Nieuw huis bouwen kost tien jaar

Onderzoek woningmarkt Bouwen is de oplossing voor de overspannen woningmarkt. Maar een nieuwbouwproject kost tien jaar. Kan dat niet sneller?

Foto Photo_Concepts

Bouwen, bouwen, bouwen. Wie je ook spreekt, nieuwbouw is volgens experts de oplossing voor het woningtekort in Nederland. De bouwproductie stijgt – dit jaar van 45.000 naar 62.000 opgeleverde nieuwbouwwoningen – maar gaat het wel snel genoeg om de vraag naar huizen bij te benen?

Nieuw onderzoek toont aan dat het gemiddeld tien jaar duurt voordat een nieuwbouwproject in Nederland is afgerond. Slechts 5 procent van alle projecten is binnen twee jaar opgeleverd. Dat schrijft onderzoeksbureau Stec Groep, dat in opdracht van makelaarsvereniging NVM onderzoek deed en deze donderdag de resultaten publiceert. Daarvoor werden opgeleverde woningen in de afgelopen drie jaar van 128 nieuwbouwprojecten, verspreid over heel Nederland, geanalyseerd.

Voldoen aan vraag

De NVM schreef in april nog dat „de markt meestal spreekt [...] van zo’n 7 jaar” en zei bij monde van voorzitter Ger Jaarsma zich „zorgen te maken over het tempo bij de nieuwbouwopgave”. Er zouden per jaar zo’n 85.000 nieuwbouwwoningen nodig zijn om aan de vraag te voldoen, in plaats van de huidige 62.000.

De langere bouwtijd komt volgens Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft, doordat er meer in de stad gebouwd wordt. Buiten de stad is makkelijker grond te verwerven, dan hoeft er niet eerst een ander gebouw getransformeerd of gesloopt te worden en zijn er minder omwonenden die met bezwaarprocedures een project kunnen vertragen.

Volgens Erik de Leve, die meeschreef aan het rapport, speelt mee dat Nederland net uit een economische crisis komt. Niet alleen stopten mensen met huizen kopen en viel daardoor de bouw stil, tijdens de crisis hebben ontwikkelaars en gemeenten ook veel personeel weggestuurd. Nu kampen ze met capaciteitstekorten.”

Nederland te klein?

Uit het rapport blijkt dat met name de aankoop van grond lang duurt, gemiddeld bijna zeven jaar. Is Nederland te klein aan het worden? Nee, zegt De Leve, grond is wel beschikbaar, „maar niet altijd even eenvoudig te krijgen”. Grondeigenaren werken niet altijd mee, of de locatie is ongeschikt voor wonen. Ook duurt het lang om bestemmingsplannen te wijzigen (gemiddeld 51 maanden).

Er zijn oplossingen. Procedures kunnen korter en er kan ‘flexibeler’ gebouwd worden; meer kleinere projecten in plaats van een paar grote, zodat veranderende marktomstandigheden geen te grote impact hebben. En betrek omwonenden beter bij het bouwproces, zodat ze minder snel gaan dwarsliggen, schrijft het rapport voor.