Maduro wint verkiezingen Venezuela, maar zijn isolement groeit

De Venezolaanse leider Nicolás Maduro heeft zich temidden van honger en hyperinflatie laten herkiezen tot president. Maar de economie stort verder in en de vluchtelingenstroom kan aanzwellen.

President Nicolas Maduro spreekt publiek toe na de bekendmaking van de verkiezingsuitslag. Foto Miguel Gutierrez/EPA

Een verrassing is het niet dat de Venezolaanse president Nicolas Maduro door de nationale kiesraad is uitgeroepen tot de winnaar van de presidentsverkiezingen, met bijna 6 miljoen stemmen (67 procent). De verkiezingen liepen precies zoals voorspeld door critici en de grotere oppositiepartijen in Venezuela: de opkomst was laag – de meeste Venezolanen hebben geen vertrouwen in eerlijke verkiezingen – en Maduro probeerde tot op het laatste moment nog stemmen te winnen met cadeautjes en beloftes.

„Dit zijn nepverkiezingen van een dictatoriaal regime”, waarschuwde oppositieleider en oud-parlementslid Mariá Corina Machado van te voren. Ze riep de Venezolanen op de straat op te gaan. De eerste protesten zijn gepland voor deze maandagmiddag. Maduro, van oorsprong buschauffeur, reikte na de uitslag onmiddellijk de hand richting de oppositie. „Laten we de handen nu echt ineen slaan en samen komen tot een dialoog en vrede stichten om dit land te redden”, zei hij in eerste toespraak als herkozen president.

Maar Maduro zal geen gehoor krijgen bij de grote oppositiepartijen. Want zij steunden de verkiezingen niet en deden ook niet mee. Ofwel omdat hun leiders geboycot zijn of gevangen zitten of omdat ze niet mee wilden doen aan verkiezingen die ze bij voorbaat al ondemocratisch noemden.

Foto Ernesto Guzman Jr. /EPA en Foto Luis Eduardo Noriega A/EPAVenezolanen in Colombia protesteren tegen de verkiezingen in hun vaderland.
Foto Ernesto Guzman Jr. /EPA en Foto Luis Eduardo Noriega A/EPA
Venezolanen in Colombia protesteren tegen de verkiezingen in hun vaderland.
Foto Luis Eduardo Noriega A/EPA
Foto Ernesto Guzman Jr. /EPA
Venezolanen in Colombia protesteren tegen de verkiezingen in hun vaderland.
Foto Ernesto Guzman Jr. /EPA en Luis Eduardo Noriega/EPA

Douceurtjes op verkiezingsdag

De lage opkomst zondag –volgens de officiële cijfers: 46 procent – was de laagste sinds het begin van de bolivariaanse revolutie, negentien jaar geleden. Ze illustreerde het minimale draagvlak: uit onderzoek blijkt dat een meerderheid van de Venezolanen niet gelooft in schone verkiezingen onder Maduro. Bovendien is hij bij ruim 80 procent van de bevolking zeer impopulair.

Tijdens de verkiezingsdag bleven veel stemlokalen leeg, veel drukker was het bij zogeheten ‘rode tenten’ van de socialistische partij van Maduro (PSUV) waar de Venezolanen op minder dan honderd meter in de buurt van stemlokalen hun ‘vaderlandskaart’ konden laten scannen en in ruil hiervoor bonussen konden ontvangen of geldbedragen, oplopend tot 10 miljoen bolívar, wat door de hyperinflatie nauwelijks tien Amerikaanse dollar is. Volgens de wet is het verboden dat op verkiezingsdag binnen een straal van 200 meter nog politieke activiteiten zijn en propaganda wordt bedreven.

Venezuela zal verder geïsoleerd raken met heel weinig vrienden in de wereld.

Oswaldo Ramírez

Vuurwerk bij feest Maduro

Oppositiekandidaat Henri Falcón, die ruim 1 miljoen stemmen (21 procent) behaalde, bestempelde de verkiezingen al voor het bekend worden van de uitslag als ‘illegitiem’ en zei deze niet te erkennen. Hij riep op tot nieuwe verkiezingen zonder omkoping. „Wat er bij deze verkiezingen is gebeurd is pure politieke onderdrukking en sociale chantage”, aldus Falcón in de drukbezochte persruimte in een hotel in Caracas waar hij zich met zijn aanhangers had verschanst.

Er was volop eten en drinken maar een feestje werd het niet. Feest werd het wel in het presidentiële paleis Miraflores waar Maduro en zijn aanhangers zijn tweede verkiezingstermijn vierden met een groot feest en vuurwerk.

Internationaal niet erkend

Maduro mag dan opnieuw president zijn voor de komende zes jaar, hij bestiert een land dat volledig in puin ligt, grotendeels gecreëerd onder zijn eigen regime. Teruglopende olieprijzen, mismanagement en corruptie hebben Venezuela in een uitzichtloze malaise gestort. In het ooit zo rijke olieland met de grootste bewezen oliereserves ter wereld, heerst nu wanhoop en honger. Er is gebrek aan medicijnen en voedsel, hyperinflatie en mensen slaan massaal op de vlucht: sinds 2015 zijn ruim 2 miljoen vluchtelingen gevlucht, voornamelijk de regio in.

Lees ook deze reportage over de bootvluchtelingen richting de Antillen

„Hoe gaat Maduro, nu hij weer voor zes jaar is gekozen, een land dat zo is ingestort erbovenop helpen?”, vraagt politiek analist Oswaldo Ramírez zich af. „Tot nu toe is Maduro daar niet capabel voor gebleken. Hij kan niet regeren en is ook voor de internationale gemeenschap geen legitieme president. Venezuela zal verder geïsoleerd raken met heel weinig vrienden in de wereld”, zegt Ramírez.

Op steun van de internationale gemeenschap hoeft Maduro niet te rekenen, sancties worden juist aangescherpt, niet alleen door de Verenigde Staten maar ook door Latijns-Amerikaanse landen, waarvan een dozijn al heeft aangegeven de uitslag niet te erkennen.

Exodus kan aanzwellen

Honger, het thema van deze verkiezingen, teistert de 34 miljoen Venezolanen en de problemen worden steeds groter. „Er is sinds enkele weken ook een water- en elektriciteitscrisis, de oliesector ligt op z’n gat, ons land wordt beheerd door China en Rusland: hun leningen aan ons worden afbetaald in olie. Maduro krijgt heel veel op z’n bord. En hoe lang zullen de mensen om hem heen hem nog dulden, als blijkt dat er geen verlichting komt”, zegt Ramirez.

Met Maduro in het machtscentrum voor de komende zes jaar zal de Latijns-Amerikaanse regio verder ontwricht raken, denkt ook econoom Asdrúbal Oliveros. „Ik verwacht dat de komende maanden het aantal vluchtelingen enorm zal toenemen, de exodus zal nog grotere vormen aannemen. Dat geeft enorme problemen in de regio, want hoe vang je de mensen op?”, zegt hij.

Geïsoleerd in de regio

Daarbij komen er steeds meer landen in de regio met een rechtse regering, terwijl er voorheen juist veel linkse landen waren die de dialoog aangingen met Venezuela. Later deze maand zijn er verkiezingen in Colombia waar rechts aan een opmars lijkt te beginnen. En ook in Brazilië, het grootste land van Latijns-Amerika zijn later dit jaar verkiezingen en staat rechts klaar om aan de macht te komen. „Dat betekent een verder isolement, want deze landen gaan Venezuela verder isoleren en boycotten, zeker ook omdat het regime in verband wordt gebracht met drugshandel en prominente leden al gezocht worden door de VS. Straks blijft alleen nog Cuba over als invloedrijke bondgenoot, het grote voorbeeld van Maduro”, zegt Oliveros.

Lees ook: Venezolaan is te druk met overleven om te gaan stemmen
    • Nina Jurna