Conflict over olie Venezuela sleept ook de Antillen mee

Caraïbisch Nederland Het Amerikaanse oliebedrijf ConocoPhillips heeft beslag gelegd op Venezolaanse installaties op de Antillen. De eilanden vrezen crisis.

Het logo van staatsoliemaatschappiPDVSA in Willemstad op Curaçao. De olie-installaties op de Antillen spelen een sleutelrol in de verwerking en opslag van Venezolaanse olie bestemd voor de export. Foto Andres Martinez Casares/Reuters

De Antillen zijn direct betrokken geraakt bij een al elf jaar oud conflict tussen het Amerikaanse oliebedrijf ConocoPhillips en de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA. Het Caraïbische deel van het koninkrijk dreigt hierdoor meegesleept te worden bij de verdere economische instorting van Venezuela en de olie-industrie van dat land in het bijzonder.

Deze week werd bekend dat de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) een eis à 2 miljard dollar van ConocoPhillips heeft ingewilligd om beslag te mogen leggen op PDVSA-operaties op de voormalige Nederlandse Antillen. Dit omdat het Amerikaanse concern in 2007 werd getroffen door de nationalisering van de Venezolaanse olie-industrie door toenmalig president Hugo Chávez. Het ICC bepaalde in een arbitragebesluit dat ConocoPhillips vanwege die onrechtmatige onteigening – en de vervolgens misgelopen winsten – beslag mag leggen op installaties op Aruba, Curaçao, Bonaire en Sint-Eustatius. De eerste twee eilanden zijn onafhankelijke landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden, de andere twee hebben de status van bijzondere gemeente. De olie-installaties op de Antillen spelen een sleutelrol in de verwerking en opslag van Venezolaanse olie bestemd voor de export.

Vooral de Isla-raffinaderij op Curaçao is zeer belangrijk voor PDVSA. De voormalige Shell-raffinaderij kan tot 330.000 vaten per dag verwerken en is speciaal uitgerust voor de typische, zware Venezolaanse olie. Isla is in handen van het Curaçaose staatsbedrijf RdK dat de installatie verhuurt aan de Venezolanen. Ook de nabijgelegen overslagterminals in de haven van Bullenbaai zijn cruciaal voor PDVSA. Vanwege de beslaglegging zou Venezuela inmiddels gestopt zijn nog nieuwe ruwe olie aan te voeren.

Lees ook deze reportage over de relatie tussen Curaçao en Venezuela

Curaçao: risico op crisis

De olieproductie van Venezuela, dat over de grootste bewezen oliereserves ter wereld beschikt, is de afgelopen jaren door de opeenvolgende nationaliseringen en ander wanbeleid sterk teruggevallen. Dit vergroot de economische malaise van het land, dat kampt met grote schaarste. De chronische tekorten aan medicijnen en voedsel hebben miljoenen burgers het land doen ontvluchten.

Premier Rhuggenaath van Curaçao waarschuwde dinsdag voor „een potentiële crisis” door de beslaglegging. „We zijn ons bewust van de mogelijke risico’s. Het stilleggen van de operatie zou een verwoestende economische en sociale impact hebben.”

De sector is zeer belangrijk voor het eiland: ze levert cruciale buitenlandse deviezen op, werk en economische activiteit. Het contract met PDVSA loopt eind 2019 af en RdK is al langer op zoek naar een nieuwe huurder. Die zou echter ook veel moeten investeren in vernieuwing van Isla, die nu nog zeer vervuilend is, ook omdat de weinige olie die Venezuela nog oppompt steeds viezer en zwaarder is.

Er werd vorig jaar enige tijd onderhandeld met een Chinees bedrijf, maar die gesprekken liepen spaak. Een Chinese huurder ligt voor de hand, omdat Beijing de belangrijkste schuldeiser is van het noodlijdende Venezuela. Dat moet een groot deel van zijn oliewinsten daarom direct weer afdragen aan China.

Eerder deze week stond de olieprijs voor het eerst in drie jaar kort boven de 70 dollar per vat. Dit werd door analisten toegeschreven aan de stilvallende productie in Venezuela en de onzekerheid rond Iran.

Lees verder over de relatie Nederland-Venezuela: Zijn eerste buitenlandse deal sluit Blok met Venezolaanse ‘boeven

Correctie (11 mei 2018): ConocoPhillips was in een eerdere versie van dit artikel onjuist geschreven als ConocoPhilips. Dat is aangepast.