Ook de bakker om de hoek wil een eigen lobby

Onvrede VNO-NCW MKB-bestuurders gaan naast VNO-NCW een eigen geluid laten horen. Een scheiding met de grote broer werd net voorkomen.

Premier Rutte tijdens de traditionele Prinsjesdagborrel in Nieuwspoort met voorzitter Hans de Boer (links) van VNO-NCW. Foto Bas Czerwinski/ANP

Vakbonden en linkse partijen riepen het direct: in het regeerakkoord van Rutte III hebben grote bedrijven te veel hun zin gekregen. Stilletjes dachten bestuursleden van MKB-Nederland, de vereniging voor het midden- en kleinbedrijf, vorig jaar hetzelfde. De afschaffing van de dividendbelasting is alleen nuttig voor een paar multinationals, de bakker om de hoek heeft er niks aan. Die bakker heeft er wél last van dat het kabinet het lage btw-tarief wil verhogen.

De MKB-bestuurders hielden hun onvrede binnenskamers, want de afspraak is: de werkgeverslobby praat met één mond. MKB-Nederland werkt al meer dan tien jaar samen met werkgeversvereniging VNO-NCW, waarin grote bedrijven en industrieën de boventoon voeren.

Samen spreken de twee verenigingen namens heel ondernemend Nederland en juist dát, weten betrokkenen, heeft hun zoveel invloed gegeven. Ze staan bekend als de effectiefste lobbyisten in Den Haag. Sinds 2009 delen ze één beleidsbureau in de Malietoren in Den Haag, op loopafstand van het Binnenhof.

Problemen oplossen

Begin dit jaar werd bekend dat die samenwerking helemaal niet zo soepel loopt: MKB-voorzitter Michaël van Straalen stapte op. Hij liep er tegenaan, zeggen betrokkenen, dat de medewerkers van het gezamenlijke beleidsbureau vooral gericht waren op VNO-NCW. Het lukte hem niet om dat te veranderen. Toen Van Straalen zijn besluit eind januari meedeelde aan het MKB-bestuur, heerste daar het gevoel: dit moment moeten we aangrijpen. De problemen moeten we oplossen, nog vóórdat we een nieuwe voorzitter gaan zoeken.

Die oplossing kwam deze week. MKB-Nederland krijgt meer ruimte om zelfstandig te lobbyen en zijn eigen geluid te laten horen, heeft de vereniging afgesproken met VNO-NCW. Er worden een paar medewerkers vrijgesteld om het ‘eigen MKB-geluid’ te laten horen op het Binnenhof. Woensdag ging het MKB-bestuur akkoord met de afspraken. Het dagelijks bestuur van VNO spreekt er eind deze maand over.

MKB-Nederland heeft de afgelopen jaren „te veel gezocht naar het compromis” met VNO-NCW, zegt vicevoorzitter Jan Meerman. Opmerkelijk genoeg werd daar in 2009 al voor gewaarschuwd door een werkgroep van MKB-Nederland die moest adviseren over de samenwerking. Die moest niet te „verregaand” zijn, omdat „het sterke merk MKB-Nederland” dan kon verbleken.

Na het opstappen van voorzitter Van Straalen dachten een paar MKB-bestuursleden dan ook: we moeten weer uit elkaar. Weg uit de Malietoren.

Maar met de nieuwe afspraken is het MKB-bestuur ervan overtuigd dat ze hun eigen geluid ook vanuit de Malietoren kunnen laten horen. Over „80 procent van de dossiers” denken de twee werkgeverclubs ongeveer hetzelfde, zegt vicevoorzitter Meerman. Over die andere onderwerpen laten ze hun mening niet langer „verwateren”.

Zichtbare voorzitter

Ook vonden sommige MKB-bestuursleden hun voorzitter Van Straalen – een bedachtzame, rationele man – te onzichtbaar naast VNO-voorman Hans de Boer. De nieuwe MKB-voorzitter, is het idee, moet zichtbaarder worden.

De nieuwe voorzitter wordt nu gezocht. „Ons uitgangspunt”, zegt Meerman, „is dat het een actieve ondernemer wordt”. MKB-Nederland zoekt niet langer een rasbestuurder die al twintig jaar geleden zijn bedrijf heeft verkocht. „We hebben het liefst een echte MKB’er, die in zijn bedrijf actief blijft.”

MKB-Nederland hoopt voor Prinsjesdag weer een voorzitter te hebben.