Abbas roept Palestijnse gezant terug uit VS

Belangrijkste gebeurtenissen:

We sluiten het liveblog over de ontwikkelingen in de Gazastrook, Israël en bij de Verenigde Naties in New York. Vandaag kwam de VN-Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen op verzoek van tijdelijk lid Koeweit. De vergadering leverde uiteindelijk niets op: het lukte de leden niet om een gezamenlijke verklaring op te stellen.

Een aantal landen waaronder Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en België willen een onafhankelijk onderzoek naar het optreden van het Israëlische leger in de Gazastrook. In de afgelopen twee dagen werden meer dan vijftig Palestijnse demonstranten gedood. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) is geen voorstander van een VN-onderzoek, hij wil eerst een onderzoek van Israël afwachten.

Prominente Israëliërs vergelijken geweld met bloedbad Sharpeville

Negen prominente inwoners van Israël veroordelen in een open brief het "excessieve" geweld van het leger in de Gazastrook. Een aantal voormalige winnaars van de prestigieuze Israel Prize, onder wie historicus Zeev Sternhell en computerwetenschapper David Harel, vergelijken het doodden van meer dan vijftig Palestijnse demonstranten met het bloedbad van Sharpeville, Zuid-Afrika. Op 21 maart 1960 schoot de politie op zwarte demonstranten.

In de brief, gepubliceerd in de Britse krant The Guardian, wordt opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek. Zij schrijven dat de "de leiders van Israël verantwoordelijk zijn voor het criminele beleid om te schieten op ongewapende demonstranten. De wereld moet interveniëren en dit geweld een halt toe brengen".

In Jeruzalem gingen een paar honderd Israëliërs de straat op om te demonstreren voor de woning van premier Netanyahu en voor het Amerikaanse consulaat.

Twitter avatar adanielroth (((D Roth))) Just started and more than 200 protesters so far out tonight at PM @netanyahu's residence calling to stop the killing of Palestinian protesters in Gaza, for an end to the occupation, and stating unequivocally that we 'refuse to be enemies'. https://t.co/O0qxOUK5vq
Twitter avatar adanielroth (((D Roth))) Crowd of hundreds took the street in front of the US consulate in central Jerusalem. Chanting 'democracy is can't be built on the bodies of protesters'. https://t.co/nlazgHKXjQ

Abbas roept Palestijnse gezant terug uit VS

De Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft de Palestijnse gezant in Washington teruggeroepen. Husam Zomlot, de belangrijkste vertegenwoordiger van de PLO in de Verenigde Staten, was al onderweg naar de Palestijnse gebieden. Dat meldt persbureau Reuters op basis van de Palestijnse hoofdonderhandelaar voor vredesbesprekingen Saed Erekat.

De reden voor het terughalen van Zomlot is de Amerikaanse beslissing om de ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem, meldt het Palestijnse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring.

'EU moet voortouw nemen in wederopbouw Gaza'

Volgens Robert Serry, voormalig VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-Oosten, moet er zo snel mogelijk iets veranderen aan de uitzichtloze situatie van Palestijnen in de Gazastrook. De Europese Unie zou het voortouw moeten nemen om de bijna twee miljoen Palestijnen in deze openluchtgevangenis te helpen aan een menswaardig leven, schrijft Serry in een opinieartikel in NRC.

"Waarom waagt Europa zich niet aan een initiatief om ten minste in Gaza zijn gewicht in de schaal te leggen? De scherven van het verbrijzelde Israëlisch-Palestijnse vredesproces zijn niet meer te lijmen zonder eerst Gaza aan te pakken".

Hij pleit voor de oprichting van een Gaza Reconstructieautoriteit (GRA) die urgente infrastructurele projecten kan uit voeren. Ook moet er een comité komen van nationale wederopbouw en moet de werkloze EU-grensmissie (EUBAM Rafah) een volwaardig politiemandaat krijgen.

"Als iemand die zelf zeven jaar lang voor de VN werkzaam is geweest in Jeruzalem en Gaza onderschat ik de obstakels niet. Maar hoeveel langer blijven we lijdzaam toezien hoe steeds meer Palestijnse jongeren een ‘martelarendood’ aan de grens met Israël verkiezen boven hun huidige lot?"

Lees hier het opiniestuk van Robert Serry: Europa en Nederland zijn in Gaza aan zet

Foto's uit Gaza

NRC-correspondent Jannie Schipper is in Gaza en nam daar deze foto's.

Vergadering Veiligheidsraad loopt uit op niets

De spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad is dinsdag op niets uitgelopen. De leden slaagden er niet in een gezamenlijke verklaring op te stellen, meldt persbureau AP. Tijdelijk lid Koeweit had de Veiligheidsraad bijeen geroepen om de Gaza-crisis te bespreken.

Zowel de Israëlische VN-ambassadeur als zijn Palestijnse collega mochten de Veiligheidsraad tijdens de vergadering toespreken. De Palestijnse ambassadeur vroeg zich af "hoeveel Palestijnen er nog moeten sterven" voor de VN actie onderneemt. Nikki Haley, de Amerikaanse VN-gezant, verliet tijdens zijn toespraak de zaal. De Israëlische ambassadeur beschuldigde Hamas later van het onnodig gebruiken van geweld.

Tweede Palestijnse dode van de dag

Voor de tweede keer op dinsdag heeft het Israëlische leger een inwoner van de Gazastrook doodgeschoten, zegt het Palestijnse ministerie van Gezondheid. Daarnaast zouden er 27 gewonden zijn gevallen.

Het ministerie zegt niet wie de persoon is of wat er precies is gebeurd. Het laat alleen weten dat de man werd gedood ten oosten van het vluchtelingenkamp Al-Bureij. Vanmiddag werd al bekend dat een 51-jarige man was omgekomen.

Ondanks de twee Palestijnse doden is het vandaag in de Gazastrook een stuk rustiger dan maandag. Toen stierven minstens zestig Palestijnen door Israëlische kogels en vielen er ruim duizend gewonden. Volgens het Israëlische leger waren er vanmiddag maar zo'n vierhonderd Palestijnse demonstranten op de been, veel minder dan gisteren.

Israël zet Turkse consul-generaal het land uit

De Turkse consul-generaal moet Israël voorlopig verlaten, heeft het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Hij moest zich vanmiddag op het ministerie melden, waar hij te horen kreeg "dat hij een tijdje terug moet naar zijn land", citeert persbureau AFP een Israëlische persverklaring.

Turkije en Israël zijn door de gebeurtenissen in de Gazastrook in een diplomatieke crisis beland. Eerder op dinsdag zette Turkije de Israëlische ambassadeur al voor onbepaalde tijd uit. Leiders Netanyahu en Erdogan bestoken elkaar op Twitter met beschuldigingen.

Netanyahu en Erdogan bekvechten op Twitter

Premier Netanyahu van Israël en de Turkse president Erdogan ruzieën op Twiter over de Gaza-crisis. Vanmiddag tweette Erdogan dat Netanyahu "de premier is van een staat waar apartheid heerst". Volgens de Turkse leider bezet Israël "al langer dan zestig jaar het land van een weerloos volk".

Erdogan ging verder:

"Hij heeft het bloed van Palestijnen aan zijn handen en kan zijn misdaden niet verhullen door tekeer te gaan tegen Turkije. Als hij wil leren wat menselijkheid is, moet hij de tien geboden lezen."

Twitter avatar RT_Erdogan Recep Tayyip Erdoğan Netanyahu is the PM of an apartheid state that has occupied a defenseless people's lands for 60+ yrs in violation of UN resolutions. He has the blood of Palestinians on his hands and can't cover up crimes by attacking Turkey. Want a lesson in humanity? Read the 10 commandments.

Aanleiding voor de uitbarsting van Erdogan was een tweet die Netanyahu vanmiddag verstuurde: "Erdogan behoort tot de grootste bondgenoten van Hamas. Hij heeft ongetwijfeld veel verstand van terrorisme en bloedbaden. Ik stel voor dat hij ons niet meer de les leest." Netanyahu reageerde met zijn bericht weer op uitspraken die Erdogan maandag deed. Het Israëlische leger had volgens de president genocide gepleegd, en Israël was een "terreurstaat".

Leger Israël: 24 terroristen onder Gaza-doden van maandag

Volgens de Israëlische strijdkrachten waren er 24 terroristen onder de minstens zestig Palestijnen die maandag door militairen zijn doodgeschoten. De personen in kwestie hadden een "gedocumenteerde terreurachtergrond", aldus het leger.

De Israëliërs zeggen op Twitter dat het vooral om leden van Hamas ging, maar ook om mensen die waren aangesloten bij de Islamitische Jihad, een samenwerkingsverband van Palestijnse groeperingen die de staat Israël omver willen werpen.

Twitter avatar IDFSpokesperson IDF IDF and ISA inquiries reveal that at least 24 terrorists with documented terror backgrounds were killed during the violent riots along the Gaza border on Monday

De Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley tijdens de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad. Foto Mary Altaffer/AP

Haley: Israël stelde zich terughoudend op

De Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley heeft tijdens een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad gezegd dat Israël zich nog terughoudend heeft opgesteld tijdens de protesten maandag in de Gazastrook. Daarbij schoten Israëlische militairen minstens zestig Palestijnen dood.

"Wie zou dit soort ongeregeldheden toelaten aan zijn grens? Niemand. Geen land in deze zaal zou met meer terughoudendheid hebben opgetreden dan Israël", aldus Haley. "Hamas gebruikt al jaren geweld, lang voordat wij besloten onze ambassade te verplaatsen."

De Veiligheidsraad is momenteel nog bezig aan de spoedvergadering over de Gaza-crisis. De bijeenkomst vindt plaats op verzoek van Koeweit, dat dit jaar en volgend jaar lid is van het belangrijke VN-orgaan.

Het is nog onduidelijk wat de vergadering gaat opleveren. Na eerdere protesten in Gaza kwam de Veiligheidsraad ook bijeen, en toen slaagden de leden er niet in een gezamenlijke verklaring op te stellen. Maandaag deed Koeweit een voorstel voor een verklaring, maar ook daar kond de Veiligheidsraad het niet eens worden.

Nobelprijswinnaar Tutu: Israël richtte bloedbad aan

De Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnaar Desmond Tutu vindt dat Israël zich gisteren schuldig heeft gemaakt aan het aanrichten van een bloedbad onder Palestijnen. De voormalige aartsbbisschop (86) verspreidde dinsdag een verklaring waarin hij zich uitspreekt over de gebeurtenissen in de Gazastrook:

"Ik ben erg van streek en verdrietig vanwege het bloedbad waaraan de staat Israël zich gisteren schuldig heeft gemaakt in de Gazastrook."

Vorig jaar uitte Tutu al zijn zorgen over het besluit van president Trump om de Amerikaanse ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem. Tutu zei dat "God weende" om de controversiële beslissing.

Koeweit werkt aan VN-resolutie voor 'bescherming Palestijnen'

Koeweit wil bij de VN-Veiligheidsraad een resolutie inbrengen voor "de bescherming van Palestijnse burgers". Dat heeft de Koeweitse VN-ambassadeur Mansour Al-Otaibi gezegd, meldt persbureau Reuters.

Al-Otaibi wil de ontwerpresolutie woensdag voorleggen aan de andere veertien leden van de Veiligheidsraad. Volgens de Koeweiti zal het voorstel niet gaan over de inzet van VN-militairen.

Wanneer er over de resolutie gestemd wordt, is nog niet bekend. Het is onwaarschijnlijk dat het voorstel wordt aangenomen. Israëls belangrijkste bondgenoot de Verenigde Staten, een vast lid van de Veiligheidsraad, hebben het vetorecht.

België roept Israëlische ambassadeur op het matje

De Israëlische ambassadeur moet zich komen verantwoorden bij minister Didier Reynders (Buitenlandse Zaken) omdat ze heeft gezegd dat alle maandag omgekomen Palestijnen "terroristen" zijn. "Dat kunnen we uiteraard niet accepteren", zei Reynders volgens persbureau AP.

Ambassadeur Simona Frankel deed haar uitspraak tegen tv-station RTBF. Premier Charles Michel liet al weten dat hij "geschokt" is door de opmerking van Frankel.

Opnieuw Palestijn doodgeschoten

Israëlische militairen hebben bij de grens van de Gazastrook een Palestijn doodgeschoten. Het slachtoffer is een 51-jarige man, meldt het Palestijnse ministerie van Gezondheid. Gisteren kwamen al zeker zestig Palestijnen om het leven door Israëlische kogels.

Twitter avatar prd_moh وزارة الصحة- فلسطين الصحة: استشهاد مواطن (٥١ عاماً) شرق البريج

Blok wil Israëlische ambassadeur niet ontbieden

Meerdere partijen in de Tweede Kamer willen dat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) de Israëlische ambassadeur ontbiedt om uitleg te geven over het geweld aan de grens tussen Israël en de Gazastrook. Blok wil echter een Israëlisch onderzoek afwachten, meldt persbureau ANP.

De SP had Blok gevraagd de ambassadeur op het matje te roepen en kreeg hierin bijval van PvdA, DENK, GroenLinks en D66. "Wat moet er gebeuren voordat hij zoiets doet?", vroeg Kathalijne Buitenweg (GroenLinks). "Israël heeft een bloedbad aangericht", zei Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Blok wil echter eerst het Israëlische onderzoek afwachten. De minister steunt dan ook niet oproepen van andere landen voor een internationaal onafhankelijk onderzoek. Ook wil hij tot die tijd het geweld niet veroordelen.

Turkije bereidt luchtbrug naar Gaza voor

Turkije werkt aan een luchtbrug naar Gaza om gewonde Palestijnen op te nemen uit de overvolle ziekenhuizen aldaar. Dat heeft de Turkse minister van Volksgezondheid Ahmet Demircan dinsdag laten weten, meldt persbureau AP. Gaza kampt met een tekort aan medicijnen, medische apparatuur en behandelend personeel.

De Turkse overheid is nu nog in overleg met de autoriteiten in de Gazastrook, waar terreurbeweging Hamas de dienst uitmaakt. Zodra die zijn afgerond, wordt bekend of en wanneer de luchtbrug open gaat. In totaal raakten zeker 2.771 mensen gewond bij het geweld van maandag.

Twitter avatar DailySabah DAILY SABAH BREAKING — Turkey’s Ministry of Foreign Affairs asks Israeli ambassador to leave the country indefinitely

Dinsdag kreeg de Israëlische ambassadeur in Turkije te horen dat hij "voor enige" tijd moet terugkeren naar zijn thuisland. Dat melden bronnen binnen het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken aan persbureau Reuters. Turkije riep een dag eerder zijn ambassadeurs terug uit de Verenigde Staten en Israël.

Ook Nederland wil onderzoek naar geweld

Ook Nederland vindt een onderzoek naar het geweld van maandag noodzakelijk. Dit zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) dinsdagmiddag in de Tweede Kamer. Hij noemde het van groot belang dat de feiten op tafel komen. Zolang de duidelijkheid er niet is, wil hij geen veroordeling uitspreken.

Blok had het over onverantwoord gedrag van beide kanten. "Deze manier van escalatie kan tot niets leiden", aldus de minister. Blok wil dat Israël onderzoek doet naar de situatie.

Een dag eerder noemde Blok het "heel aangrijpend" dat er zo veel doden waren gevallen. "Ik roep beide kanten op tot zelfbeheersing, want het is dramatisch hoe mensen daar steeds weer de dood vinden", zei de minister maandagavond.

Denk en VVD in Amsterdam hangen vlaggen op

De Amsterdamse fracties van Denk en VVD hebben respectievelijk de Palestijnse en Israëlische vlag over hun deur in het gemeentehuis gehangen.

.@Denk_Amsterdam hangt een vlag op. Kunnen wij ook. :flag-il: pic.twitter.com/bTQxRlYSix

— Amsterdamse VVD (@VVDAmsterdam) 15 mei 2018

Maandag riep Denk op Facebook op om het stedenverband tussen Amsterdam en Tel Aviv op te schorten, als reactie op de "moorddadige praktijken van Israël". Als alternatief stelde de partij een samenwerkingsverband voor met Gaza-stad.

Ook Verenigd Koninkrijk wil VN-onderzoek

Na Duitsland, Ierland, Koeweit en de VN-mensenrechtenorganisatie pleit ook het Verenigd Koninkrijk voor een onafhankelijk onderzoek naar de gewelddadige gebeurtenissen van maandag in de Gazastrook. De Britse minister voor het Midden-Oosten Alistair Burt liet dat dinsdag weten in een verklaring.

Burt vindt dat de internationale gemeenschap meer moet doen in het crisisgebied, waaronder versoepeling van de toegangsbeperkingen in Gaza en steun voor de nodige infrastructuur en economische ontwikkelingsprojecten. Burt herhaalde de tweestatenoplossing als doel en riep de secretaris-generaal van de VN op met voorstellen te komen om de situatie in Gaza aan te pakken.

Gisteren meldde persbureau AFP dat de Verenigde Staten een gezamenlijke verklaring van de VN Veiligheidsraad tegen hadden gehouden. Daarin zou worden opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek. Dinsdag komt de Veiligheidsraad in een spoedzitting bijeen.

Maandag sprak Burt zich al uit over het geweld en veroordeelde onder meer het "misbruiken" van de protesten door "extremisten":

Twitter avatar AlistairBurtUK Alistair Burt Extremely saddened by loss of life in Gaza today. Concerned peaceful protests are being exploited by extremist elements. Urge restraint in use of live fire. Violence is destructive to peace efforts. UK remains committed to a two-state solution with Jerusalem as a shared capital.

Netanyahu: Erdogan begrijpt terrorisme goed

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft op Erdogans kritiek op Israël gereageerd via Twitter. Hij noemt Erdogan "een van de grootste supporters van Hamas" en stelt dat de Turkse president daarom "ongetwijfeld terrorisme en bloedbaden goed begrijpt":

"Ik stel voor dat hij ons niet de les gaat lezen"

Twitter avatar netanyahu Benjamin Netanyahu Erdogan is among Hamas's biggest supporters and there is no doubt that he well understands terrorism and slaughter. I suggest that he not preach morality to us

Maandag noemde Erdogan de acties van het Israëlische leger "genocide" en Israël een "terreurstaat". Dinsdag hield hij in een interview met Bloomberg Trump en Netanyahu persoonlijk verantwoordelijk voor de dodelijke slachtoffers in de Gazastrook.

Ook Duitsland pleit voor VN-onderzoek

De Duitse regering pleit voor een onafhankelijk, internationaal onderzoek door de Verenigde Naties naar de incidenten van maandag in de Gazastrook. Dat heeft een regeringswoordvoerder gezegd tegen verzamelde pers, schrijft persbureau AFP. Ierland en Koeweit pleitten al eerder voor zo'n onderzoek, net als de VN-mensenrechtenorganisatie UNHCR.

Dinsdag komt de VN-Veiligheidsraad bijeen in een spoedzitting om de situatie in Israël en de Gazastrook te bespreken. Dinsdag zei de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN dat "degenen die verantwoordelijk zijn voor deze buitensporige mensenrechtenschendingen" ter verantwoording moeten worden geroepen.

De Duitse regeringswoordvoerder zei dinsdag ook dat Hamas het recht om te demonstreren heeft "misbruikt" en heeft aangestuurd op "escalatie van geweld".

Maandag riep de Duitse regering Israël op terughoudend te zijn met het schieten met scherp. "Het recht op een vreedzaam protest geldt ook in Gaza", zei het ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. Ook riep het Palestijnen op de situatie niet te escaleren. "Israël heeft het recht zich te verdedigen, mits het principe van proportionaliteit wordt gehanteerd."

Geweld bij protesten op Westelijke Jordaanoever

Ook op de Westelijke Jordaanoever is het dinsdag onrustig. Zo'n tweehonderd Palestijnen demonstreren in Bethlehem, en nog eens zo'n honderd in Ramallah. Hierbij braken gevechten tussen Palestijnse demonstranten en de Israëlische politie uit, meldt persbureau AP.

Twitter avatar AsafRonel Asaf Ronel #update: few 100s Palestinians are protesting around the West Bank. Some Palestinian media report of casualties from Israeli army fire. Few 100s are back along the #GazaFence https://t.co/iXENIjy7Mg

Demonstranten gooiden stenen naar de politie, die antwoordde met traangas. De protesten waren ter ere van de Nakba ('Catastrofe'), waarbij stilgestaan wordt bij Palestijnen die hun woningen verloren en verdreven werden na het uitroepen van de staat Israël in 1948.

Protesten dinsdag in Bethlehem, in de Westelijke Jordaanoever, ter herdenking van de 'Naqba'. Foto Mussa Qawasma/Reuters

Palestijnse media melden dinsdag dat bij een protest rond Hebron een Palestijn doodgeschoten is door Israëlische militairen. Dit is nog niet van officiële zijde bevestigd.

Wereldgezondheidsorganisatie: ziekenhuizen Gaza kunnen aantallen gewonden niet aan

De grote hoeveelheid gewonden die viel aan Palestijnse zijde bij de onlusten van maandag zijn "zeer overweldigend" voor de ziekenhuizen en behandelcentra in Gaza. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dinsdag, aldus persbureau AP. Volgens een laatste telling van het Palestijnse ministerie voor Volksgezondheid zijn er zeker 2.771 gewonden.

"If we receive more patients, how are we going to take care of them? Doctors are overworked. Nurses are overworked. We are running out of stock." Dr. Srihari, ICRC #Gaza. pic.twitter.com/7vN6MOmHxF

— ICRC in Israel & OT (@ICRC_ilot) 15 mei 2018

Van hen raakten 1.360 gewond door geweerschoten. Vierhonderd mensen liepen verwondingen op door granaatscherven en 980 door het inhaleren van traangas. De WHO noemde de aantallen gewonden "vergelijkbaar met een oorlogssituatie".

Gaza kampte voor het geweld rondom de 'Mars van de Terugkeer' al met tekorten aan apparatuur en medicijnen. Ook krijgen ziekenhuizen net als de rest van de Gazastrook geregeld te maken met stroomaanval. Maandagavond bood Turkije aan humanitaire hulp naar Gaza te sturen en de ziekenhuizen ter plaatse te ondersteunen.

De VN-mensenrechtenorganisatie zei bezorgd te zijn over wat er dinsdag gaat gebeuren. Op 15 mei herdenken Palestijnen de Nakba ('Catastrofe'), waarbij stilgestaan wordt bij Palestijnen die hun woningen verloren en verdreven werden na het uitroepen van de staat Israël in 1948.

Twitter avatar UNHumanRights UN Human Rights #Gaza: @UNHumanRights extremely worried about what may happen today -- an emotional day on all sides -- and in the weeks ahead. We urge maximum restraint. Enough is enough.

Jongen (16) overlijdt, dodental stijgt naar 60

Het dodental van de protesten van maandag is opgelopen naar 60, meldt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. Het aantal minderjarige dodelijke slachtoffers staat op acht, volgens het ministerie, inclusief een acht maanden oude baby die zou zijn gestorven aan het inhaleren van traangas.

Het ministerie twittert in het Arabisch:

Twitter avatar prd_moh وزارة الصحة- فلسطين الصحة: ارتفاع عدد الشهداء منذ أمس إلى ٦٠ شهيداً، بينهم ٨ أطفال.

De chef van de buitenlandredactie van de Israëlische krant Haaretz twittert ook over het nieuws. Volgens hem bevestigt het Palestijnse ministerie dat een 16-jarige jongen dinsdag aan zijn verwondingen is overleden:

Twitter avatar AsafRonel Asaf Ronel #BREAKING: 16-year-old Talal Adel Ibrahim Matar, who was wounded by Israeli soldiers yesterday, died from his wounds this morning - #Gaza MoH.
Since the #GreatReturnMarch protests started, the Israeli army killed 14 minors in Gaza - the youngest was only 8 months old https://t.co/ib5GQFBCNq
Twitter avatar AsafRonel Asaf Ronel #update: #Gaza MoH confirms another protester succumbed to the wounds he suffered yesterday. The number of Palestinians killed by Israeli forces yesterday is now 60, including 7 minors, 2 of them female - one an 8-month-old girl https://t.co/pDWrI9oAvT

Ierland roept Israëlische ambassadeur op het matje

De Israëlische ambassadeur in Ierland is dinsdagochtend door het Ierse ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden. De ambassadeur heeft een ontmoeting gehad met de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, Simon Coveney.

Een regeringswoordvoerder zegt tegen Ierse media dat de ambassadeur Ze'ev Boker "is geïnformeerd over de wens van Ierland voor een onafhankelijk internationaal onderzoek, geleid door de VN, naar de dodelijke slachtoffers van gisteren". Maandag noemde minister Coveney de gebeurtenissen in Gaza "schokkend" en "tragisch".

Turkije: Trump en Netanyahu schuldig aan doden

In een interview met Bloomberg houdt de Turkse president Recep Tayyip Erdogan twee mensen verantwoordelijk voor het dodelijke geweld in Gaza: Trump en Netanyahu:

EXCLUSIVE: Turkey's President Erdogan says Trump and Israeli PM Netanyahu are responsible for the death of at least 55 Palestinians in Gaza https://t.co/m8oytB3HhZ #tictocnews pic.twitter.com/7NouhA6Wgy

— TicToc by Bloomberg (@tictoc) 15 mei 2018

De Turkse premier Binali Yildirim zei dinsdag dat 'moslimlanden' hun banden met Israël zouden moeten heroverwegen. Turkije heeft opgeroepen tot een bijeenkomst van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking, bestaande uit 57 (groten)deels islamitische landen, waaronder Turkije.

Turkije is een van de felste critici van het geweld in Gaza en van Trumps besluit om de Amerikaanse ambassade te verplaatsen van Tel Aviv naar Jeruzalem. Maandag vonden grote protesten plaats in Istanbul en Ankara tegen de verplaatsing van de ambassade.

Een vrouw tijdens een protest in Istanbul op maandag 14 mei tegen de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade. Foto Ozan Kose/AFP

Die ambassade werd maandag geopend in het bijzijn van dochter Ivanka Trump en schoonzoon Jared Kushner, maar die opening werd overschaduwd door het bloedbad in de Gazastrook.

Israëlische ambassadrice in België noemt doden 'allemaal terroristen'

De gestorven Palestijnen zijn volgens de Israëlische ambassadrice in België "allemaal terroristen". Dat zei Simona Frankel dinsdag in een interview met de Franstalige omroep RTBF.

Ook de acht kinderen die maandag zijn gestorven noemt Frankel terroristen:

"Die kinderen worden gegijzeld door de terroristische organisatie Hamas." Israël beschuldigt Hamas ervan de protesten te gebruiken om aanvallen op Israël uit te voeren. "Zij sturen die mensen naar hun dood. Zij hebben beslist om hun broeders en zusters op te offeren in een sterk gemediatiseerde oorlog. Wij willen enkel onze burgers beschermen. We krijgen liever kritiek dan condoleances."

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) heeft de acties van Israël sterk veroordeeld als "totaal onaanvaardbaar": "Israël heeft burgers geviseerd." Maar hij heeft ook kritiek op Hamas, dat opriep te demonstreren.

De Vlaamse minister-president Geert Bourgeois reageerde tijdens een handelsmissie in Vietnam dat Hamas "totaal onverantwoordelijk" handelt door demonstranten naar de grens te sturen, "in volle bewustzijn dat dit door Israël beantwoord zal worden met een harde reactie". Maar het neerschieten van "ongewapende" Palestijnen noemt Bourgeois "buiten alle proportie en totaal onaanvaardbaar".

Reportage vanuit Jeruzalem: 'Goed dat VS ambassade verplaatsen'

Voor Shirley Rendel is Jeruzalem altijd al de hoofdstad van de Joden geweest. Haar man zwaait met een papier met de tekst ‘Trump for president in 2020’.

De Trump-fans begrijpen dat "onze Arabische neven en nichten” nu even moeten slikken. Maar dat zal volgens hen geen nadelige invloed hebben op het vredesproces. De Palestijnen komen toch niet aan tafel, zeggen ze.

Lees de reportage van correspondent Jannie Schipper over de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade naar Jerzualem: ‘Fijn om te weten dat we nog vrienden hebben’

China roept op tot terughoudendheid, 'vooral Israël'

China roept zowel de Palestijnse als de Israëlische zijde op tot terughoudendheid bij de demonstraties in de Gazastrook, "met name Israël". Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zei volgens persbureau AFP:

"We doen een beroep op de Palestijnse en Israëlische zijde, met name Israël, om terughoudendheid te betrachten, om escalerende spanningen te voorkomen."

De woordvoerder zei verder dat China "diep bezorgd" was over de escalaties van maandag en dat het land "tegen de gewelddadige acties tegen onschuldige mensen" is. De VN-Veiligheidsraad, waarvan China een permanent lid is, zal dinsdag bijeenkomen om de situatie aan de grens van de Gazastrook en Israël te bespreken.

Israël: Hamas-doelen bestookt

Israël heeft dinsdag meerdere doelen van Hamas in de Gazastrook beschoten als reactie op gewelddadige demonstranten. Dat meldt persbureau AP op basis van het Israëlische leger.

Volgens het leger heeft een vliegtuig elf "terroristische doelen" geraakt van een militair kamp. Daarnaast zouden tanks nog twee Hamas-locaties in de Gazastrook hebben bestookt.

De beschietingen zouden een reactie zijn op gewelddadige acties van demonstranten. Volgens Israël zouden zij tien explosieven en brandbommen hebben gebruikt tegen Israëlische soldaten bij de grens.

Israël beschuldigt Hamas-militanten ervan de demonstraties in het kader van de 'Mars van de Terugkeer' te gebruiken om aanvallen tegen Israël uit te voeren.

Organisatie achter protesten: vandaag begraven we onze doden

Palestijnen begraven vandaag hun doden. Dat zei Khaled Batch, het hoofd van de organisatie achter de protesten in Gaza, een dag nadat 58 dodelijke slachtoffers vielen op de grens met Israël.

Dat suggereert dat er dinsdag, de dag dat het zeventig jaar geleden is dat Israël werd gesticht, geen nieuwe massale protestmarsen of grensbestormingen worden georganiseerd, schrijft persbureau AP. Israëlische media melden ook dat sommige tenten zijn afgebroken die demonstranten bij de grens hadden opgezet.

Volgens een anoniem, hooggeplaatst Hamas-lid zullen de protesten dinsdag doorgaan, maar zal de opkomst waarschijnlijk laag zijn omdat Gaza-bewoners druk bezig zijn met de begrafenissen, aldus AP.

Een acht maanden oude baby stierf na het inhaleren van traangas. Foto Mohammed Salem/Reuters

Advertentie: 'Dit is niet hoe je mensenmassa's uiteendrijft'

Mensenrechtenorganisatie Breaking the Silence heeft dinsdag een paginagrote advertentie in de landelijke Israëlische krant Yediot Ahronot geplaatst met de tekst 'Dit is niet hoe je mensenmassa's uiteendrijft' met foto's van kogelgaten. De Israëlische organisatie roept soldaten op zich uit te spreken tegen het optreden van het Israëlische leger.

De Engelse versie van de advertentie (de Hebreeuwse versie verscheen in de krant):

Bij een eerdere demonstratie van de 'Mars van de Terugkeer' eind maart plaatste de Israëlische mensenrechtenorganisatie B'tselem advertenties waarin het soldaten opriep om orders om op demonstranten te schieten te weigeren (zie onder). Er staat 'Sorry commandant, ik schiet niet'. De minister van Defensie noemde de organisatie daarop "leugenaars die terroristen steunen" en riep de procureur-generaal op tot een juridisch onderzoek naar B'tselem.

Foto B'tselem

Tweederde Veiligheidsraad 'bezorgd' over nederzettingen

Tweederde van de landen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waaronder Nederland, heeft zijn bezorgdheid uitgesproken over de implementatie van een resolutie die eind 2016 werd aangenomen, meldt persbureau Reuters. Toen riep de Veiligheidsraad Israël op een einde te maken aan de bouw van nederzettingen in bezet Palestijns gebied.

In een brief aan secretaris-generaal António Guterres schrijven tien van de vijftien landen maandag: "De Veiligheidsraad moet achter haar resoluties blijven staan en ervoor zorgen dat ze betekenis hebben. Anders riskeren we ondermijning van de geloofwaardigheid van ons internationaal systeem."

De VN-gezant in het Midden-Oosten Nikkolaj Mladenov rapporteerde vorig jaar aan de Veiligheidsraad dat Israël de resolutie negeerde. Israël nam begin vorig jaar nog een wet aan die de nederzettingen legaliseert.

De brief is naast Nederland ondertekend door Bolivia, China, Ivoorkust, Equatoriaal-Guinea, Frankrijk, Kazachstan, Koeweit, Peru en Zweden. Rusland, de VS, het VK, Polen en Ethiopië ondertekenden niet.

De resolutie uit 2016, een maand voor de inauguratie van Donald Trump, werd door alle landen in de Veiligheidsraad ondertekend, behalve de VS. Die onthielden zich van stemming.

De brief kwam op dezelfde dag als de dodelijkste dag in de Gazastrook sinds een oorlog tussen Israël en Hamas in 2014. Zeker 58 Palestijnen kwamen maandag om het leven, onder wie een baby.

Dodental Gaza opgelopen tot 58

Het dodental onder Palestijnen van het geweld aan de grens tussen Israël en Gaza is opgelopen tot 58, melden de gezondheidsautoriteiten van Gaza volgens persbureau AP. Van hen zijn 57 mensen doodgeschoten door Israëlische troepen; een baby overleed aan de inhalering van traangas.

Volgens het Gaza Health Ministry waren zes van de slachtoffers minderjarig. Meer dan 2.700 mensen zijn gewond geraakt, 1.360 van hen door beschietingen. Van de gewonden zijn 130 mensen in ernstige of kritieke toestand. De instantie zei niet hoe de baby was blootgesteld aan traangas.

Maandag was de dodelijkste dag in Gaza sinds een oorlog tussen Israël en Hamas in 2014.

De moeder rouwt om haar overleden baby, die volgens Palestijnse autoriteiten is overleden na het inhaleren van traangas. Foto Mahmud Hams/AFP

'Kans op vrede alleen maar kleiner'

De opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem en het ernstige geweld aan de grens tussen Israël en Gaza op maandag hebben de kans op vrede tussen Israël en de Palestijnen nog minimaler gemaakt dan ze al was, menen waarnemers in de Verenigde Staten.

Hoewel president Donald Trump zegt een vredesakkoord na te streven tussen Israël en de Palestijnen, en zijn schoonzoon Jared Kushner opdracht heeft gegeven om dat te bewerkstelligen, lijkt zo'n akkoord door de recente ontwikkelingen nog verder buiten bereik.

"Wat er vandaag is gebeurd heeft van een onmogelijke missie een superonmogelijke missie gemaakt", aldus Aaron David Miller van het Woodrow Wilson International Center tegen CNN. "Het heeft de situatie alleen maar moeilijker gemaakt."

Kushner, die volgens het Witte Huis al maandenlang werkt aan een vredesplan, zei maandag te geloven dat "vrede binnen bereik is als we durven geloven dat de toekomst anders kan zijn dan het verleden". Sinds de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem in december werd aangekondigd, staan zijn vredesbesprekingen echter op een laag pitje, omdat de Palestijnen hun banden met het Witte Huis hebben verbroken.

In reactie op de opening van de ambassade zei de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat dat Washington "niet langer een partner en een bemiddelaar" is, aldus AP.

"Van oudsher hebben we geprobeerd om de rol van brandweerman te spelen in het Midden-Oosten", zei Ilan Goldenberg, hoofd van het Midden-Oostenprogramma bij het Center for a New American Security, tegen het persbureau over de Amerikaanse positie. "Nu spelen we de rol van brandstichter."

Pence: Trump is 'beste verdediger van Joodse staat'

De Amerikaanse vicepresident Mike Pence heeft president Trump maandag uitbundig geprezen wegens de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. "President Trump heeft geschiedenis geschreven", zei Pence tijdens een viering van de Israëlische Dag van Onafhankelijkheid in Washington.

Volgens Pence heeft Trump meer gedaan om de VS en Israël "nauwer samen te brengen dan welke president ook in de afgelopen zeventig jaar", meldt AP. De vicepresident noemde Trump "de beste verdediger die de Joodse staat ooit heeft gehad".

De lovende woorden van Pence waren typerend voor de betuigingen van steun voor de verplaatsing van de ambassade onder prominente Republikeinen. Meer dan twaalf Republikeinse Congresleden waren aanwezig bij de opening, evenals twee prominente fondsenwervers van de partij. De stap is vooral populair bij de evangelische vleugel van de Republikeinen. Ondanks aanvankelijke scepsis over Trump onder evangelische kiezers, oogst de president veel lof voor zijn steun voor Israël.

Er waren geen Democraten aanwezig bij de opening van de ambassade. Hoewel sommige prominente Democraten, onder wie Chuck Schumer, de leider van de partij in de Senaat, de verplaatsing van de ambassade steunen, vinden anderen dat de status van Jeruzalem deel had moeten uitmaken van een vredesakkoord. De Democratische senator Dianne Feinstein riep de regering op om "onvoorwaardelijke steun" uit te spreken voor een tweestatenoplossing. Ze noemde het geweld in Gaza "hartverscheurend".

Demonstraties tegen verplaatsing ambassade

Betogers hebben maandag bij het Israëlische consulaat in Los Angeles gedemonstreerd tegen de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Ook op andere plaatsen, waaronder Mexico-Stad, is maandag geprotesteerd tegen de verplaatsing van de ambassade.

Demonstranten in Los Angeles op maandag. Foto Reed Saxon / AP

Veiligheidsraad dinsdag bijeen over Gaza

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt dinsdag bijeen om te praten over het dodelijke geweld aan de grens tussen Israël en de Gazastrook, meldt persbureau AP.

Koeweit, een van de niet-permanente leden van de Veiligheidsraad, heeft opgeroepen tot een spoedzitting naar aanleiding van het geweld, waarbij maandag meer dan vijftig Palestijnen zijn omgekomen.

De Palestijnse vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties wil dat de Veiligheidsraad het dodelijke geweld veroordeelt. De Israëlische ambassadeur pleit juist voor een veroordeling van Hamas door de V-raad. Het is onduidelijk of de vergadering iets zal opleveren; bij een spoedzitting na protesten in maart riepen leden van de Veiligheidsraad op tot terughoudendheid, maar werd geen overeenstemming bereikt over een gezamenlijke verklaring.

'Goed dat de VS hun ambassade verplaatsen'

Bij een heuveltje in de buurt van het Amerikaanse consulaat in Jeruzalem staat een handjevol demonstranten die blij zijn met de komst van de Amerikaanse ambassade. Met Israëlische en Amerikaanse vlaggen in de hand betuigen ze hun steun voor de verhuizing naar de Israëlische hoofdstad.

„Het is de hoogste tijd”, zegt Shirley Rendel, die ’s ochtends vroeg met haar echtgenoot uit hun woonplaats Beit Shemesh is vertrokken. „Jeruzalem is altijd de hoofdstad geweest van de Joden en Amerika erkent al sinds 1995 dat de ambassade hier hoort.”

Toch maken voorstanders zich zorgen over wat er in Gaza gebeurt. „Hamas stookt mensen op, en als je een grens doorbreekt, vallen er doden”, zegt Carol Goldberg.

Lees de reportage van correspondent Jannie Schipper in Jeruzalem: ‘Fijn om te weten dat we nog vrienden hebben’

Hamas: stel ons geduld niet verder op de proef

Hamas heeft op de eigen website een verklaring (in het Arabisch) gepubliceerd waarin de organisatie onder andere zeggen dat het "geduld van de al-Qassam-brigades opraakt en niet verder getest moet worden". De brigades zijn de gewapende tak van de Palestijnse terreurbeweging.

Ook kondigt de beweging aan dat de vreedzame protestmarsen doorgaan. De natuurlijke reactie tegen het gewelddadige optreden van de "bezettingsmacht" tijdens de protestmarsen zou volgens Hamas een opstand in Palestina en in alle Arabische en islamitische hoofdsteden zijn. Daarnaast spreekt Hamas zich nogmaals uit tegen de "misdaad van het verplaatsen van de Amerikaanse ambassade".

Turkije roept ambassadeur uit Israël én de VS terug

Turkije roept zijn ambassadeur terug uit Israël en de Verenigde Staten. De diplomaten keren terug naar Ankara "voor overleg". Dat heeft de Turkse vicepremier Bekir Bozdag maandag bekendgemaakt, meldt persbureau Anadolu.

Twitter avatar anadoluagency ANADOLU AGENCY (ENG) #BREAKING Turkey has recalled ambassadors in Tel Aviv and Washington for consultations, Bozdag says

Turkije riep ook drie dagen van nationale rouw uit voor de ruim vijftig Palestijnen die stierven bij geweld rond de grens tussen Israël en de Gazastrook. Ankara bekritiseerde "de massamoord" die de Israëlische autoriteiten zouden hebben gepleegd. Ook noemde Turkije het Amerikaanse besluit om zijn ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen "in strijd met het internationaal recht".

In Istanbul gingen honderden mensen de straat op om te protesteren tegen Israël en de VS. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan noemde Israël een "terreurstaat" die "genocide" zou plegen. Hij zei dat de Turkse Rode Halve Maan humanitaire hulp zal leveren aan ziekenhuizen in Gaza.

Zuid-Afrika roept ambassadeur uit Israël terug

In een reactie op het geweld in de Gazastrook heeft Zuid-Afrika zijn ambassadeur uit Israël teruggeroepen. Dat meldt de Zuid-Afrikaanse nieuwszender SABC maandagavond op basis van een regeringsverklaring. Hierin valt te lezen dat de regering in Pretoria het geweld "op de zwaarst mogelijke manier" veroordeelt.

De Zuid-Afrikaanse regering ziet de demonstranten als "vreedzaam" en noemt de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem een provocerende stap.

"Gezien de nietsontziende en ernstige aard van de laatste Israëlische aanval, heeft de Zuid-Afrikaanse regering besloten om ambassadeur Sisa Ngombane met onmiddellijke ingang en tot nader order terug te roepen."

Lees hieronder de hele verklaring:

DIRCO STATEMENT On South Africa’s withdrawal of Ambassador to Israel over Gaza Palestinian deaths by Israeli forces #SABCNEWS pic.twitter.com/ygvQpkkP4x

— Sherwin Bryce-Pease (@sherwiebp) May 14, 2018

Witte Huis: doden zijn schuld Hamas

Het Witte Huis heeft maandagavond de verantwoordelijkheid van het hoge dodental in Gaza geheel bij Hamas gelegd. Woordvoerder Raj Shah liet weten dat als het aan de VS ligt, er geen oproep komt richting Israël om het geweld te beperken tegen de Palestijnse demonstranten.

"De verantwoordelijkheid voor deze tragische slachtoffers ligt geheel bij Hamas. Hamas lokt deze reactie bewust en cynisch uit."

Verder noemde de woordvoerder het geweld in Gaza een "gruwelijke propaganda-aanval". Wat het Witte Huis betreft zijn de verplaatsing van de ambassade en het geweld in Gaza niet van invloed op het vredesproces.

Koeweit wil dat de VN-Veiligheidsraad bijeenkomt

Koeweit wil dat VN-Veiligheidsraad dinsdag samenkomt om te vergaderen over het geweld aan de grens tussen de Gazastrook en Israël. De VN-ambassadeur van de kleine oliestaat, die net als Nederland tijdelijk een plek inneemt in de Veiligheidsraad, "veroordeelt dat wat zich heeft afgespeeld", meldt AFP. De raad kwam ook al bijeen op verzoek van Koeweit toen het geweld in de Gazastrook eind maart oplaaide.

Twitter avatar KuwaitMissionUN Kuwait Mission to the UN 🇰🇼 دولة #الكويت تطلب عقد جلسة طارئة مفتوحة لمجلس الأمن لمناقشة التطورات في #غزة والاراضي الفلسطينية. #Kuwait has requested for an open meeting of the #UNSC on the situation in the #MiddleEast, including the Palestinian question, to discuss the developments in #Gaza https://t.co/cZOhAsZHSA

Meerdere landen in de regio, waaronder Egypte, Turkije, Qatar en Saoedi-Arabië, spraken zich maandag uit tegen het geweld. Volgens Palestijnse autoriteiten is het de meest dodelijke dag sinds de Gaza-oorlog van 2014. Inmiddels is het iets rustiger geworden in de Gazastrook.

Naar verwachting zullen de demonstraties dinsdag verder gaan. 15 mei is de dag van de 'Nakba' (de 'Catastrofe'): precies zeventig jaar geleden werd de staat Israël gesticht, waarna honderdduizenden Palestijnen gedwongen werden om te verhuizen of te vluchten.

Demonstrations empty out as people are told to go home over loudspeakers. 52 Palestinians killed according to health ministry. pic.twitter.com/r7Q4fpj9uf

— Loveday Morris (@LovedayM) May 14, 2018

Netanyahu noemt geweld tegen Palestijnen zelfverdediging tegen Hamas

"Elk land heeft de plicht om zijn grenzen te verdedigen", schrijft de premier Benjamin Netanyahu van Israël maandagavond op Twitter in reactie op het opgelaaide geweld in de Gazastrook. Daar zijn volgens Palestijnse autoriteiten inmiddels tientallen demonstranten doodgeschoten door het Israëlische leger.

"De terroristische organisatie Hamas zegt dat ze van plan is Israël te vernietigen en stuurt daarom duizenden mensen om de grensafsluiting te doorbreken", stelt Netanyahu. Israël zou vastbesloten zijn om "zijn soevereiniteit en burgers te beschermen".

Eerder op de dag bedankte Netanyahu president Trump tijdens de openingsceremonie van de nieuwe Amerikaanse ambassade in Jeruzalem:

"Remember this moment. This is history" - Israel's PM Benjamin Netanyahu speaking at opening of US embassy in Jerusalem https://t.co/hpatusvTgV pic.twitter.com/dTSCqgohAp

— BBC News (World) (@BBCWorld) May 14, 2018

Gewelddadige verjaardag voor Israël

Terwijl de Amerikaanse ambassade werd ingeluid, schoot Israël tientallen Palestijnen dood. Onze correspondent Jannie Schipper concludeert dat maandag gebeurd is wat iedereen al langer vreesde.

Lees de analyse van onze correspondent over de escalatie van geweld in de Gazastrook

Minister Blok noemt situatie in Gazastrook 'heel aangrijpend'

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken noemt het "heel aangrijpend" dat er zoveel doden zijn gevallen in de Gazastrook. "Ik roep beide kanten op tot zelfbeheersing, want het is dramatisch hoe mensen daar steeds weer de dood vinden", reageerde de minister volgens ANP.

Hoewel het in bepaalde situaties gerechtvaardigd zou zijn voor een land om geweld te gebruiken, concludeerde Blok over het Israëlische optreden dat "er wel heel veel doden zijn gevallen vandaag". Tegelijkertijd helpt het volgens de minister niet dat Palestijnse groeperingen oproepen tot demonstraties. Blok: "Het is van groot belang dat mensen het hoofd koel gaan houden."

Palestijns ministerie: dodental in Gazastrook naar 52

Het dodental in de Gazastrook is inmiddels opgelopen naar 52. Dat meldt het Palestijnse ministerie van Gezondheid. Dat maakt het de meest dodelijke dag in de regio sinds de Gaza-oorlog van 2014. Nog eens zeker tweeduizend Palestijnen raakten gewond door beschietingen of traangas tijdens de protesten bij de grens tussen de Gazastrook en Israël.

Volgens de Palestijnse VN-ambassadeur Riyad Mansour zijn onder de slachtoffers ook zeker acht kinderen jonger van zestien jaar of jonger. Mansour veroordeelt het "wapengebruik tegen burgers die het recht hebben om vreedzaam te demonstreren".

Palestijnen trokken maandag in grote getalen naar de grens om de 'Nakba' te herdenken, waarmee gedoeld wordt op het uitroepen van de staat Israël zeventig jaar geleden. Het Israëlische leger zegt zich alleen te verdedigen tegen Palestijnse 'terroristen' die onder het mom van vreedzame demonstraties geweld zouden proberen te plegen.

Een gewonde Palestijn wordt weggedragen tijdens protesten in de Gazastrook. Foto Dusan Vranic/AP

VN-commissaris: Israëlische leger moet stoppen met geweld

Zeid Ra'ad al-Hussein, de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, heeft het Israëlische optreden tegen de Palestijnse demonstranten veroordeeld. Ook roept hij Israël op om te stoppen met beschietingen met scherpe munitie, en wil hij dat de schuldigen verantwoordelijk worden gehouden "voor deze grove schendingen van mensenrechten".

“Shocking killing of dozens, injury of hundreds by Israeli live fire in #Gaza must stop now. The right to life must be respected. Those responsible for outrageous human rights violations must be held to account. The int'l community needs to ensure justice for victims” – #Zeid. pic.twitter.com/hBb7825Sp8

— UN Human Rights (@UNHumanRights) May 14, 2018

Frankrijk en Verenigd Koninkrijk bezorgd over geweld in Gazastrook

Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben hun zorgen uitgesproken over het geweld in de Gazastrook, waar inmiddels minstens 41 Palestijnen om het leven zijn gekomen. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian roept alle betrokken partijen op om verantwoordelijkheid te nemen en verdere escalatie te voorkomen.

Een woordvoerder van de Britse premier May zegt bezorgd te zijn over het geweld. "We roepen op tot kalmte en terughoudendheid om acties te voorkomen die destructief kunnen zijn voor de vredesbesprekingen." Ook benadrukte de woordvoerder dat het Verenigd Koninkrijk voorstander is van de Tweestatenoplossing in het Israëlisch-Palestijns conflict, met Jeruzalem als gedeelde hoofdstad.

Israëlische militairen patrouilleren langs de grens met de Gazastrook. Foto Amir Cohen/Reuters

Woordvoerder Abbas: verplaatsing ambassade destabiliseert regio

De verplaatsing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem zal de regio verder destabiliseren. Dat zei een woordvoerder van de Palestijnse leider Mahmoud Abbas, meldt Reuters. Washington zal volgens de woordvoerder verder geen rol hebben in de onderhandelingen in het Israëlisch-Palestijns conflict:

"Met deze stap heeft de Amerikaanse overheid haar rol in het vredesproces opgeheven en de wereld, het Palestijnse volk en de Arabische en Islamitische natie beledigd."

De VS willen nog altijd meewerken aan het vredesproces. Dat herhaalde president Trump maandag in een videoboodschap. Het erkennen van Jeruzalem als hoofdstad van Israël is volgens de VS een noodzakelijke voorwaarde om vrede in de regio mogelijk te maken.

Iran: een dag van grote schaamte

Iran heeft maandag scherp uitgehaald naar Israël en de VS. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif noemt het op Twitter "een dag van grote schaamte". Hij veroordeelt het "slachten van talloze Palestijnen", terwijl de Amerikaanse president Trump in de tussentijd een "illegale verplaatsing" van de Amerikaanse ambassade viert.

Israeli regime massacres countless Palestinians in cold blood as they protest in world's largest open air prison. Meanwhile, Trump celebrates move of U.S. illegal embassy and his Arab collaborators move to divert attention. A day of great shame.

— Javad Zarif (@JZarif) May 14, 2018

Netanyahu: Jeruzalem de eeuwige, ondeelbare hoofdstad van Israël

De Israëlische premier Netanyahu heeft maandag president Trump bedankt voor zijn beslissing om de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen. "Met het erkennen van de geschiedenis, heeft u geschiedenis geschreven", aldus Netanyahu. Hij zei tijdens de openingsceremonie dat het "een geweldige dag" was voor Israël.

Netanyahu eindigde zijn toespraak met de conclusie dat Jeruzalem "de eeuwige, ondeelbare hoofdstad van Israël" is.

De Amerikaanse ambassadeur voor Israël David Friedman (l) luistert naar Benjamin Netanyahu. Foto Menahem Kahana/AFP

VN-commissie veroordeelt "onevenredig gebruik geweld" door Israël

Het VN-Comité tegen Rassendiscriminatie heeft het Israëlische geweld tegen Palestijnse demonstranten veroordeeld. In een verklaring maandag schrijft het comité bezorgd te zijn over het "onevenredige gebruik van geweld" sinds eind maart tegen de zogeheten 'Grote Mars van de Terugkeer'.

Bekijk hier foto's van de demonstraties in de Gazastrook

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft zich maandag ook scherp uitgesproken tegen het optreden van het Israëlische leger. "We zien een weerzinwekkende schending van internationaal recht en mensenrechten", schrijft Amnesty op Twitter. "Deze verschrikking moet nu stoppen."

Twitter avatar amnestypress amnestypress We are witnessing an abhorrent violation of Int law and human rights. 38 confirmed dead, including children/minors, with close to 2000 people injured in #Gaza . Many are reporting injuries to the head and chest. Over 500 injured with live ammunition. This horror must end now.

Trump tijdens opening ambassade: VS willen vrede in de regio

De Verenigde Staten zijn nog altijd "volledig toegewijd" om tot een Israëlisch-Palestijnse vredesovereenkomst te komen. Dat zei de Amerikaanse president Trump in een videoboodschap tijdens de openingsceremonie van de ambassade maandag. Kort daarna werd het ambassadegebouw door zijn dochter Ivanka onthuld.

Trump zei dat de erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël "er lang aan zat te komen". Israël heeft volgens de president als soevereine staat het recht om zelf te bepalen wat de hoofdstad is. Hij sloot zijn boodschap af met de hoop dat er vrede zal zijn in de regio, zonder verder te spreken over het opgelaaide geweld in de Gazastrook.

Foto Menahem Kahana/AFP

Trumps politiek adviseur en schoonzoon Jared Kushner sprak ook tijdens de openingsceremonie in Jeruzalem: "Als president Trump een belofte maakt, dan houdt hij zich daar ook aan. Met de verhuizing van de ambassade laten we zien dat de VS een betrouwbare bondgenoot is." Kushner stond stil bij het opgelaaide geweld in de regio de afgelopen weken en erkende dat er "gevoeligheden" rond Jeruzalem spelen. Toch hoopt hij dat Jeruzalem "een stad blijft die volgelingen van alle gelovigen samen kan brengen".

Israël bombardeert doelwitten Hamas

De Israëlische luchtmacht heeft luchtaanvallen uitgevoerd op doelwitten van Hamas, de fundamentalistische groepering die de macht in Gaza in handen heeft, als reactie op beschietingen vanuit de Gazastrook. Dat heeft het Israëlische leger op Twitter bekendgemaakt. Ook schrijft het "terroristen" te hebben gedood die zouden hebben geprobeerd om een bom neer te leggen bij het hek aan de grens in het zuiden van de Gazastrook. Er zijn verder geen Israëlische militairen gewond geraakt.

In addition, IAF aircraft targeted Hamas military posts near the Jabalia area after IDF troops were fired upon from the northern Gaza Strip. No IDF soldiers were injured in the incident pic.twitter.com/EWHOAOzZcA

— IDF (@IDFSpokesperson) May 14, 2018

De Israëlische minister van Defensie Avigdor Lieberman noemde de ‘Grote Mars van de Terugkeer’ eerder "een provocatie" van Hamas. In werkelijkheid gaat het om een initiatief dat breed door de bevolking wordt gedragen en ook op steun van andere Palestijnse groeperingen kan rekenen.

Bekijk de opening van de Amerikaanse ambassade

Via Twitter kan je live meekijken naar de opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. De ceremonie begint om 15.00 uur.

Watch live coverage of @USEmbassyJerusalem opening ceremony, Streaming now!https://t.co/S8deinFwbO

— US Embassy Jerusalem (@USEmbassyIsrael) May 14, 2018

Turkije: VS en Israël verantwoordelijk voor bloedbad

De Turkse vicepremier Bekir Bozdag heeft maandag uitgehaald naar Israël en de VS naar aanleiding van de onrust in de Gazastrook. "De Amerikaanse regering is net zo goed als Israël verantwoordelijk voor dit bloedbad", schreef hij op Twitter. Volgens Bozdag is de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem in strijd met internationaal recht en is Jeruzalem de "onbetwiste hoofdstad" van Palestina. Ook zou het Amerikaanse besluit de regio verder destabiliseren.

Toen president Trump in december bekendmaakte dat de ambassade verplaatst zou worden, werd dat ook door de Turkse president Erdogan scherp veroordeeld. Maandag zei hij in Londen dat de VS door die beslissing hun rol als onderhandelaar in het Israëlisch-Palestijns conflict zijn verloren.

Dodental in Gazastrook naar 37

Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid zijn inmiddels 37 demonstranten gedood bij de protesten en 1693 mensen gewond geraakt. Gewonden zijn afgevoerd naar ziekenhuizen. Palestijnse autoriteiten van de Westelijke Jordaanoever spreken van een "verschrikkelijk bloedbad".

Palestijnse demonstranten worden bestookt door traangas in de Gazastrook. Foto Ibraheem Abu Mustafa/Reuters

Trump: geweldige dag voor Israël

De Amerikaanse president Trump schrijft maandag op Twitter dat het "een geweldige dag voor Israël" is. Ook zegt hij dat de opening van de ambassade te volgen is op zijn favoriete televisiezender, Fox News. Verder zei hij niets over de demonstraties waarbij Palestijnse doden bij zijn gevallen. Zelf is hij niet in Israël voor de ceremonie, zijn dochter Ivanka en schoonzoon Jared Kushner openen de ambassade in Jeruzalem.

U.S. Embassy opening in Jerusalem will be covered live on @FoxNews & @FoxBusiness. Lead up to 9:00 A.M. (eastern) event has already begun. A great day for Israel!

— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) May 14, 2018

Welkom in dit blog over het geweld in de Gazastrook

Bij demonstraties aan de grens tussen de Gazastrook en Israël zijn maandag doden gevallen en honderden mensen gewond geraakt. Later op maandag wordt tijdens een ceremonie officieel de Amerikaanse ambassade in Israël verplaatst van Tel Aviv naar Jeruzalem. In dit blog kan je alle laatste ontwikkelingen volgen rondom de onrust in de Gazastrook.

Lees meer over de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem: Stilletjes wordt Jeruzalem almaar minder Palestijns

Wat we nu tot nu toe weten:

  • Volgens het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid zijn zeker 28 mensen gedood door het Israëlische leger. Ook zouden er honderden gewonden zijn gevallen. Het Israëlische leger zou met scherp hebben geschoten en traangas hebben ingezet.
  • Het gaat om de grootste demonstratie aan de grens sinds een reeks protesten in het kader van het zeventigste bestaansjaar van Israël, ook wel bekend als de ‘Mars van de Terugkeer’.
  • Volgens het Israëlische leger hebben zeker 35.000 demonstranten zich verzameld op twaalf plekken langs de grens.
  • Om 15.00 uur (Nederlandse tijd) is de officiële opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem. Die beslissing is omstreden, omdat Washington daarmee Jeruzalem erkent als hoofdstad van Israël. De stad wordt zowel door de Palestijnen als Israëliërs gezien als hoofdstad.
  • Volgens Hamas, dat de protesten heeft georganiseerd, zijn genoeg demonstranten op de been om het grenshek aan de Gazastrook te bestormen. Israël zegt dit "koste wat het kost" te zullen voorkomen.

Palestijnse demonstranten zoeken dekking voor traangas, dat door het Israëlische leger wordt afgeschoten. Foto Mohammed Abed/AFP