Rekenkamer: kabinet informeert Tweede Kamer onvolledig

Ook vond het controleorgaan 35 ‘onvolkomenheden’ in de bedrijfsvoering van de ministeries, waarvan twee ernstige.

Voorzitter Arno Visser tijdens de presentatie van het Verantwoordingsonderzoek 2016. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Ministeries melden te weinig wat de resultaten van het overheidsbeleid zijn. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer woensdag in haar jaarlijkse rapport Staat van de rijksverantwoording. Volgens het controleorgaan schetsen ministers een onvolledig beeld in hun financiële jaarverslagen waardoor onduidelijk is wat de effecten van het overheidsbeleid zijn.

Door de gebrekkige informatie zou het parlement “niet goed kunnen beoordelen of belastinggeld goed wordt besteed” en of burgers en bedrijven “waar krijgen voor hun geld”. Als voorbeeld noemt de Rekenkamer het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat niet meldt welke resultaten uitkeringsverlener UWV behaalt.

Volgens Arno Visser, president van het controleorgaan, is het “niet van deze tijd” dat jaarverslagen geen antwoord geven op de vraag of overheidsgeld zinnig is besteed. “Uit ons onderzoek blijkt steeds weer dat de informatie die nodig is om vooruit te kijken, er niet is”, schrijft hij in een persbericht. “En dat terwijl we in een informatie- en communicatietijdperk leven.”

Ernstige onvolkomenheden

Volgens de Rekenkamer zijn er bij de verschillende ministeries bovendien 35 zogenoemde onvolkomenheden te vinden in de bedrijfsvoering van 2017. Hiervan is sprake als een tekortkoming een groot financieel belang heeft, of als er gevolgen zijn voor mensen of organisaties buiten het ministerie. Ook als een tekortkoming de bedrijfsvoering van een ministerie structureel verstoort, wordt deze aangemerkt als onvolkomenheid. Twee van de onvolkomenheden waren “ernstig”.

Het eerste ernstige probleem speelt in de ICT-beveiliging van het Rijk. Volgens de Rekenkamer hebben maar twee van de elf ministeries dit goed op orde. Het ICT-systeem van de Rijksdienst Caribisch Nederland zou zelfs zo kwetsbaar zijn, dat hackers hier konden inbreken en informatie konden stelen of manipuleren. In mei zijn spoedmaatregelen genomen om de beveiliging te verbeteren, nadat de Rekenkamer aan de bel trok.

Daarnaast is een ernstig probleem vastgesteld bij de verlening van subsidies door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Volgens de Rekenkamer doet het ministerie te weinig om de aanpak van misbruik van subsidies tegen te gaan. VWS heeft in 2017 slechts de helft van alle subsidieregelingen en één op de tien projectsubsidies goed gecontroleerd.

In 2016 werden 36 onvolkomenheden vastgesteld door de Rekenkamer. Hiervan was geen enkele aangemerkt als ernstig. Vergeleken met de jaren ervoor, deed het Rijk het in 2017 beter. Tussen 2000 en 2015 telde de Rekenkamer gemiddeld 65 onvolkomenheden per jaar.

Vandaag is een definitief beeld op te maken van hoe het kabinet-Rutte II het in zijn heel lange regeerperiode heeft gedaan. Lees ook: Verantwoordingsdag is nu interessanter dan anders