opinie

Israël

Duurzame vrede raakt steeds verder buiten bereik

De zeventigste verjaardag van Israël, afgelopen maandag, was een dag met twee gezichten. Feest in Israël omdat met de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem een wens in vervulling ging. Oorlog in Gaza, waar Palestijnen hun frustratie de vrije loop lieten en daar een hoge prijs voor betaalden. Bij gevechten kwamen zestig Palestijnen om het leven.

De confrontatie legde op schrijnende wijze nog eens bloot dat Israël nog steeds een gemankeerde natie is. Israël leeft niet in vrede met zijn buren en kan zijn burgers daardoor niet ontspannen in veiligheid laten leven.

Israël is een veel opzichten een succes. Een jonge democratie, militair krachtig en economisch zeer succesvol, zoals premier Benjamin Netanyahu graag onderstreept. Maar Israël is ook geboren met een handicap: Israël is niet veilig. Hamas, Hezbollah, Iran: Israël voelt zich omgeven door vijanden.

Dat Israël zijn grenzen verdedigt, valt uiteraard te billijken, maar dat het zich laat provoceren tot het beschieten van demonstranten die nauwelijks een onmiddellijk gevaar voor Israëlische soldaten vormen en zeker geen directe bedreiging zijn voor de natie, valt niet te excuseren. Israël stelde dat demonstratie het werk was van de militante beweging Hamas, die de inwoners van Gaza als menselijk schild inzet. Neemt niet weg dat er andere methoden zijn om raddraaiers, gewapend met stenen en een enkele brandbom, te bestrijden. Onderzoek moet uitwijzen wat er precies gebeurd is, maar Israël heeft de schijn tegen.

De huidige Israëlische regering volgt een harde lijn. De Palestijnen, ooit gesprekspartner, worden tegenwoordig simpelweg aan de kant geschoven. In die onverbiddelijke koers weet Israël zich gesteund door de Amerikaanse regering. Washington draagt het zijne bij aan de confrontatie. Door de ambassade te verplaatsen diskwalificeerden de VS zich als neutrale arbiter. Ook de Palestijnen zien Jeruzalem als hun hoofdstad; een onafhankelijke Palestijnse staat met Jeruzalem als gezamenlijke hoofdstad raakt nu verder uit zicht.

De verhuizing werd gevierd op de verjaardag van Israël. Bij een plechtigheid horen plechtige toespraken, maar die hadden, gezien het geweld in Gaza, een wrange bijsmaak. Donald Trump sprak per videoboodschap de hoop uit dat er vrede moge komen, terwijl in Gaza met scherp werd geschoten.

De feestredes waren niet alleen wrang, maar klonken ook hol. De verhuizing was een cadeautje voor Netanyahu, een affront voor de Palestijnen en heeft vredesbesprekingen geen stap dichterbij gebracht. Trumps schoonzoon Jared Kushner werkt aan een vredesplan. Tijdens het ambassadefeestje zat hij naast Netanyahu, maar van zijn alomvattende oplossing ontbreekt vooralsnog elk spoor.

De Palestijnen voelen zich gekrenkt en in de steek gelaten; de frustratie zoekt een uitweg. Maar ook zij gaan niet vrijuit: er zijn ook Palestijnen die onverzoenlijkheid en terreur prediken. De onderlinge verdeeldheid staat een constructieve bijdrage aan een vredesproces in de weg.

Twee kampen staan nu lijnrecht tegenover elkaar en de scheidsrechter van weleer heeft zich aan één kant geschaard. De vooruitzichten voor een vrede waarin beide partijen zich kunnen vinden zijn daarom slecht. Er zijn drie partijen die zich dat kunnen aanrekenen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.