Archieffoto van George Michael en David Austin

Foto David Austin

‘Dichter bij George Michael komen we niet’

Documentaire

Samen met George Michael maakte manager David Austin de film ‘Freedom’, die zondag op het documentairefestival In-Edit te zien is. „Hij haatte promotie. Dit was zijn oplossing.”

Privéfilmpjes die George Michael maakte met zijn vroeggestorven, grote liefde Anselmo. Vakantiebeelden in Rio. Fragmenten van hoe Michael nummers als ‘Jesus to a Child’ en ‘Patience’ inzingt, na die laatste naar huis rijdt en zegt: „Als ik nu onder een bus kom, is het mooi geweest.” Meeslepende concertbeelden. En delen uit het laatste interview dat hij gaf in zijn landhuis, twee maanden voor hij overleed aan hartfalen.

De film George Michael: Freedom - The Director’s Cut, die zondag op het internationale muziekdocumentairefestival In-Edit in Amsterdam wordt vertoond, is de film die de Britse popster George Michael zelf voor ogen had. Het eind vorig jaar op NPO 3 uitgezonden Freedom was de gekortwiekte televisieversie. Aan het origineel, een bijna twee uur durende film met veel meer materiaal, werkte Michael met zijn beste vriend en manager David Austin tot vlak voor zijn plotse dood, kerst 2016. „We zouden kerst met onze families vieren en hen de film tonen”, vertelt Austin, die meeregisseerde en produceerde.

De twee, bevriend vanaf hun jeugd, begonnen aan de film in 2014 en werkten er dagelijks aan. „De 25ste verjaardag van Listen Without Prejudice was nabij”, vertelt Austin. „Het label Sony wilde daar flink mee uitpakken, maar George weigerde daar aan mee te werken. Hij had er bij de release in 1990 immers ook al geen promotie voor willen doen. Toen bedachten we samen een plan voor een film. Een film in de plaats van hemzelf.”

Nee, George was beslist niet al ziek, zegt Austin. En nee, hij voorvoelde zijn dood beslist niet. „Hij haatte promotie. Dit was zijn oplossing. En hij was immens trots op zijn film.”

De film is een hagiografisch, echter zeer openhartig, bij vlagen schrijnend portret. Bij alle beelden klinkt de stem van de zanger zelf. Hij vertelt en vertelt. Hoe hij naast zijn artistieke successen, de vele hits, niet opgewassen was tegen massale publieke aandacht. Dat hij zich zeer eenzaam voelde, zijn geaardheid angstvallig geheim hield en zich op het toppunt van zijn roem afvroeg of hij dit nog wel moest doen. „Music was my very controlling lover”, zegt hij op een bepaald moment, altijd met zonnebril om maar niemand aan te hoeven kijken.

Na jaren van afmatten wordt duidelijk hoezeer de zanger terugverlangde naar de basis. Hij voelde zich klem zitten; het album Faith had hem tot de rand van gekheid gebracht en dat wilde hij niet meer voor zijn nieuwe plaat Listen Without Prejudice. Lang is het deel over het maakproces van de video bij ‘Freedom’, waarin Michael zijn ‘Faith’-bikerjas en gitaar ritueel verbrandde – kortom zijn imago.

Dichter bij George Michael komen we niet zegt David Austin. „Het is een heel eerlijke film. We zien zijn pijn en leren over zijn creativiteit.

Is de film genotzuchtig? Ja. Hij koos zelf wat er in de film kwam.

Maar dat prominenten als James Corden, Jean Paul Gaultier, Naomi Campbell en Ricky Gervais hem bewierookten, ontroerde hem vooral.”

Mooi vindt Austin vooral hoe George’s humor naar voren komt. „Met zijn zelfspot ontwapende hij zijn grootste criticasters.” Zoals toen Michael gearresteerd werd in een openbaar toilet in L.A. wegens ‘onzedelijk gedrag’. Dat was een publieke, vernederende coming out die hij met een goede grap in een talkshow en een slimme muziekvideo (‘Let’s Go Outside’) omdraaide naar iets positiefs.

George was altijd al vrij openhartig, aldus Austin. Hun moeders waren beste vriendinnen. „Maar ik had het gevoel dat hij een aantal dingen recht te zetten had over zijn integriteit en hoe hij zichzelf als kunstenaar zag. De rechtszaak met Sony, het aanvechten van zijn oude platencontract en zijn strijd voor zijn onafhankelijkheid als artiest, was zeer belangrijk voor hem. Het ging hem niet om geld. Hij gaf liever een miljoen uit aan het creëren van een show dan er een miljoen aan te verdienen.”

De film is opvallend rijk aan materiaal. Ondanks dat George Michael camera’s zijn hele carrière verafschuwde – „echt absoluut haatte”, benadrukt Austin – mocht zijn manager hem toch regelmatig (laten) filmen als hij de studio in dook. Grappig is het moment waarop Michael en Paul McCartney samen optreden. Twee muziektitanen, samen in het nummer ‘Heal the Pain’. Alleen vergeet Paul McCartney totaal hem aan te aankondigen. „Vergeet-ie me nou?”, hoor je George Michael backstage zeggen. Uiteindelijk rent hij zelf maar het podium op.

    • Amanda Kuyper