Recensie

Neil Youngs met drank doordrenkte verdriet

Donkere jaren 70

Neil Youngs geweldige treurmars Tonight’s the Night over de dope-cultuur van Hollywood klinkt live een stuk opgewekter. Maar de filmmuziek van Paradox had hij niet moeten uitbrengen.

Neil Young en Chris Stills (zoon van Stephen) op 21 april dit jaar tijdens een concert in het Dolby Theatre in Hollywood. Foto Getty Images/AFP

Tonight’s the Night van Neil Young was een van de albums die de donkere kant van de jaren zeventig ijselijk boekstaafden. In twaalf nummers, inclusief een dubbele versie van de titelsong, verwerkte Young zijn verdriet om de dood van Crazy Horse-gitarist Danny Whitten en roadie Bruce Berry, kort na elkaar gestorven aan een overdosis. Young en de resterende leden van Crazy Horse stortten zich in nachtelijke sessies, waarbij ze zwaar „leunden op de cactus” (tequila). Dat is te horen: Young krijst en kreunt zich door de ongepolijste songs, die de dope-cultuur van Hollywood schilderen. Na een paar weken in de studio zag het gezelschap eruit als „knaagdieren”, aldus een bezoeker. De ‘oncommerciële” plaat werd pas twee jaar later uitgebracht en geldt nu als een van Youngs onbetwiste meesterwerken.

Van de existentiële wanhoop en verloedering is opvallend weinig te merken op de live-cd Roxy – Tonight’s the Night live, een registratie van optredens in de Hollywood-club waar Young het nieuwe materiaal in 1973 ten doop hield. De muziek is rauw en los, maar wordt met onverholen spelplezier en enthousiasme gebracht. De heren hebben hun existentialisme – en de fles – duidelijk in de studio gelaten. Al geeft Young in zijn rol als louche spreekstalmeester al staaltjes ten beste van de cabareteske humor („Welkom in Miami Beach, dames en heren”) die het handelsmerk zou worden van de latere, veel ontregelder Tonight’s the Night-tournee door Groot-Brittannië.

Scifi-western

Helaas heeft de nu 72-jarige Young inmiddels de neiging alles wat hem te binnen schiet ook meteen uit te brengen. Dat leidt tot veel impulsieve projecten, die snel weer vergeten zijn. Paradox, Youngs soundtrack bij een ‘ecologische scifi-western’ van zijn vriendin en milieu-activiste Daryl Hannah, valt in die categorie. De Netflix-film is een en al melige flauwekul, met een mini-rolletje van Young zelf. De muziek is al even associatief en rommelig: een ratjetoe van oud en recent werk, met het recente, geslaagde nummer ‘Peace Trail’ als enige verademing. Misschien leuk voor mafketels-op-leeftijd, maar oninteressant voor wie van Young meer intensiteit gewend is. Spontaniteit, zijn grote kracht op het aangrijpende Tonight’s the Night, kan ook ballast worden.

    • Sjoerd de Jong