Billboardbedrijf filmt stiekem voorbijgangers

Privacy

Passanten op het Amsterdamse Rembrandtplein en bij Rotterdam Centraal zijn jarenlang gefilmd door BlowUP Media.

foto iStock

Op het Rembrandtplein in Amsterdam en bij Rotterdam Centraal zijn door een advertentiebedrijf geavanceerde camera’s geplaatst, waarmee mensen op tientallen meters afstand herkenbaar in beeld kunnen worden gebracht. Dat is in strijd met de wet.

Medewerkers van BlowUP Media kunnen de beelden al jarenlang live bekijken, blijkt uit onderzoek van de journalistieke podcast Trees (VPRO/ Human). Ook kunnen ze de camera’s besturen en ermee inzoomen vanaf hun smartphone.

BlowUP Media heeft grote ledschermen waar merken als Samsung en Huawei adverteren. Met hulp van de camera’s keek het bedrijf onder meer naar het potentiële bereik van de reclameschermen. Een ander bedrijf, Kinetic, kreeg tussen april 2014 en juni 2015 ook toegang tot de beelden om een aantal keer de voorbijgangers in Rotterdam te tellen. Voor die tellingen zijn de beelden in het verleden meerdere keren opgeslagen.

Camera’s richten op de openbare ruimte waarbij mensen herkenbaar in beeld worden gebracht, is voorbehouden aan de gemeente. Voor het plaatsen van camera’s in de openbare ruimte zijn regels vastgelegd. In de Wet bescherming persoonsgegevens staat dat mensen geïnformeerd moeten worden over cameratoezicht vóór zij daadwerkelijk worden gefilmd. In het Wetboek van Strafrecht staat dat heimelijk cameratoezicht slechts in bijzondere omstandigheden mag, zoals bij vermoedens van diefstal.

Voorbijgangers

De camera in Amsterdam staat op het dak van het NH Schiller Hotel – onder de letter ‘N’ – en filmt het Rembrandtplein. In Rotterdam hangt de camera onder een reclamescherm aan het Kruisplein, gericht op het Centraal Station.

De camera’s geven door de hoogte een overzichtsshot, maar makers van Trees hebben beelden in handen waaruit duidelijk blijkt dat de camera’s in staat zijn ook voorbijgangers herkenbaar te filmen.

In een reactie aan Trees en NRC laat BlowUP Media weten dat de camera’s er staan voor „technische inspectie” van de ledschermen en om eventueel aan de klanten te bewijzen dat de advertentie daadwerkelijk wordt getoond. Het bedrijf schrijft dat beelden niet worden opgeslagen en nooit gebruikt zijn om individuen in kaart te brengen.

Reclamebereik

Online kan het succes van een advertentie eenvoudig worden gemeten, in de fysieke wereld gaat dat lastiger. Het is niet voor het eerst dat een exploitant van buitenreclame toch meer wil weten over het bereik en daarmee in opspraak raakt. Vorig jaar bleek dat voorbijgangers op treinstations zonder het te weten werden gefilmd vanuit reclamezuilen door het bedrijf Exterion. Kleine camera’s hielden bij hoeveel mensen de reclame passeerden, of ze keken, van welk geslacht ze waren en wat grofweg hun leeftijd was.

In totaal draaiden er camera’s in dertig reclamezuilen, onder meer in Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam. De tellingen waren volgens Exterion Media volledig anoniem omdat beelden niet werden opgeslagen. Het telwerk werd gedaan door software, niet door mensen. Nadat deze billboardcamera’s in het nieuws kwamen werden ze voorlopig uitgezet.

Sindsdien onderzoekt de Autoriteit Persoonsgegevens of Exterion Media over de schreef is gegaan. De toezichthouder wil dit onderzoek afwachten alvorens commentaar te geven op de activiteiten van BlowUP Media.