Annes verborgen bladzijden zijn nu toch zichtbaar

Dagboek Anne Frank noteerde wat schuine mopjes en schreef een passage over seks. Die mag iedereen zien, vindt de Anne Frank stichting.

Afgeplakte pagina uit Anne Franks dagboek, waarop ze wat ondeugende moppen noteerde. Foto’s NIOD

De Anne Frank Stichting heeft dinsdag twee afgeplakte pagina’s uit het dagboek van het, in ‘het Achterhuis’ ondergedoken, Joodse meisje naarbuiten gebracht. Het gaat om wat schuine grappen en een passage over seksualiteit. De stichting toonde de transcriptie van de pagina’s – aanvankelijk afgedekt met stroken bruin gompapier – dinsdag voor het eerst.

De pagina’s, gedateerd 28 september 1942, komen uit het eerste, roodgeruite, dagboek van Anne Frank. De tekst, op pagina 78 en 79, is zichtbaar gemaakt door een nieuwe wetenschappelijke techniek waarbij het papier zeer kort wordt blootgesteld aan een sterke flits.

De tekst is volgens Peter de Bruijn, directeur van het Huygens Instituut dat de pagina’s onderzocht, met „aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid” door Anne Frank zelf afgeplakt. In het dagboek schrijft ze dat ze zich schaamt voor sommige pagina’s en dat ze vreest dat anderen het boek zullen lezen.

Op de pagina zelf begint Anne met vermelden dat deze „verknoeid” is en ze hem daarom maar zal „benutten om ‘schunnige’ moppen op te schrijven”. Vervolgens vertelt ze enkele seksueel getinte grapjes na.

Op de rechterpagina wordt Anne persoonlijker en beeldt ze zich in „dat iemand bij mij zou komen en mij zou vragen hem over seksuele onderwerpen in te lichten, hoe zou ik dat dan doen?” Ze beschrijft vervolgens de seksuele interactie tussen een man en een vrouw, en denkt na over prostitutie. „Behoorlijke meisjes doen zulks natuurlijk nooit.”

Na de presentatie van de fragmenten was er ook kritiek: moeten we deze fragmenten wel willen lezen, als ze die zelf aan het oog onttrok?

De stichting zegt te hebben stilgestaan bij het feit dat Anne Frank niet wilde dat de tekst openbaar werd. Maar zij vindt het wetenschappelijk en maatschappelijk belang groot genoeg om dit toch te doen. Er werd gewezen op de miljoenen mensen die Anne kennen en haar dagboek hebben gelezen. Ook geven de nieuwe teksten volgens de stichting meer inzicht in de wordingsgeschiedenis van het dagboek en Annes schrijfproces.

De Joodse familie Frank dook in juli 1942 onder aan de Prinsengracht. In 1944 werd het gezin verraden. Anne Frank stierf in concentratiekamp Bergen-Belsen.