Albumoverzicht: live-cd van Neil Youngs meesterwerken, tijd verschrompelt bij dj Koze

Recensies De muziekrecensenten van NRC beoordelen de nieuwe albums van deze week, onder andere muziek van Dj Koze, Neil Young en J.Cole.

  • ●●●●

    Dj Koze: Knock Knock

    Dj KozeElektronica: Knock Knock, de opvolger van het al even caleidoscopische Amygdala, klinkt alsof dj Koze met veel vlinders en/of een zegel LSD de studio in is gekropen. Knock Knock staat vol prachtige liedjes die coherent zijn in structuur en uiterst gedetailleerd, maar onnavolgbaar origineel in de mix aan invloeden die Stefan ‘dj Koze’ Kozella naar de mengtafel brengt. Van vervormde synths op ‘Bonfire’ – met zang van Bon Ivers Justin Vernon, tot raps over het ge-oehoe van een nachtuil met dwarsfluitgetierelier. Soms leunt het geheel op een klassieke discobeat, dan weer is het eindresultaat pittige pop met zang van Roísín Murphy (van Moloko). ‘Time is a social institution and not a fysical reality’, spreekt een rastafari. In ‘Music on My Teeth’, een lieflijk speeldoosliedje met zachte gitaar en zang van José González. Tijd verschrompelt zeker als je in de wonderschone bubbel van dj Koze zit. Rolinde Hoorntje

  • ●●●●

    J.Cole: KOD

    J.ColeHiphop: Op zijn vijfde album is rapper J. Cole een mentor. In alle nummers op KOD (‘Kids On Drugs’) bespreekt hij de valkuilen van het leven, en vooral dat van zijn collega-rappers. Cole, de warmbloedige rapper met jazzy instrumentaties, richt zich tot de ‘trap’-generatie van Lil Uzi Vert, en Lil Yachty (‘With your funky lil’ rap name’). Hij is een moralist in een wereld die draait om drank, geld, seks en drugs. Cole benoemt ook een andere kwestie: jonge zwarte collega’s passen zich aan aan de smaak van het witte publiek: vanuit veilige buitenwijken dwepen witte jongeren met in gewelddadige omstandigheden levende rappers.De muziek op KOD is kaler dan op eerdere albums. In ‘Motiv8’ en ‘Photograph’ deint zijn warme stem over stuiterende percussie, geaccentueerd door plagerige koortjes. Hoogtepunt is het hartstochtelijke ‘Once An Addict’, over zijn aan alcohol verslaafde moeder. Hester Carvalho

  • ●●●●

    Radio Filharmonisch Orkest & Groot Omroepkoor o.l.v. Markus Stenz: Theo Loevendie - The Rise of Spinoza

    Theo Loevendie - The Rise of SpinozaKlassiek: Bij de wereldpremière vier jaar geleden noemde NRC Theo Loevendies opera The Rise of Spinoza „een hoogtepunt in zijn muziektheatrale oeuvre”. Dat gedenkwaardige concert in de NTR ZaterdagMatinee is als album verschenen. Het was een lang gekoesterde droom van Loevendie om een opera te wijden aan Baruch Spinoza, de 17de-eeuwse filosoof die aan de wieg van de Verlichting stond.De Nederlandse componist schreef zelf het libretto, waarin het gevecht tussen geloof en verstand, liefde en plicht, de boventoon voert. Spinoza kiest compromisloos voor het vrije verstand tegenover de religieuze gevangenschap. Loevendie schetst het drama in mooie muzikale kleuren, maar in verhalende zin vallen de personages vooral samen met ideeën – het innerlijke conflict ontbreekt en daarmee ook de nodige emotionaliteit. Joost Galema

  • ●●●●●

    Damien Jurado: The Horizon Just Laughed

    Damien JuradoPop: Twintig jaar lang bracht Damien Jurado (45) bijna jaarlijks een album uit, maar pas met zijn vorige Maraqopa-albumtrilogie bereikte hij een groter publiek. Op zijn twaalfde album The Horizon Just Laughed zoekt Jurado bedwelming in verstikkende hittegeluiden. Met gortdroge stem, bekkengetik en broeierige orgeltoon kleurt hij z’n nummers in woestijntinten. Op ‘Allocate’ voelt een trillende viool als een briesje aan de blauwe hemel. Jurado’s stem waggelt er in onvaste toon en ritme doorheen. De weelderige strijkers en blazers van ‘Percy Faith’ en ‘Marvin Kaplan’ vormen de oases. Nu en dan keert hij inwaarts: gitaarliedjes als ‘Over Rainbows and Rainier’ en ‘1973’ zijn klassiek Jurado. De lome nummers trekken soms wat rechtlijnig voort. Het past in een landschap dat dor ziet zo ver de horizon reikt. De cult-troubadour vervolgt ermee zijn eigenzinnige weg. Tjeu Derks

  • ●●●●●

    Neil Young: Roxy - Tonight’s the Night Live

    Neil YoungRock: Tonight’s the Night van Neil Young was een van de albums die de donkere kant van de jaren zeventig ijselijk boekstaafden. In twaalf nummers, inclusief een dubbele versie van de titelsong, verwerkte Young zijn verdriet om de dood van Crazy Horse-gitarist Danny Whitten en roadie Bruce Berry, kort na elkaar zijn gestorven aan een overdosis. Young en de resterende leden van Crazy Horse stortten zich in nachtelijke sessies, waarbij ze zwaar „leunden op de cactus” (tequila). Dat is te horen: Young krijst en kreunt zich door de ongepolijste songs, die de dope-cultuur van Hollywood schilderen. Na een paar weken in de studio zag het gezelschap eruit als „knaagdieren”, aldus een bezoeker. De ‘oncommerciële” plaat werd pas twee jaar later uitgebracht en geldt nu als een van Youngs onbetwiste meesterwerken. Van de existentiële wanhoop en verloedering is opvallend weinig te merken op de live-cd Roxy – Tonight’s the Night live, een registratie van optredens in de Hollywood-club waar Young het nieuwe materiaal in 1973 ten doop hield. De muziek is rauw en los, maar wordt met onverholen spelplezier en enthousiasme gebracht. De heren hebben hun existentialisme – en de fles – duidelijk in de studio gelaten. Al geeft Young in zijn rol als louche spreekstalmeester al staaltjes ten beste van de cabareteske humor („Welkom in Miami Beach, dames en heren”) die het handelsmerk zou worden van de latere, veel ontregelder Tonight’s the Night-tournee door Groot-Brittannië.

    Helaas heeft de nu 72-jarige Young inmiddels de neiging alles wat hem te binnen schiet ook meteen uit te brengen. Dat leidt tot veel impulsieve projecten, die snel weer vergeten zijn. Paradox, Youngs soundtrack bij een ‘ecologische scifi-western’ van zijn vriendin en milieu-activiste Daryl Hannah, valt in die categorie. De Netflix-film is een en al melige flauwekul, met een mini-rolletje van Young zelf. De muziek is al even associatief en rommelig: een ratjetoe van oud en recent werk, met het recente, geslaagde nummer ‘Peace Trail’ als enige verademing. Misschien leuk voor mafketels-op-leeftijd, maar oninteressant voor wie van Young meer intensiteit gewend is. Spontaniteit, zijn grote kracht op het aangrijpende Tonight’s the Night, kan ook ballast worden. Sjoerd de Jong