Lees ook
Het laatste besluit van Beverly en Athol
Maatschappelijk debat
Over de hele wereld gaan ouderen net als Beverly en Athol Whiston op zoek naar euthanatica. Ruim een half jaar geleden beschreef NRC deze ‘achterkant’ van euthanasie , waarbij mensen zich verlaten op handboeken en ‘levenseindeconsulenten’ – in Nederland zijn er ongeveer zestig.
In Nederland is een hoogoplopende politieke en maatschappelijke discussie over voltooid leven. Het gaat om mensen die willen overlijden terwijl ze nog gezond zijn. Zij maken geen kans op euthanasie volgens de wet, omdat daarvoor „ondraaglijk” en „uitzichtloos” lijden geconstateerd moet worden door een arts.
Dit jaar bereikte de discussie in ons land een hoogtepunt. De Coöperatie Laatste Wil, die claimde een eenvoudig verkrijgbaar en vredig ‘laatstewilmiddel’ te hebben gevonden, kreeg in een paar maanden tijd tienduizenden aanmeldingen. De eerste duizend mensen zouden hun dodelijke poeder in april krijgen, totdat het Openbaar Ministerie ingreep en de organisatie haar activiteiten staakte .
Zo mislukte de eerste poging tot legale verspreiding van een ‘laatstewilmiddel’. Maar, zo voorspelden deskundigen: de roep om een humaan middel om te sterven in eigen regie is niet verdwenen.
Het verhaal van Beverly en Athol laat zien wat het kan betekenen voor betrokkenen en nabestaanden om te kiezen voor het overlijden met een zelf aangeschaft dodelijk middel. Daarover is nog zeer weinig bekend, net als over de achtergronden en motivatie van mensen die zeggen een ‘voltooid leven’ te hebben.
Het is niet exact bekend hoeveel mensen, zoals Beverly en Athol, overlijden met zelf aangeschafte middelen - niemand registreert het. In de derde evaluatie van de euthanasiewet, van vorig jaar, staat dat in 2015 naar schatting 300 Nederlanders een einde aan hun leven maakten met zelf opgespaarde of in het buitenland aangeschafte middelen. Dat een echtpaar samen uit het leven stapt en daarvoor naar het buitenland reist komt vermoedelijk zeer zelden voor.
Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoonnummer 0900-0113 of www.113.nl .
Lees ook
Zeven vragen over voltooid leven, de wet en de middelen
Verantwoording
In oktober 2017 publiceerde NRC een verhaal over ‘humane zelfdoding’ en het wereldwijde netwerk van begeleiders die mensen helpen bij het vinden van dodelijke middelen. Een centrale rol in die wereld speelt het Vredige Pil-handboek, waarin adressen staan waar euthanatica verkrijgbaar zijn. Met het boek onder de arm reisde NRC naar Peru, waar het ontdekte dat een ‘laatstewilmiddel’ eenvoudig verkrijgbaar is in dat land.
In het verhaal werd ook een aantal casussen beschreven van buitenlanders die in Peruaanse hotels werden gevonden nadat ze het middel hadden ingenomen. Eén daarvan betrof een ouder echtpaar uit Australië.
Na publicatie van dat artikel werd NRC benaderd door Sabine Bijleveld. Zij en haar man Jan waren goed bevriend geweest met dat oudere echtpaar: Beverly Ann en William Athol Whiston.
Voor hun dood hadden Sabine en Jan uren aan beeldmateriaal gemaakt waarop Beverly en Athol vertellen over hun leven, waarom ze dat ‘voltooid’ vinden en hun keuze in Peru te sterven.
NRC kreeg alle ruwe beelden van Sabine en Jan. Die dienden als basis voor dit verhaal, samen met gesprekken met Sabine en Jan. Er zijn beelden waarop ze zeer gedetailleerd vertellen hoe ze hun laatste uren zullen beleven - zo komt NRC aan details daarover.
Voor hun dood gaven Beverly en Athol schriftelijk toestemming om de video’s en foto’s te gebruiken en met de pers te delen. In een e-mail aan Sabine en Jan schreven zij op 10 april 2017: „Jullie krijgen toestemming om het videomateriaal te gebruiken dat we vrijwillig met jullie hebben gemaakt, inclusief alle foto’s en video’s die jullie maakten in Nederland, België, Frankrijk en Zwitserland. Je mag een video van dit materiaal maken en die delen nadat wij zijn overleden.”
Hun zoon Carl bevestigt dit aan NRC. Hij beantwoordt uitgebreid vragen van NRC, is akkoord met een vertaling van het artikel en de video’s, en schrijft in een e-mail op 6 februari 2018: „Ik heb er geen moeite mee als je welke informatie dan ook over mijn ouders gebruikt voor dit artikel.”
Carl heeft het artikel voor publicatie gelezen en zag ook de documentaire van tevoren. Dat geldt ook voor Sabine en Jan.
Delen
Mail de redactie
/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2018/05/longread.featured-2.jpg)
/s3/static.nrc.nl/bvhw/files/2018/05/euthanasie.jpg)
:format(webp)/s3/static.nrc.nl/video/files/2018/05/featuredimage_nl.jpg)