Leven als een Rockefeller is een kostbare zaak

Veiling Christie’s breekt alle veilingrecords met de huisraad van de Rockefellers. Een opluchting, want het veilinghuis betaalde de hoogste garantiesom ooit.

Foto's Christie's en EPA

Live like a Rockefeller, leef als een Rockefeller. Het is de slim gekozen slagzin waarmee Christie’s de ‘veiling van de eeuw’ heeft aangeprezen. Na een uitgebreide en wereldwijde marketingcampagne begon het veilinghuis dinsdag in New York met de verkoop van The Collection of Peggy and David Rockefeller, ongeveer drieduizend kavels kunst en antiek.

Na twee van de vier veilingdagen stond de teller al op 765,3 miljoen dollar, 645 miljoen euro. Daarmee is de recordopbrengst van de in 2009 geveilde collectie van mode-ontwerper Yves Saint Laurent (opbrengst: 484 miljoen euro) al ruimschoots overtroffen. Spannend is nu vooral of de huisraad van de Rockefellers voldoende oplevert om de grens van de 1 miljard dollar te passeren.

Gouden manchetknopen Richtprijs: 400-600 dollar. Verkoopprijs: 11.250 dollar. Foto Christie’s

Het succes van de Rockefeller-veiling onderstreept nog maar eens het prijsopdrijvende effect van een glorieuze herkomst. Peggy en David Rockefeller vertegenwoordigden het Amerikaanse equivalent van royalty. Die haast koninklijke herkomst leidt ertoe dat kopers bereid zijn zelfs voor een paar sullige manchetknopen of een peper- en zoutstelletje aanzienlijk meer dan de hoofdprijs te betalen. De droom – ‘Leven als een Rockefeller’ – wordt met zo’n aankoop toch minstens een beetje bewaarheid.

Oliebaron

David Rockefeller overleed vorig jaar op 101-jarige leeftijd, ruim twintig jaar na zijn echtgenote. Hij was de laatst levende kleinzoon van oliebaron John D. Rockefeller (1839-1937), na inflatiecorrectie volgens diverse berekeningen de rijkste mens ooit.

David Rockefeller in 2006 thuis in New York met zijn oude reistas. Aan de muren een Courbet (links) en een Picasso uit diens roze periode, Jeune fille à la corbeille de fleurs (1905). Foto Jean-Claude Deutsch/ Getty Images

Ook de kleinzoon, die carrière maakte als bankier, behoorde tot de rijkste en meest invloedrijke Amerikanen. Zijn vrijgevigheid, een familietraditie, droeg verder bij aan zijn status. Bij leven schonken Peggy en David Rockefeller ruim 1,3 miljard dollar aan goede doelen. Postuum komt daar nog de opbrengst van hun kunst- en antiekverzameling bij. Die zal worden verdeeld over twaalf goede doelen. Daaronder zijn Harvard University en het Museum of Modern Art in New York, dat mede door Davids moeder Abby is opgericht.

NRC-redacteur Dirk Limburg mocht in 2009 rondkijken in het kunstpaleis van de modekoning Yves Saint Laurent, toen na zijn overlijden zijn collectie werd geveild. Lees ook: Op bezoek in het kunstpaleis van de modekoning

Pablo Picasso, ‘Jeune fille à la corbeille de fleurs’ (1905, 154,8 x 66,1 cm). Foto Christie’s

Bij Christie’s zal de opluchting groot zijn. Voor het binnenhalen van aantrekkelijke collecties moet het veilinghuis steeds in competitie met Sotheby’s. Inbrengers spelen de concurrenten tegen elkaar uit. Het veilinghuis dat de hoogste opbrengst garandeert, trekt vaak aan het langste eind. Christie’s veilt dezer dagen de Rockefeller-collectie, Sotheby’s biedt 16 mei in New York 26 meesterwerken aan van Morton en Barbara Mandel, een hoogbejaard Amerikaans echtpaar dat hun filantropische instelling van extra geld wil voorzien.

Door David Rockefeller een opbrengst van 650 miljoen dollar voor zijn nalatenschap te garanderen, troefde Christie’s volgens The New York Times Sotheby’s af. Als die onbevestigde informatie klopt is het de hoogste garantiesom uit de veilinggeschiedenis.

Ondanks het feit dat Christie’s het financiële risico deels bij anderen zal hebben ondergebracht, is zo’n hoge garantie niet zonder risico. Neem de vorige ‘veiling van de eeuw’, de verkoop in 2015 van de kunstcollectie van zakenman A. Alfred Taubman.

Sotheby’s beloofde de erven een opbrengst van 500 miljoen dollar. De verkoop viel tegen en het veilinghuis maakte op de reuzenverkoop een verlies van 12 miljoen dollar. De beurskoers van het bedrijf kelderde en er volgde een sanering.

Aan de kwaliteit van Taubmans collectie lag het niet, die was fenomenaal. Wat vermoedelijk een belangrijke rol speelde was het gebrek aan uitstraling van de naam Taubman. Die had niet half de statuur van die van Rockefeller. Taubman, de ‘uitvinder’ van de shopping mall en voormalig eigenaar van Sotheby’s, zat op 77-jarige leeftijd na illegale prijsafspraken met Christie’s zelfs een gevangenisstraf van negen maanden uit.

Lees ook: Rockefellerveiling breekt record: duurste privécollectie ooit

Bloot tienermeisje

De medewerkers van Christie’s zullen ook verheugd zijn dat het voorspelde topstuk van de veiling het goed deed. Dat was een Picasso uit diens roze periode: Jeune fille à la corbeille de fleurs (1905). Dit realistisch geschilderde portret van een bloot tienermeisje met een mand bloemen is geen gemakkelijk schilderij: van het meisje wordt gezegd dat ze niet alleen bloemen, maar ook haar lichaam verkocht. Met een opbrengst van 115 miljoen dollar werd het dinsdag toch de op één na duurste Picasso ooit.

De glans van de naam Rockefeller is het beste af te lezen aan de resultaten van de geveilde huisraad. Een stel manchetknopen met in goud de letter R erop, bracht 11.250 dollar op, bijna het dertigvoudige van de lage richtprijs. Een gouden geldknip met daarop in reliëf het Rockefeller Centre in New York (gebouwd in opdracht van de familie) werd voor 75.000 dollar verkocht.

De mahoniehoutentafel uit 1865 waaraan het gezin dineerde in hun townhouse in de 65ste Straat in New York bracht vijftien keer zoveel op als verwacht: 468.000 dollar. Op de antieke serviezen die het gezin gewoon gebruikte, werd fel geboden. Met als uitschieter het Sèvres-servies dat in 1808 voor de Franse keizer Napoleon werd gemaakt: 1,8 miljoen dollar.

In de eetkamer hing ook een in 1795 geschilderd portret van George Washington, de eerste Amerikaanse president. Het bracht twaalf keer de lage richtprijs op: 11,5 miljoen dollar.

Ook een klein beetje leven als een Rockefeller is een kostbare zaak.

    • Arjen Ribbens