‘Kroon verzon verhaal over ontvoering’

Volgens de Volkskrant zijn er uit onderzoek “geen aanwijzingen” gekomen die Kroons claims ondersteunen.

Kroon in 2015 tijdens de viering van het 350-jarig bestaan van het Korps Mariniers. Foto Remko de Waal/ANP

De Defensietop vermoedt dat militair Marco Kroon zijn verhaal over een ontvoering in Afghanistan in 2007 op zijn minst gedeeltelijk heeft verzonnen. Uit een jaar onderzoek naar het incident, en naar Kroons bewering dat hij zijn gijzelnemer op een later moment heeft doodgeschoten, zijn “geen aanwijzingen” naar voren gekomen die de claims ondersteunen.

Dat meldt de Volkskrant woensdag op basis van gesprekken met dertien mensen die betrokken waren bij Kroons geheime missie in de Afghaanse hoofdstad Kabul of bij het onderzoek naar zijn verhaal. Kroon wilde volgens de krant niet reageren omdat justitie de zaak momenteel nog onderzoekt.

Binnen de krijgsmacht zou open gesproken worden over de mogelijkheid dat Kroon lijdt aan een posttraumatische stressstoornis, al is zo’n aandoening niet bij hem vastgesteld. “Mogelijk zijn feiten door elkaar gehaald en is hij ze echt gaan geloven”, zegt een bron tegen de krant.

NRC nam drie opmerkelijke passages uit Kroons verklaring onder de loep. Lees ook: Wat doet zo’n militair in z’n eentje in gevaarlijk gebied?

Begin dit jaar vertelde Kroon in het AD dat hij tijdens een geheime missie in Kabul gevangen was genomen door de vijand. Hij zou zijn ondervraagd, en daarbij zwaar zijn mishandeld en ernstig vernederd. Vervolgens werd hij om voor hem onduidelijke redenen vrijgelaten. Een paar weken later vond Kroon de leider van zijn ontvoerders. Omdat de man gewapend was, schoot Kroon hem dood. “Het was op dat moment hij of ik”, aldus de commando. “Ik vuurde gericht mijn hele magazijn leeg.”

‘Het kan niet waar zijn’

Uit de gesprekken met ingewijden blijkt volgens de Volkskrant dat het zeer onwaarschijnlijk is dat Kroon ontvoerd en zwaar mishandeld is zonder dat iemand het doorhad. Kroon zat met andere commando’s undercover in een safe house en had als missie inlichtingenmedewerkers te beschermen. Hij en zijn collega’s mochten maximaal dertig minuten alleen op pad. Dat tijdsbestek zou te kort zijn voor het verhaal van Kroon. “Het kan niet waar zijn”, zegt een hoge defensiemedewerker.

Kroon bleef volgens twee defensiebronnen één keer veertig minuten weg. Dat kwam volgens hemzelf doordat hij betrokken was geraakt bij een opstootje, nadat hij tegen een fruitkraam was gebotst. Afghanen zouden hem hebben ingesloten en hebben geslagen. Kroon wist zich uiteindelijk vrij te kopen. Bij terugkomst in het safe house zagen zijn collega’s geen verwondingen.

Lees hier het interview terug dat NRC een paar jaar geleden had met Kroon: Dapperste man van Nederland

Ook Kroons claim dat hij zijn gijzelnemer heeft gedood is volgens de bronnen van de krant ongeloofwaardig. Ze vinden het vreemd dat het niemand zou zijn opgevallen dat een westerling een heel magazijn leegschoot op een Afghaan. Het verhaal van Kroon zou bovendien atypisch zijn voor een commando. Die “zijn door en door getraind om nooit hun magazijn zomaar leeg te schieten”, verklaart een voormalig lid van het elitekorps.

‘Hij zit er echt mee’

De bronnen van de Volkskrant willen alle dertien ook niet helemaal uitsluiten dat Kroon de waarheid spreekt. Hij is erg stellig over zijn verhaal, en benadrukt vooral dat hij zich erg schaamt voor de vermeende vernederingen die hij heeft ondergaan. “We denken wel dat er echt iets is gebeurd, want de verklaring is heel gedetailleerd en hij zit er echt mee. Maar ik weet niet of het in die mate is gebeurd”, aldus een bron.

Pas in 2017, tien jaar later, maakte Kroon melding van het incident bij Defensie. In de tussentijd was hij wegens heldhaftig optreden tijdens een gevechtsmissie in Afghanistan in 2006 onderscheiden met de Militaire Willems-Orde, de hoogste Nederlandse ridderorde. Naar eigen zeggen hield Kroon zijn verhaal zo lang geheim, omdat hij anders de geheime missie waaraan hij deelnam in gevaar zou brengen.

    • Vincent Sondermeijer