NRC checkt: ‘De weg is vrij voor meer grote parken met zonnepanelen’

Dat schreef de Volkskrant afgelopen dinsdag.

De aanleiding

De aanleg van zonneparken wordt gemakkelijker, schreef de Volkskrant dinsdag in een nieuwsbericht. Voor zo’n park van tientallen hectares is alleen een simpele, tijdelijke vergunning nodig.

Waar is het op gebaseerd?

Op een recente uitspraak van de Raad van State. De raad bepaalde op 4 april dat het toegestaan is om een zonnepark te bouwen op basis van een tijdelijke vergunning voor tien jaar, terwijl het er zo’n 25 jaar staat.

En, klopt het?

Volgens het ministerie van Economische Zaken en Klimaat niet. Maar het is een ingewikkelde kwestie, dus eerst een korte samenvatting.

De uitspraak van de Raad van State ging over zonnepark De Watering in Coevorden (Drenthe). Ontwikkelaars Energiestreek en Solarfields gaan dat bouwen. Solarfields is overigens een ander bedrijf dan branchegenoot Powerfield, dat in opspraak raakte door berichtgeving in NRC en ook een project in Coevorden heeft.

Zonneparken gaan 25 à 30 jaar mee. Toch kregen Solarfields en Energiestreek van de gemeente heel gemakkelijk een tijdelijke vergunning voor tien jaar. Volgens een woordvoerder van de gemeente konden de ontwikkelaars zo alvast rijkssubsidie aanvragen, „zonder eerst allerlei kosten te maken voor onderzoek en inspraak”. Een uitgebreide procedure, met bodemonderzoek en een inspraakronde, zou daarna volgen. Die loopt momenteel.

Een lokale boer, niet blij met de komst van een zonnepark naast zijn land, won in april 2017 een rechtszaak over die praktijk. Het was „op voorhand duidelijk dat de bedoeling is dat de zonneakker er langer dan tien jaar zal staan”, oordeelde de rechter in Groningen.

Coevorden stond echter niet alleen. Veel meer gemeenten werkten met zulke tijdelijke vergunningen voor zonneparken. De gemeente Coevorden stapte daarom naar de Raad van State, en die oordeelde zes weken geleden anders. Wettelijk gaat het erom of de zonnepanelen na tien jaar kunnen worden verwijderd, schreef de raad. En dat is geen probleem „omdat ze op een constructie van ijzeren palen staan die ook makkelijk te verwijderen is”.

Volgens de Volkskrant is daardoor „de weg vrij” voor de aanleg van zonneparken op basis van een vergunning voor tien jaar, zonder het maandenlange inspraak- en onderzoekstraject dat nodig is om af te wijken van een bestemmingsplan.

In de praktijk gaat het echter niet zo. Meerdere gemeenten, waaronder Coevorden, zeggen dat ze ná de tijdelijke vergunning alsnog een uitgebreide procedure eisen.

En belangrijker: zo’n park krijgt geen rijkssubsidie meer voor duurzame energie (SDE+-subsidie), zegt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. „Een SDE+-subsidie loopt vijftien jaar”, zegt woordvoerder Caspar Itz van het ministerie. „De vergunningen moeten voor die hele subsidieperiode in orde zijn.”

Die subsidie is noodzakelijk om een zonnepark rendabel te laten draaien, want de elektriciteit levert onvoldoende geld op. Volgens analisten blijft dat nog vijf à tien jaar zo.

Zonnepark De Watering in Coevorden kreeg in het voorjaar van 2017 nog wel subsidie toegekend (bijna 13 miljoen euro).

Maar door de uitspraak van de rechter in Groningen werd de subsidieverstrekker alert op de tijdelijke vergunningen. Sinds afgelopen herfst krijgen zonneparken met een vergunning voor tien jaar in principe geen subsidie meer.

Conclusie

De ontwikkeling van zonneparken wordt in theorie versoepeld door de uitspraak van de Raad van State. In de praktijk is er echter nog steeds een permanente vergunning met uitgebreide procedure nodig, omdat gemeenten dat willen en sinds vorig najaar ook voor de noodzakelijke subsidie. Dat de aanleg van zonneparken gemakkelijker is geworden, is daarom grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt