook meer het ‘borgen’ in.”

Borgen, brrr…

„Haha, ja, ik bedoel: niet alleen voorschrijven, maar ook zorgen dat het goed blijft gaan. Vooruitkijken, dus. Iemand op Twitter noemde ook als suggestie voor governance: ‘bestuurdersreutelarij’. Als je al die woorden hoort: verantwoording, bestuur, toezicht, structuur, dan snap ik wel dat mensen zeggen: dat is reutelarij.”

Een andere suggestie was: ‘integriteit’. Meer een morele definitie.

„Ja, dat viel mij ook op. Maar ook dat bedoelen wij niet. Ook weer te voorschrijvend.”

Beheersbaarheid, werd ook genoemd. En de ‘inrichting van de organisatie’.

„Beheersbaarheid zie ik meer als onderdeel van governance, bij ‘inrichting van de organisatie’ denk ik meer aan een organigram.”

Bedrijfsvoering, wat vond je daarvan?

„Die sprak mij eigenlijk nog het meeste aan van alle suggesties. Iemand hier opperde ‘bewaking van de besturing’, maar dat klinkt ook weer te controlerend. Business control, wat hier ook werd geopperd, krijgt al gauw een te financiële lading.”

Maar, ben je er nou uitgekomen?

„Nou, eigenlijk nog niet! Bedrijfsvoering, facilitaire afspraken, werkwijze, de strategische koers in de gaten houden, bewaken: het zit er allemaal in. Mijn conclusie is daarom dat er niet één woord voor governance is.”

Sjoerd van Staveren schreef op Twitter: „Wat dacht je van: we weten het zelf ook niet en daarom noemen we het maar governance?”

„Haha, nee, dat is me te makkelijk! We gaan het woord toch gewoon breder omschrijven.”

Jeuktweets van de week

    • Japke-d. Bouma