Universiteit wil minder internationale studenten

Akkoord hoger onderwijs Universiteiten hebben met elkaar afgesproken minder studenten in het buitenland te werven.

Ongeveer veertig boze studenten 'bezetten' de bestuurskamer van de faculteit Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen. De RUG wil voornamelijk zoveel mogelijk studenten trekken en dat gaat volgens de studenten ten koste van de kwaliteit van het onderwijs. Kees van de Veen

Universiteiten willen de komende jaren de groei van het aantal studenten afremmen, met name die uit het buitenland. Dat hebben zij onderling afgesproken, zegt voorzitter Pieter Duisenberg van de Vereniging van Universiteiten VSNU.

Universiteiten worden voor een groot deel bekostigd naar rato van de aantallen studenten die ze binnenhalen en opleiden. Maar omdat het totale overheidsbudget voor het hoger onderwijs al jarenlang niet meegroeit met het totale aantal studenten, blijft er per student steeds minder geld over voor onderwijs. Dan is het beter om de groei van het aantal studenten te beperken, redeneren de universiteiten nu.

Een akkoord hierover presenteert de VSNU komende maandag aan minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66). Dan wordt ook bekendgemaakt hoe de universiteiten hun afspraken precies gaan invullen en of er gedeeltelijke studentenstops komen.

Het totale aantal studenten aan de veertien Nederlandse universiteiten is sinds 2013 met 10 procent gestegen, van 250.000 naar 275.000. Tweederde van de groei komt van buitenlandse bachelor- en masterstudenten. Dat aantal nam sinds 2013 toe van 31.000 naar 48.000.

Universiteiten hebben die studenten actief in het buitenland geworven door op het Engels over te gaan. Dankzij het financieringssysteem kunnen faculteiten met meer buitenlandse studenten een gelijkblijvend of groter aandeel uit het totale onderwijsbudget krijgen, ook al gaat de overheidsbijdrage per student gestaag achteruit.

De universiteit gaat aan marktdenken ten onder, schrijft universitair docent Eelco Runia. Lees ook: Waarom ik ontslag neem bij de universiteit

Studenten uit de Europese Unie betalen evenveel collegegeld als Nederlandse studenten, dus de overheid moet net zo goed geld toeleggen op hun onderwijs. Gemiddeld kost een student aan de universiteit of hogeschool jaarlijks 7.000 euro. Volgens internationale afspraken hebben Europese studenten evenveel recht op hoger onderwijs als Nederlandse.

Minister Van Engelshoven brengt dit najaar een onderzoek uit naar het huidige bekostigingsstelsel. Daarnaast stuurt ze in juni een ‘visiebrief’ over internationalisering naar de Tweede Kamer. Een aantal Kamerfracties wil de financiering van universiteiten minder laten afhangen van de aantallen studenten.

Verdienmodel

D66 en CDA zijn op zichzelf niet tegen internationalisering, maar stellen vast dat het, in de woorden van D66-Kamerlid Paul van Meenen, „zo langzamerhand een verdienmodel is geworden”. Van Meenen: „Je wilt buitenlandse talenten binnenhalen, maar je wilt niet dat dit ongebreideld gebeurt omdat het bekostigingssysteem ons daartoe dwingt. Iedereen wil zijn eigen aandeel zo groot mogelijk maken. Daar gaat veel energie in zitten.”

Kamerlid Harry van der Molen (CDA) valt hem daarin bij. „Het is breed bekend dat de beslissing om een opleiding in het Engels aan te bieden niet onderbouwd wordt genomen.”

De SP vindt zelfs dat de overheid aan opleidingen minder vergoeding moet geven voor de aanwezige Europese studenten. „We moeten de financiële prikkel voor het werven van buitenlandse studenten eruit halen”, zegt Frank Futselaar.

Harm Beertema (PVV) wil wel nadenken over een ander bekostigingsstelsel, maar dat staat voor hem los van de internationalisering. „Als de minister zich aan de wet van het hoger onderwijs zou houden, zou de Engelse taal een uitzondering zijn.” En daarmee zouden minder internationale studenten komen.

Kamerlid Zihni Özdil (GroenLinks) juicht de internationalisering juist toe: „We moeten het kind niet met het badwater weggooien.”