In het oog van een orkaan gelooft iedereen in klimaatverandering

Stormjagen Weermannen Reinier van den Berg en Eric Terpstra houden zo van het weer, dat ze de meest extreme weertypes opzoeken. En iedereen kan mee, mits het vliegen wordt gecompenseerd.

Een groep stormjagers in Oklahoma, Verenigde Staten, mei vorig jaar. Foto Getty Images/Drew Angerer

Bij een orkaan blijven de meeste mensen uit de buurt. Maar meteoroloog Eric Terpstra uit Wageningen vloog vorig jaar naar Florida toen orkaan Irma zich aankondigde. Samen met twee collega’s huurde hij een auto. Ze waren zo ongeveer de enigen die het te treffen gebied tegemoet traden.

Terpstra had maar een doel: het oog van de verwoestende orkaan. „Het was heel onwerkelijk”, vertelt hij. „In het oog van de orkaan is het windstil. De geluiden worden plotseling anders. Je hoort alarmen afgaan en een soort gezoem van gesprongen elektriciteitshuisjes.”

Van tevoren had hij uitgezocht waar ze zouden moeten staan: in de buurt van een stevig gebouw waar ze als dat nodig zou zijn naar binnen konden. Op straat voelde hij eerst de buien in zijn gezicht slaan – horizontale regen waar je alleen met een speciale duikbril op naar kunt kijken. En toen, opeens, zakten de windsnelheden van 200 kilometer per uur naar nul. „We zagen een muur van wolken om ons heen draaien.”

Geen ramptoerisme

Het natuurgeweld was overdonderend. Zo indrukwekkend, dat hij het ook anderen wil laten ervaren. „Dit heeft niets te maken met ramptoerisme”, zegt hij meteen. „Het gaat mij om het extreme weersverschijnsel.”

Terpstra werkte jaren bij MeteoGroup en hield zich bezig met de verwachtingen. Maar hij was ook reisleider bij een organisatie voor natuurreizen. Nu combineert hij beide en neemt hij reizigers mee naar buitensporige weersverschijnselen. Extreme Nature Tours heet zijn bedrijf. In mei is zijn eerste reis een feit. Wat ze gaan doen? Tornado jagen in het middenwesten van de Verenigde Staten.

Dat is best een beetje gevaarlijk, geeft hij toe. Maar ook weer niet zo risicovol als bijvoorbeeld met een groep mensen de Mount Everest beklimmen. „Weet je waar de meeste doden bij vallen tijdens tornado jagen? Bij auto-ongelukken. Chasers knallen met hun auto’s op elkaar.”

Zelf heeft hij het al tig keer gedaan met collega-weerfanaten: de VS doorkruisen op zoek naar slecht weer – tornado’s zijn daar elk voorjaar vaste prik. Onweersbuien zien die in Nederland niet bestaan, afwachten of uit een apocalytische supercell een slurf naar de grond schiet. Hij krijgt er een kick van als een eigen voorspelling uitkomt; afgaan op waarschuwingen van meteorologische instituten vindt hij niet leuk. „Ik wil mensen onderweg een beetje leren hoe je zelf zo’n voorspelling maakt.”

Dit is een tornado van heel dichtbij.

Met zijn kleinschalige reisbureau beoogt hij meer dan toeristen avonturen voorschotelen. Hij wil uitleggen hoe het werkt. Maar meer nog hoopt hij mensen bewust te maken van de klimaatverandering. Extreme weersverschijnselen mogen dan fascinerend zijn, ze nemen in frequentie toe en dat heeft volgens de meteoroloog alles te maken met de opwarming van de aarde. „Elke gedragsverandering begint met bewustwording. Je moet mensen met eigen ogen laten zien wat er aan de hand is, pas dan gaat het in hun DNA zitten en zijn ze bereid anders te leven.”

Minder vliegen

Dat klinkt nogal dubbel, realiseert hij zich. Wie echt om het milieu geeft, stapt toch niet in het vliegtuig? Hier mengt Reinier van den Berg zich in het gesprek. Deze weerman van RTL en duurzaamheidsdeskundige heeft aandelen gekocht in het bedrijf van Terpstra. Hij verbindt zijn naam aan de reizen naar extreem weer. „Ik heb daarover moeten nadenken”, zegt Van den Berg. „Twee tot drie keer in de week roep ik op een podium dat we minder moeten vliegen, de luchtvaart is echt veel te goedkoop.” Onlangs nam hij Nederlandse captains of industry, ofwel bazen van invloedrijke bedrijven, mee naar Groenland. „Daar zie je global warming in werking. Je krijgt kippenvel als je de foto’s van de gletsjers vergelijkt met die van een paar jaar geleden.”

Om hun CO2-uitstoot te compenseren, laten Terpstra en Van den Berg de toeristen automatisch een bedrag betalen aan Trees for All, een Nederlandse organisatie die ontbossing tegengaat en wereldwijd nieuwe bomen plant – het zit bij de pakketprijs inbegrepen. De weermannen zeggen de rekensom per trip zo te maken dat deelnemers niet alleen hun eigen vervuiling terugbetalen, maar eenzelfde bedrag nog eens doneren aan de bomenplanters. Zo hopen ze ‘klimaatpositief’ op reis te gaan. Op het programma van elke trip staan ontmoetingen met de lokale bevolking, om te horen welke gevolgen de opwarming van de aarde voor haar heeft.

Hoe ver de toeristen zullen reizen, is niet altijd van tevoren te zeggen. Een orkaan kan immers voorspeld worden in Puerto Rico, maar ook op de Filippijnen. Pas op het laatste moment bepalen de meteorologen het land van bestemming en ook de dag van vertrek. De gezelschappen zijn klein, tussen de vier en twaalf deelnemers; een negendaagse orkaantrip begint bij 2.700 euro. Of reizigers ook daadwerkelijk in het oog van de orkaan komen te staan, blijft de vraag.

Terpstra: „Als je je eenmaal gepositioneerd hebt, kun je niet meer weg. Gaan rijden is veel te gevaarlijk. Maar het kan gebeuren dat het oog van de orkaan toch vijftig kilometer oostwaarts overtrekt, dan heb je pech. De natuur doet wat-ie wil.”

Een ‘niet goed geld terug’-garantie biedt hij niet.