Over het gevaar van Malek was de politie getipt

Drie vragen over wat we nu weten Wat Malek F. bezielde om drie mensen neer te steken, blijft een open vraag. De discussie woedt voort. Wat weten we nu eigenlijk?

Politie op het Johanna Westerdijkplein in Den Haag waar de steekpartij plaatsvond. Foto Rob Engelaar

Een verwarde man of toch een terrorist? Over de 31-jarige Malek F., die zaterdag 5 mei drie mensen in Den Haag neerstak en iemand in een café bedreigde, is die vraag nog steeds actueel.

Het debat erover kreeg dinsdagavond verse voeding met de melding van het Openbaar Ministerie (OM) dat in maart een tip over de man bij de politie was binnengekomen. Er zou een terroristische dreiging van de verdachte uitgaan, was de boodschap.

De Tweede Kamer wil van minister Grapperhaus (CDA, Justitie) meer weten over de melding. En de PVV in de Haagse raad wil donderdagavond een motie van wantrouwen indienen tegen burgemeester Pauline Krikke.

Drie vragen over wat we nu weten

1. Wat wijst op een verwarde man?

Zijn verleden, het politieonderzoek tot nu toe en zijn afgelegde verklaringen. Zo heeft Malek F. in februari van dit jaar zijn huisraad uit het raam van zijn woning gegooid. Hij is daarna een periode gedwongen opgenomen geweest in een GGZ-instelling.

In het huis van de man of in diens telefoon zijn na de steekpartij geen zaken of informatie aangetroffen die wijzen op een terroristisch motief, aldus het OM. De politie kijkt dan bijvoorbeeld of er een zwarte vlag van Islamitische Staat is, of propagandamateriaal voor een extremistische organisatie. Dat was allemaal niet het geval. Ten slotte legt de man, wiens voorarrest dinsdagmiddag met 90 dagen werd verlengd, zeer wisselende en tegenstrijdige verklaringen af, aldus het OM. Het motief blijft onduidelijk.

2. Wat wijst op een terreurdaad?

De gerichte messteken, waaronder een poging om een passant de keel door te snijden. Die doen denken aan andere steekpartijen in Europa waarvan is aangetoond dat deze een terroristisch motief hadden. Verder riep de verdachte toen de politie hem neerschoot „Allahu Akbar” (God is groot). Dat is een veelgebezigde religieuze uitdrukking door moslims, én een veelgebruikte kreet van extremisten tijdens terreurdaden.

En dan is er nog de melding aan de politie, in maart, dat de man van plan zou zijn een terroristische daad te plegen. De melding was anoniem, en stond in „gebrekkig Engels” op een „verfomfaaid briefje”, zoals een betrokkene zegt. De politie heeft er onderzoek naar gedaan en de informatie gedeeld met veiligheidsdienst AIVD. Daaruit bleek geen gevaar, maar het kon evenmin worden uitgesloten.

3. Wat wijst op fouten van politie of bestuur?

De Haagse politie meldde woensdag dat de tip over de terreurdreiging die van de verdachte zou uitgaan, niet is opgeslagen in het administratief systeem. „Een menselijke fout”, aldus de politie. Dit verhinderde overigens niet dat ze de tip met andere diensten deelde, zoals de AIVD.

Burgemeester Krikke (VVD) van Den Haag heeft volgens critici als PVV en Groep De Mos te snel geroepen dat het om een verwarde man ging. Krikke zelf zegt dat ze andere opties niet uitsloot en alleen op het GGZ-verleden van de man heeft willen wijzen. Daarmee was niets gezegd over het motief van de verdachte, aldus Krikke.