Wapenlobby toont met keuze voor North niet te zullen wijken

Oliver North

Dat Oliver North omstreden is sinds het ‘Iran-contra’-schandaal is voor NRA geen bezwaar. Hij moet de achterban gemotiveerd houden.

Oliver North spreekt de NRA toe.Foto Justin Sullivan/AFP

Ervaring met wapenverkoop heeft hij in elk geval. Oliver North (1943), die naar maandag bekend werd aantreedt als voorzitter van de National Rifle Association, is omstreden sinds hij in de jaren tachtig een centrale rol speelde in het Iran-contraschandaal. Als lid van Reagans Nationale Veiligheidsraad nam hij vanaf 1985 het voortouw bij het heimelijke besluit om wapens aan Iran te verkopen met het oog op de bevrijding van zeven Amerikaanse gijzelaars. Een deel van de opbrengst werd naar rechtse opstandelingen in Nicaragua gesluisd. Tegen Iran waren op dat moment sancties van kracht en het Congres had hulp aan de Contra’s in het Midden-Amerikaanse land verboden. North werd voor zijn aandeel hierin eerst veroordeeld, maar deze vonnissen werden later nietig verklaard.

North, een Vietnamveteraan en oorlogshavik die tegenwoordig defensie-commentator en presentator is bij Fox News, was al lid van de raad van toezicht van de NRA. Door hem nu naar voren te schuiven maakt de Amerikaanse wapenlobby duidelijk dat ze van geen wijken wil weten. In maart en april werd de NRA voor het eerst sins jaren in de verdediging gedrongen door massale betogingen tegen het wijd verbreide wapenbezit na de dodelijke schietpartij op een school in Parkland, Florida. Ondertussen verwelkomde de organisatie een recordaantal nieuwe leden.

Wel maakt de NRA de indruk bepaald geen haast te maken met verjonging. Tegen de jongeren die het verzet tegen wapenbezit aanvoeren, brengt de NRA naast de 68-jarige uitvoerend directeur Wayne LaPierre nu de 74-jarige North in stelling.

LaPierre noemde het aantreden van North maandag „Het opwindendste nieuws voor onze leden sinds Charlton Heston voorzitter van onze vereniging was.” De bejaarde Hollywoodveteraan Heston hield in zijn voorzitterstermijn (1998-2003, hij overleed in 2008) de aandacht voor het volgens de NRA immer bedreigde recht op wapenbezit op theatrale wijze levend. Zo hief hij op een NRA-conventie in 2000 een geweer boven zijn hoofd, en riep uit dat de toenmalige vice-president Al Gore dit uit „mijn koude, dode handen” zou moeten komen wringen.

Norths bij conservatieven nog steeds niet verbleekte sterstatus en zijn tv-bekendheid moeten nu de NRA-achterban gemotiveerd houden, zodat Republikeinse politici de druk blijven voelen.

Tijdens het „gebedsontbijt” op de openbare jaarvergadering van de NRA in Dallas, afgelopen weekend, hield North een vurige speech waarin hij wapenbezit, christendom en conservatieve familiewaarden met elkaar verknoopte. Telkens als een van zijn zeventien kleinkinderen veertien wordt, vertelde hij, geeft hij dat kind een doos met de drie essentiële zaken des levens: een bijbel en een kompas. E n een jachtgeweer.