Facebook wil meer data verzamelen via WhatsApp

Privacy WhatsApp wil data uit de berichtenapp ondanks eerdere beloftes toch gaan delen met moederbedrijf Facebook. Drie vragen.

Foto Remko de Waal/ANP

Nederlandse WhatsApp-gebruikers hebben deze week een berichtje gehad over nieuwe gebruiksvoorwaarden. De meeste zullen het bericht vrijwel ongelezen hebben doorgeklikt, maar toch stond er één zin in die zeer de moeite van het lezen waard is. „We willen in de toekomst nauwer samenwerken met andere Facebook-bedrijven.” Daarmee geeft Facebook-dochterbedrijf WhatsApp aan dat het data uit de berichtenapp ondanks eerdere beloftes toch wil delen met het moederbedrijf, vermoedelijk voor advertenties. En veel gebruikers hebben daar nu dus ja tegen gezegd. Wie WhatsApp wil blijven gebruiken, heeft ook geen andere keuze dan de voorwaarden te accepteren. Dat terwijl Facebook-topman Mark Zuckerberg bij de overname van WhatsApp in 2014 expliciet beloofde om geen WhatsApp-data te gebruiken voor advertenties.

1 Welke data verzamelt WhatsApp?

WhatsApp kan vooralsnog niet meelezen met berichten, want die zijn zodanig versleuteld dat ze alleen te lezen zijn voor de verzender en de ontvanger. Maar om de berichten heen vallen ook veel gegevens te verzamelen, zogeheten metadata: over hoe vaak je appt, hoe laat, met wie, welk telefoonnummer je gebruikt, de locatie, enzovoort. Sommige van die WhatsApp-data worden nu al met Facebook gedeeld, zoals je telefoonnummer en wanneer je voor het laatst online was. WhatsApp stelt dat het deze data niet commercieel gebruikt, maar alleen om misbruik en spam te bestrijden. „We delen momenteel geen accountinformatie om jouw ervaring met producten en advertenties op Facebook te verbeteren.” Het sleutelwoord hier is ‘momenteel’. Op meerdere plekken in de nieuwe voorwaarden hint WhatsApp erop dat het dat wel degelijk van plan is.

2 Wat wil Facebook doen met die data?

Details geven Facebook en WhatsApp nog niet. „We zullen je updaten wanneer we onze plannen hebben uitgewerkt”, staat in de nieuwe voorwaarden. Maar het hele verdienmodel van Facebook draait om het op maat maken van advertenties met behulp van persoonlijke data, het heeft in 2014 ruim 19 miljard dollar betaald voor WhatsApp en dat zal het terug willen verdienen.

Een teken aan de wand: twee weken geleden stapte Jan Koum, de topman en oprichter van WhatsApp plotseling op. Volgens The New York Times en de Washington Post was dat vanwege zorgen over wat Facebook met de gegevens van WhatsApp-gebruikers wil doen. Koum zou ook zorgen hebben over dat Facebook zelfs van plan is om de versleuteling zwakker te maken zodat Facebook toch kan meekijken met de inhoud van berichten. Zuckerberg heeft dit niet expliciet ontkend.

In november stapte een andere mede-oprichter van WhatsApp op bij Facebook, Brian Acton. Hij riep laatst iedereen op om te stoppen met het gebruiken van Facebook, en investeerde 50 miljoen dollar in WhatsApp-alternatief Signal.

Lees meer over waarom de berichtendienst zo interessant is voor Facebook

3 Mag WhatsApp dit zomaar doen?

De Europese Commissie heeft Facebook vorig jaar nog een megaboete gegeven van 110 miljoen euro omdat het bedrijf had gelogen over zijn plannen om data te verzamelen via WhatsApp. Facebook gaf toen aan dat het zou stoppen met het verzamelen van gevoelige informatie van Europese gebruikers via WhatsApp. Nu probeert het dus via deze weg daar alsnog toestemming voor te krijgen.

Pikant is dat over twee weken de nieuwe strenge Europese privacywet AVG van kracht wordt, die kan leiden tot miljardenboetes bij privacyschendingen. Facebook en WhatsApp leggen nu dus vlak voor het in werking treden daarvan deze nieuwe gebruiksvoorwaarden op aan gebruikers.