VN-commissie stemt voor onderzoek naar optreden Israël

Het optreden van het Israëlische leger zou ‘disproportioneel en willekeurig’ zijn. Volgens Israël heeft het VN-Mensenrechtencomité een ‘anti-Israëlische obsessie’.

VN-commissaris Zeid Ra'ad al Hussein noemt het optreden van Israël eerder deze week "niet in verhouding". Foto Martial Trezzini/EPA

Het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties heeft vrijdag gestemd voor een onderzoek naar het optreden van Israël tijdens de protesten in de Gazastrook. Tijdens een speciale bijeenkomst in Genève werd met 29 stemmen voor, 2 tegen en 14 onthoudingen een resolutie gesteund waarin ook het geweld van het Israëlische leger wordt veroordeeld. Dat wordt “disproportioneel en willekeurig” genoemd. De VS en Australië waren de tegenstemmers.

Israël en de Verenigde Staten hebben de resolutie veroordeeld, omdat Hamas, de islamitische beweging die regeert over de Gazastrook, niet wordt genoemd. Israël beschuldigt Hamas ervan de demonstraties te hebben misbruikt voor het plegen van terroristische acties. Ook zou de Palestijnse beweging burgers hebben gebruikt als menselijk schild.

Een “onafhankelijke, internationale onderzoekscommissie”, die het mandaat krijgt van de VN-commissie, zal uiterlijk volgend jaar maart verslag moeten uitbrengen van hun bevindingen. De hamvraag is of mensenrechten zijn geschonden.

Commissaris haalt hard uit

Eerder op de dag haalde de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, Zeid Ra’ad Al Hussein, al hard uit naar Israël vanwege het gewelddadige optreden tijdens demonstraties in de Gazastrook. Daarbij werden maandag en dinsdag zeker zestig Palestijnen doodgeschoten en raakten duizenden gewond. Hussein noemde de acties van Israël “totaal niet in verhouding”.

Volgens Israël probeerden de demonstranten het grenshek te doorbreken en schoot het leger alleen op “terroristen” van Hamas. Commissaris Hussein, zelf een Jordaniër, verdedigde het recht van de Palestijnen om te demonstreren.

“Ze zitten feitelijk gevangen in een giftige sloppenwijk van hun geboorte tot hun dood, beroofd van waardigheid, ontmenselijkt door de Israëlische autoriteiten.”

Ook zei hij dat bewoners van de Gazastrook “het recht hebben, en alle reden, om te protesteren”. Hussein zei dat in totaal 106 Palestijnen om het leven zijn gekomen sinds de onrust in de regio eind maart weer oplaaide. Ook zijn sindsdien meer dan 12.000 Palestijnen gewond geraakt, van wie ten minste 3.500 door scherpe munitie. Israël, stelde de VN-commissaris, is een bezettende macht volgens internationaal recht, met de verplichting om de bevolking van de Gazastrook te beschermen.

Lees meer over de bloedige protesten: De moeders van Gaza zijn bang

Israël noemt veroordeling ‘anti-Israëlische obsessie’

Israël zegt dat het alles heeft gedaan om te voorkomen dat er dodelijke slachtoffers zouden vallen. De doden had voorkomen kunnen worden als Hamas geen “terroristen onder het mom van opstanden” had gestuurd.

De Israëlische ambassadeur Aviva Raz Shechter concludeerde dat het VN-Mensenrechtencomité is teruggevallen tot zijn “ergste vorm van zijn anti-Israëlische obsessie”. De veroordeling van Hussein zou politiek gemotiveerd zijn. Een Amerikaanse VN-vertegenwoordiger zei dat de “eenzijdige” conclusies van commissaris Hussein zouden aantonen dat het Mensenrechtencomité “niet meer functioneert”.

Nakba

De demonstraties vonden plaats in het kader van wat de Palestijnen zien als de Nakba, de ‘catastrofe’ dat ze na de stichting van Israël zeventig jaar geleden moesten verhuizen of vluchten. Dat de Verenigde Staten maandag hun ambassade verplaatsten van Tel Aviv naar Jeruzalem - en daarmee de stad erkenden als hoofdstad van Israël - zette extra kwaad bloed.

Duizenden Palestijnen gingen uiteindelijk demonstreren, Israël dreigde vooraf het gebruik van geweld niet te schromen. Uiteindelijk werd maandag de dodelijkste dag in de regio sinds de Gazaoorlog van 2014. Vrijdag gaan Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever weer protesteren.

    • Menno Sedee
    • Christiaan Paauwe