Brieven

Brieven

Neem een paar schoenen en twee dozen. Doe in elke doos één schoen. Wie een doos openmaakt en een linkerschoen aantreft, weet dan zeker dat in de andere een rechterschoen zit, ongeacht de afstand tussen de dozen. Niet door een wisselwerking sneller dan het licht; het is ‘altijd zo geweest’. Je weet alleen niet van tevoren welke van de twee dozen je voor je hebt. Het gaat dus niet om het overbrengen van een signaal. Het is dan ook volstrekt onjuist om te schrijven dat „de quantummechanica voorspelt dat twee deeltjes een bijzondere band kunnen hebben waarbij ze sneller dan het licht informatie kunnen uitwisselen” (Quantum-gamers bewijzen het ongelijk van Einstein, 12/5). Er is een correlatie tussen quantumdeeltjes, maar dat is iets heel anders (en subtieler dan bij schoenen). Het is mogelijk om deeltjes zo te prepareren dat zij een „bijzondere band” hebben: de verstrengeling. Een reeks metingen op een plek geeft bijvoorbeeld LLRLLRRL… Bij de schoenen meet men op de andere plek RRLRRLLR… Elke reeks afzonderlijk is willekeurig, en zegt dus niets. Pas naast elkaar zie je dat ze gecorreleerd zijn. Daartoe moet informatie worden overgebracht van de ene waarneemplek naar de andere. Dat kan hoogstens met de snelheid van het licht. Het is dus beslist fout om te spreken van een „wisselwerking”. Die was er ooit wel, toen de deeltjes werden verstrengeld. Maar toen zaten ze dicht bij elkaar. Bij ongeveer de helft van de vele voordrachten die ik jaarlijks geef moet ik dat misverstand rechtzetten. Ik vrees dat dat erger zal worden doordat NRC in de val is getrapt waar ook Einstein niet uitkwam.


natuurkundige, beeldend kunstenaar en publicist

    • Vincent Icke