Zwangere zzp’ers kunnen eindelijk verlofsuitkering terugvragen

Uitkering Vrouwelijke ondernemers die tussen 2005 en 2008 een kind kregen, hebben alsnog recht op een zwangerschapsuitkering.

Foto iStock

In 2016 bepaalde de rechtbank Midden-Nederland dat uitkeringsinstantie UWV een zelfstandige zonder personeel (zzp’er) alsnog moest compenseren voor de uitkering die ze níét kreeg toen ze zwanger was en niet aan het werk kon. Ze was naar de rechter gestapt omdat er tussen 1 augustus 2004 en 4 juni 2008 geen zwangerschaps- of bevallingsuitkering voor vrouwelijke zelfstandigen bestond – in tegenstelling tot de jaren ervoor en erna.

Een jaar later bepaalde de Centrale Raad van Beroep (CRvB) dat álle vrouwelijke ondernemers die in die periode zwanger waren, recht hadden op een zwangerschapsuitkering. Het resultaat: zelfstandigen die tussen 2005 en 2008 een kind kregen en geen beroep konden doen op een uitkering kunnen vanaf 15 mei aanstaande een compensatie aanvragen bij het UWV.

1. Kom ik in aanmerking voor die compensatie?

Alle vrouwen die zwanger waren tussen 1 augustus 2004 en 4 juni 2008, in de periode van 7 mei 2005 tot 4 juni 2008 een kind kregen en in het kalenderjaar van hun bevalling werkten als zelfstandige (met of zonder personeel) hebben recht op een compensatie van 5.600 euro per bevalling.

2. Hé, dit gaat over mij. Wat kan ik nu doen?

Vanaf 15 mei kunnen vrouwelijke ondernemers via de website van het UWV een compensatie aanvragen. Dat kan tot en met 30 september 2018, uitbetalen gebeurt vanaf januari 2019.

Zwanger als zzp’er, hoe doe je dat? Drie vrouwen vertellen. „Mijn verloskundige zei: nu moet je echt stoppen.”

De volledige boekhouding hoeft dan overigens niet van stal, een aantal gegevens over de zelfstandige onderneming, het kind of de kinderen en eventueel een partner zijn genoeg. Let wel: het gaat om een bruto bedrag. De compensatie telt voor de Belastingdienst mee bij de (gezins-)inkomsten.

3. Wat ging hier eigenlijk aan vooraf?

In 2004 ontstond er voor vrouwelijke ondernemers een niemandsland: de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ) werd toen afgeschaft. In die wet zat onder meer een regeling voor zwangere zelfstandigen.

Toenmalig minister Piet Hein Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, CDA) achtte het ontbreken van zo’n regeling toch niet echt wenselijk, waarop op 4 juni 2008 de Wet zwangerschaps- en bevallingsuitkering zelfstandigen (Wet ZEZ) in werking trad. Sindsdien kunnen zwangere zelfstandigen gewoon weer bij het UWV aankloppen voor een uitkering.

Zo’n 20.000 zwangere zelfstandigen vielen tussen de twee wetten in, schat het UWV. Acht van hen stapten naar de rechter, omdat ze vonden dat ook zij recht hadden op een uitkering. De rechter stelde één van de vrouwen na acht jaar procederen in het gelijk.

In 2017 besloot de CRvB dat alle vrouwelijke ondernemers die tussen 2004 en 2008 zwanger waren alsnog recht hadden op een zwangerschapsverlof met inkomen, op grond van het VN-Vrouwenverdrag. Het resultaat is een compensatie van de staat van 5.600 euro per bevalling – een bedrag dat overeenkomt met de gemiddelde uitkering die zwangere zelfstandigen in 2017 kregen. Vrouwelijke ondernemers die tussen 2005 en 2008 tweemaal bevielen, krijgen in totaal dus 11.200 euro.

    • Anne Corré