Moskou wil burgers straffen voor sancties

Rusland

In een reactie op de westerse sancties komt de Doema met een voorstel om burgers te bestraffen voor het navolgen van sancties.

De Doema zal de wet bespreken die het uitvoeren van sancties strafbaar stelt. Foto Sergei Karpukhin / Reuters

Het Russische hoger- en lagerhuis – de Federatieraad en de Doema – werken aan een wet die het uitvoeren van westerse sancties in Rusland strafbaar maakt. Als de wet erdoor komt dan kunnen straffen voor het ‘faciliteren van buitenlandse sancties’ oplopen naar duizenden euro’s boete of maximaal vier jaar gevangenisstraf. Deze dinsdag zal de Doema de wet in eerste lezing bespreken.

De wet zou het onder meer strafbaar maken om zakelijke deals te weigeren met Russische bedrijven en individuen die figureren op westerse sanctielijsten. Vooral buitenlandse bedrijven, met een dochteronderneming in Rusland, kunnen de dupe worden. Daarnaast riskeren burgers mogelijk tot drie jaar cel wanneer zij buitenlandse overheden advies of informatie verschaffen die „heeft geleid” of „kan leiden” tot de invoering van sancties tegen Rusland.

Het voorstel is een initiatief van de beide voorzitters van de Russische Doema en de Federatieraad, in samenwerking met de belangrijkste fracties in het Russische parlement. Vorige maand sprak premier Medvedev zijn steun uit.

Moskou zint al langer op een manier om het Russische bedrijfsleven, dat de afgelopen jaren hard is getroffen door sancties, te beschermen. De wet lijkt een directe reactie op de Amerikaanse sancties van begin april, naar aanleiding van de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. De VS zetten onder anderen zeven, aan het Kremlin gelieerde oligarchen en zeventien ambtenaren op de lijst.

Lees ook: Sancties VS tegen Rusland raken Europese industrie

Materieel aan de Krim

Juristen en zakenmensen in Rusland reageren bezorgd op de mogelijke impact van de maatregelen. „Een dergelijk wetsartikel betekent in wezen dat, wanneer bijvoorbeeld een dochter van een Amerikaans bedrijf weigert om materieel naar de Krim te leveren, haar directeur wettelijk aansprakelijk gesteld kan worden voor het weigeren van de deal”, zo legde de Russische advocaat Andrej Goesev van het Finse juridische kantoor Borenius maandag uit in het Russische dagblad Kommersant.

Het Russische parlement lijkt haast te maken met de wet, maar hoe heet de soep in werkelijkheid zal worden gegeten, moet nog blijken, zegt Jeroen Ketting van het in Moskou gevestigde Lighthouse Group dat bedrijven adviseert over zakendoen in Rusland. „Dit kan tromgeroffel zijn of serieus. Over dit soort dingen wordt vaak niet goed nagedacht, vaak verdwijnen zulke wetten daarna weer in de twilight zone”, aldus Ketting maandag per telefoon.

De Russische regering voorziet getroffen bedrijven – zoals het bedrijf Renova – ook op andere manieren van steun, verklaarde de minister van Financiën Siloeanov maandag. Onduidelijk is wat voor steun.

Volgens Ketting doen de Russen overigens niet veel anders dan de Amerikanen, die ook dreigen met straffen tegen zakenmensen die zich niet aan sancties houden.

Van de Russische oligarchen is Oleg Deripaska het meest in verband gebracht met beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen. Hij werd in april toegevoegd aan de sanctielijst van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Lees ook: Kozakken-jongen die oligarch werd
    • Eva Cukier