Een standplaats is een mensenrecht

Kraakactie Woonwagenbewoners verzetten zich tegen het uitsterfbeleid. Daarom kraakten ze een leegstaand woonwagenkamp.

Woonwagenbewoners bezetten het kampje in Capelle. Ze vrezen dat het sluit, terwijl juist standplaatsen nodig zijn. Foto’s Merlin Daleman

In optocht rijden deze ochtend vier versleten caravans van het volle woonwagenkamp in Rotterdam naar Capelle aan den IJssel. Jeffrey Storm leidt de stoet. Hij draagt een trui met een foto van acteur Marlon Brando als The Godfather.

In Capelle slepen Storm en vier andere woonwagenbewoners, iets na achten, de caravans het gras op van het vrijwel lege woonwagenkampje. Ze hangen een spandoek op: „Kraken om onze cultuur te bewaken.”

De actie op het kampje gebeurt uit protest tegen het gebrek aan standplaatsen in Nederland. De Vereniging Sinti, Roma en Woonwagen Bewoners Nederland steunt de actievoerders. Alle vijf zijn ze op zoek naar een plek voor een eigen woonwagen; nu wonen ze noodgedwongen bij familie.

Dat de keus op Capelle is gevallen, valt makkelijk te verklaren: op het kampje staat nog één woonwagen, waar er eerder zes stonden. Woningcorporatie Havensteder en de gemeente hebben elektriciteit en water laten afsluiten, gras woekert op de oude standplaatsen.

Storm is bang dat het enige kampje in Capelle verdwijnt. „Er zijn ongelooflijk veel jonge woonwagenbewoners die een standplaats zoeken”, zegt hij. „Maar het lukt ze gewoon niet. Daar willen we met deze actie aandacht voor vragen. Want we praten al maanden, en er gebeurt gewoon niks.”

Bescherm Roma en Sinti

In mei vorig jaar concludeerde de Nationale Ombudsman dat Nederlandse gemeenten onvoldoende naar de mensenrechten van woonwagenbewoners kijken. Deze zijn erkend in internationale verdragen, en dus moeten Roma, Sinti en ‘reizigers’ beschermd worden. Tot die rechten behoort huisvesting op woonwagenkampen, elementair onderdeel van hun cultuur.

Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen liet vorige maand weten „nog lang niet tevreden” te zijn over hoe gemeenten omgaan met woonwagenbewoners. Menig gemeente voert een ‘uitsterfbeleid’. Als een woonwagenbewoner overlijdt of vertrekt, blijft diens standplaats leeg.

Jeffrey Storm voelt zich bovendien gesteund door een uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens. Dat oordeelde vorig jaar dat Capelle woonwagenbewoners discrimineert door beleid om woonwagenstandplaatsen op te heffen.

Niettemin zijn de standplaatsen er nog steeds leeg. Met zijn actie wil Storm de zaak in een stroomversnelling brengen. Meteen na aankomst appt hij gemeente en woningcorporatie: „Goedemorgen mevrouw, Bij deze wou ik u laten weten dat wij per direct het woonwagenkamp kraken.” Hij schrijft dat hij zich niet „serieus genomen” voelt en nodigt uit voor een gesprek. „De koffie staat klaar.”

Aan het eind van de middag verschijnen wethouder Dick van Sluis (Leefbaar Capelle) en Havensteder-directeur Peter van Lieshout. De wethouder heeft „begrip voor de zorgen” en meldt dat de standplaatsen volgend jaar weer bewoonbaar zijn. Hij zal dat binnen twee weken met de woningcorporatie op papier zetten.

Jeffrey Storm is er blij mee. Wel blijven de caravans staan tot de toezegging zwart op wit staat. „Maar deze actie heeft gewerkt. Ik zou zeggen: woonwagenbewoners van Nederland, jullie weten wat je te doen staat.”

    • Bram Endedijk