West wil geen Centrum worden: strijd tegen bierfiets en wafelwinkel

Talk of the Town

Door maatregelen in het centrum verplaatsen Amsterdam-bezoekers zich naar West. Maar daar willen ze ook geen wafelwinkels.

Bierfietsen met dronken toeristen die over het fietspad slingeren. Een overvloed aan horeca waardoor het winkelaanbod verschraalt. Wie denkt dat dit typische centrum-irritaties zijn, heeft het mis: ook West krijgt steeds meer te maken met de toeristenkwalen waar de binnenstad al jaren tegen strijdt.

„Toeristen en dagjesmensen hebben West ontdekt, en komen hier in groten getale koffiedrinken, of ’s avonds eten”, vertelt Melanie van der Horst (D66), voorzitter van het stadsdeel. „Dat is een leuke ontwikkeling, maar bewoners beginnen nu te klagen.” Niet alleen wordt het almaar drukker in de buurt: ook steeds meer kleine winkels moeten door de groeiende populariteit van de buurt en de bijbehorende huurprijzen het veld ruimen – vooral in Oud-West. De afgelopen jaren moest op de De Clercqstraat bijvoorbeeld een groenteman wijken voor een café, en een wasserette voor een pizzatent. Op de Bilderdijkstraat werden een drogist en een slijter verruild voor twee Aziatische restaurants; een schoenenwinkel en een lingeriezaak veranderden in twee saladebars. „Met het wegvallen van dat soort buurtwinkels gaat de leefbaarheid achteruit”, zegt Van der Horst.

Vandaar dat het stadsdeel in het nieuwe bestemmingsplan, dat op dit moment ter inzage ligt, maatregelen neemt. Belangrijke veranderingen zijn een stop op horeca in Oud-West en het weren van winkels die zich richten op toeristen.

De sterke gentrificatie die West de afgelopen jaren kenmerkte, wordt daarmee min of meer een halt toegeroepen: West wil geen tweede centrum worden. Het ontwerp-bestemmingsplan is gebaseerd op gesprekken met bewoners en ondernemers uit het stadsdeel. „We zien dat met de toename van horeca-zaken de overlast ook toeneemt”, zegt Van der Horst. Er is sprake van geluidsoverlast en te veel drukte op straat. Maar naast de toename van horeca verplaatsen ook andere toeristentrekkers – wegens maatregelen in de binnenstad – zich langzaamaan naar West. De bierfiets bijvoorbeeld: sinds afgelopen november is die niet meer toegestaan in Centrum. In de vijf maanden die er sindsdien verstreken zijn, kwamen er bij de gemeente 128 klachten over de rijdende bars binnen – waarvan 86 uit West. Inmiddels roepen ze ook daar om een verbod.

Nu stadsdeel Centrum maatregelen heeft genomen om de overlast door toeristen en dagjesmensen in te perken, zoeken die hun heil elders en verplaatsen de problemen zich naar andere delen van de stad. Op zich is dat geen verrassing: het idee van de gemeente wás juist de toeristen over de stad te verspreiden. Kan stadsdeel West daarom eigenlijk wel dit soort maatregelen nemen? Schopt dat niet die spreiding in de war?

Nee, zegt de woordvoerder van wethouder Udo Kock (economie, D66). „Als in West ineens heel veel bierfietsen rondrijden, kunnen we ze daar ook gaan verbieden.” Het is niet zo dat de omliggende stadsdelen allemaal een deel van de drukte van het centrum moeten overnemen – zodat het centrum misschien rustiger wordt. En ja, zegt de woordvoerder, het zou dus kunnen dat de bierfiets uiteindelijk in elk stadsdeel verboden wordt. „Mocht het zo ver komen.”

Stadsdeel West neemt ook alvast een aantal voorzorgsmaatregelen om te zorgen dat de overvloed aan Nutella- en ijswinkels – waar in de binnenstad inmiddels tegen is opgetreden – straks niet ineens die kant op komt. In het bestemmingsplan is opgenomen dat per nieuwe zaak wordt gekeken of het een toevoeging is voor de buurt – vergelijkbaar met de branchering-maatregel die al geldt in het centrum. „We willen voorkomen dat allerlei wafelwinkels hier plotseling de winkelpanden komen huren, en we geen handvatten hebben om dat tegen te gaan”, zegt Van der Horst. Mochten de Nutellawinkels zich willen verplaatsen naar West, dan is het stadsdeel alvast gewapend.

Al die maatregelen ten spijt: ondertussen heeft alweer een nieuwe centrum-kwaal de kop op gestoken in West. De Hop On Hop Off-bus rijdt sinds een aantal weken niet meer alleen door de binnenstad, maar ook over de Nassaukade. Vraag is hoe blij de bewoners daarmee zullen zijn.

    • Doortje Smithuijsen