Recensie

De millennials willen oorlog in ‘Lenteritueel’

Dans Samen met 21 jongeren voeren Toneelgroep Oostpool en Introdans een vrije bewerking op van het ballet ‘Le Sacre du Printemps’.

Sanne Peper

Dans

Lenteritueel

Oostpool Jong/Introdans. Gezien 9/5, Apeldoorn. Herhalingen t/m 13/5. Inl: oostpool.nl

●●●●●

Wat is hij herkenbaar, de jongen in zijn streepjestruitje (de 18-jarige Ies Kaczmarek). Aandoenlijk mager en bleekjes, heel anders dan de anderen om hem heen, met hun uitbottende lijven. Waaraan alles groeit („Tieten! Erecties!”), en waarvan alles ongeduldig schreeuwt om gebruikt te worden: „Neuken! Neuken!”

Kaczmarek hoeft niet zo nodig. Liever houdt hij nog even vast aan zijn kinderlijk vertrouwen in de mensheid, de liefde, traditionele waarden, het idee dat alles goed zal komen. Hij is nog ‘vega’ ook. Het ideale doelwit dus voor de 21 jongeren met wie Timothy de Gilde en Adriaan Luteyn van Toneelgroep Oostpool respectievelijk Introdans Lenteritueel maakten. Een mooi doordachte rite de passage, vrij naar het ballet Le Sacre du Printemps (1913) van Vaslav Nijinsky en Igor Stravinsky, waarin een uitverkoren meisje zich moet dooddansen voor de groep.

Zonder de jonge spelers te overvragen, hebben De Gilde en Luteyn citaten uit die beruchte choreografie gebruikt: hoekige houdingen, eenvoudige, stampende voetritmes. Daarnaast wordt gerefereerd aan Filippo Marinetti’s Futuristisch Manifest (1909). Diens allesverzengende vernieuwingsdrang klinkt door in de woedende teksten die de ‘millennials’ hun ouders toeslingeren. Zíj eisen nu de wereld op. Ze willen revolutie, oorlog wordt verwelkomd. „Wie wil bouwen, moet breken!” De staccatoleuzen van tekstschrijver Jibbe Willems zijn pittig, zij het soms wat lang voor een pakkende protestkreet.

Knap is hoe ook Pina Bausch’ ongeëvenaarde Sacre-interpretatie Frühlingsopfer 1975) is verwerkt. Deels in bewegingen, deels in kostumering, bijna letterlijk in het moment waarop Kaczmarek, net als Bausch’ uitverkoren meisje, een jurk krijgt toegeworpen. Niet rood, maar vleeskleurig, net als de jurken die de anderen hebben aangetrokken. De bonte troep individuen is een eenvormige, dwingende eenheid geworden.

Zo tonen de jonge spelers hoe onder elke anarchistische oproep tot revolutie al de dictatuur van de gemeenschap sluimert. Kaczmarek houdt zijn jurk aarzelend voor zich.