Karelsprijs-laureaat Macron: Europa is een utopie

Europa

Een jaar nadat hij met een uitgesproken pro-Europese campagne de Franse presidentsverkiezingen won, kreeg Emmanuel Macron donderdag de prestigieuze Karelsprijs uitgereikt wegens zijn ‘grote verdiensten voor de Europese eenwording’.

De Franse president Emmanuel Macron met de Duitse Bondskanselier bij de uitreiking van de Karelsprijs. Ludovic Marin /AFP Photo

In een bevlogen toespraak heeft de Franse president Emmanuel Macron Duitsland en de rest van Europa donderdag aangespoord haast te maken met de hervorming en versterking van de Europese Unie en de eurozone. „We moeten ons niet uiteen laten spelen, we moeten niet bang zijn. We moeten niet langer wachten”, zei hij.

Een jaar nadat Macron met een uitgesproken pro-Europese campagne de Franse presidentsverkiezingen won, werd hem donderdag in Aken de prestigieuze Karelsprijs uitgereikt. Met die prijs huldigt de Duitse stad mensen voor hun ‘grote verdiensten voor de Europese eenwording’. De verkiezing van Macron, en zijn optreden sindsdien, hebben de Europese Unie na jaren van problemen en pessimisme een nieuwe impuls gegeven.

‘Vanzelfsprekendheid is risico’

Bondskanselier Angela Merkel, die de prijs zelf in 2008 kreeg, hield donderdag de feestrede. Ze prees Macrons vermogen om enthousiasme voor Europa los te maken. Hij heeft begrepen, zei ze, dat „vanzelfsprekendheid het grootste risico voor het Europese model is” en dat het de opgave van de huidige generatie politici is om „alles wat de Europese identiteit uitmaakt te verdedigen en zo nodig van een nieuwe basis te voorzien.”

Met Frankrijk zijn we ervan overtuigd, zei Merkel, dat Europa een nieuw begin nodig heeft. „Terugtrekking op het nationale voert ons op een dwaalspoor.” Ze zei dat een gemeenschappelijke buitenlandse politiek, die nu nog in de kinderschoenen staat, noodzakelijk is. „Het is niet meer zo dat de VS ons wel zullen beschermen. Europa moet zijn lot in eigen hand nemen.”

Over het nucleaire akkoord met Iran, dat de Verenigde Staten deze week opzegden, zei ze dat het nu echt een kwestie van oorlog of vrede is.

Solidariteit als kernwaarde

Macron legde in zijn dankrede de nadruk op de noodzaak de ‘Europese soevereiniteit’ te versterken, een van zijn geliefde thema’s. De bedreigingen uit de buitenwereld en de toestand binnen de Europese Unie maken het urgent de hervorming van Europa nu snel ter hand te nemen, zei de Franse president.

„Word wakker! Frankrijk is veranderd”, zei hij tegen de Duitsers en andere Europeanen in zijn gehoor. „Frankrijk voert langverwachte hervormingen door, daar heeft het Franse volk een jaar geleden voor gekozen.” Hij pleitte hartstochtelijk voor solidariteit als kernwaarde van de Europese Unie. „Daar heeft Duitsland ook van geprofiteerd ten tijde van de Duitse hereniging.”

Lees ook: Welk Duracellmannetje haalt Europa uit politieke verlamming?

Tegen de weerstand die in Duitsland bestaat om Frankrijk tegemoet te komen bij de hervorming van de eurozone, zei hij: „In mijn land hoor ik mensen zeggen: ga de confrontatie met Duitsland aan, ze zijn egoïstisch. Maar ik weet dat dat niet waar is.”

Hij herhaalde zijn pleidooi voor een gemeenschappelijke begroting voor de eurozone. Merkel had kort daarvoor gezegd dat de onderhandelingen moeilijk zijn, maar dat ze in juni overeenstemming verwacht.

Met een impliciete verwijzing naar het toenemend nationalisme in de wereld en een dreigende handelsoorlog, zei Macron dat de Europese Unie medeverantwoordelijk is „voor het behoud van de multilaterale orde, waar ik sterk in geloof”. Hij riep op niet bang te zijn, „we zullen onze beginselen niet verraden”.

Oproep tot handelen

De Karelsprijs zou weinig te betekenen hebben, aldus de Franse president, als het een uitnodiging was om geduldig te zijn. „Laten we ons samen voor Europa engageren, voor een Europa dat beschermt, met een sterke eurozone, een goede milieupolitiek, een Europa van innovatie - daarvoor is een wil nodig, en bereidheid risico te nemen. Laten we nu handelen. Europa is allesbehalve vanzelfsprekend, het is kwetsbaar.”

Tot slot zei hij „Europa is een utopie. Maar we zitten hier allemaal, dus het is gelukt. Utopisten zijn pragmatici en realisten”.

    • Juurd Eijsvoogel