Recensie

Van Kesteren laat zijn extra grote harp schitteren op vernieuwend festival

Harp Festival Het vijfde Dutch Harp Festival bracht een veelzijdig programma. Het festival van Remy van Kesteren blijft nieuwe horizonnen verkennen.

Remy van Kesteren op zijn Réus 49 tijdens het openingsconcert van het Dutch Harp Festival. Foto Nathan Reinds

Harpist Remy van Kesteren verkent nieuwe muzikale werelden. En die aandrift liep als rode draad door het vijfde Dutch Harp Festival. De bovenverdiepingen van het Utrechtse TivoliVredenburg waren dit weekend omgedoopt tot Planet Harp. Van Kesteren wijdde daar zijn splinternieuwe Réus 49 in, een instrument met twee lange snaren meer dan het klassieke model. Die ingreep lijkt miniem, maar hij zou een extra spanning van honderd kilo op het frame meebrengen – krachten die de klankkast konden ontwrichten. Het dwong de bouwers van het Italiaanse Salvi tot het heruitvinden van de harp.

Nou, in dat geval mochten ze meteen wat andere vernieuwingen uitproberen, vond Van Kesteren. Gesteund door het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds liet hij – vier jaar na dat eerste idee – het publiek kennismaken met zijn Réus 49.

Diepe klanken

Gedurende het openingsconcert schitterde de harp als een nieuw bolide tussen zes oude modellen. Later op de avond werd het instrument omringd door wat Van Kesteren zijn robotorkest noemde: oplichtende elektronische kastjes die zorgden voor een ritmische ondergrond bij zijn spel. De Réus maakte indruk met over de hele linie diepe klanken in de laagte, met behoud van warmte in de hoge noten – mooi te horen in muziek van Erik Satie. De harp verloochent zijn wortels niet, maar kan verder reizen dan zijn voorgangers.

Al is het instrument uiteraard slechts het ene deel van het verhaal. De musicus het andere. Toen een bewonderaar violist Jascha Heifetz vertelde hoe prachtig diens Guarneri zong, haalde Heifetz hem uit de kist, hield hem tegen zijn oor, en antwoordde: „Ik hoor niks.” Van Kesteren was in staat met de Réus 49 nieuwe horizonnen op te roepen. Dat laatste gold eveneens voor zijn vakgenoten op meer conventionele instrumenten.

Edmar Castañeda tijdens zijn optreden op het Dutch Harp Festival. Foto Nathan Reinds

Verbijsterende virtuoos

Een rijke biodiversiteit bevolkte Planet Harp, met bijpassende lichtshows van lavasoep, kometenregens, DNA-strengen en geometrische figuren. Zaterdag viel er geen papierflinter partituur te zien. De harpisten wilden de muziek kennelijk niet spelen maar worden. De belichaming hiervan bleek de Colombiaan Edmar Castañeda, een verbijsterende jazz-virtuoos die de suggestie wekte dat in zijn harp meer instrumenten schuilgingen.

Deze magie sijpelde een dag later enigszins weg bij de wereldpremières van componisten Rozalie Hirs en Hawar Tawfique: de werken leken vooral om hun eigen as te draaien. Van Kesterens ‘Spaceship Enterprise’ was plots weer een concertzaal, met musici gevangen in bladmuziek.

Lees ook: interview met componist Rozalie Hirs van wie op het Dutch Harp Festival werk in première ging.

De onvermoede kanten van de harp waren het domein van de acht halve finalisten van het concours, die optraden met eigen repertoire. De zege ging – evenals twee jaar terug – naar een Mexicaan, César Secundino, die zijn instrument liet ‘dansen’. De klassieke harp bleef dit weekend achter op moeder aarde. Van Kesteren verkende met zijn soortgenoten a galaxy far, far away.

    • Joost Galema