Bezorgers Deliveroo nu tóch verzekerd

Platformeconomie Deliveroo gaat bezorgers vanaf deze maand verzekeren. Goed nieuws voor koeriers, of slechts een pleister op de wonde?

Deliveroo-bezorgers voelen zich helemaal geen zzp’er.Foto EPA

Alle bezorgers die voor Deliveroo werken, of ze nu in Singapore of Amsterdam rondfietsen, zijn vanaf deze maand automatisch verzekerd tegen schade bij een ongeval onder werktijd en bij eventuele inkomstenderving als gevolg daarvan. Dat laat de Britse maaltijdbezorger deze dinsdag weten in een e-mail aan haar werknemers, in alle twaalf landen waarin de dienst actief is. De maatregel kost het platform ongeveer 10 miljoen euro in het eerste jaar. In ons land heeft Deliveroo zo’n 2.000 bezorgers.

Voor Deliveroo-koeriers is die verzekering kosteloos. Nederlandse en Belgische bezorgers worden door een Belgische tussenpartij verzekerd. Persoonlijk letsel is gedekt, net als aansprakelijkheid bij een ongeluk dat zich onder werktijd voordoet. Ook wordt een eventueel verlies van inkomen vergoed: tot 75 procent van de gemiddelde verdiensten van een bezorger, maximaal dertig dagen lang. Bezorgers zijn verzekerd op het moment dat ze ingelogd zijn, tot een uur erna – ongeacht of ze met het afhandelen van een bestelling bezig zijn of niet.

Geen zelfstandig ondernemer

Al langer staat de verzekeringskwestie van zogeheten ‘platformwerkers’, zoals Deliveroo-koeriers, ter discussie. Ze worden sinds augustus vorig jaar ingezet als zelfstandig ondernemer (zzp’er) en krijgen sindsdien per bezorgde maaltijd betaald.

Dat betekent dat ze tot op zekere hoogte de vrijheid hebben hun eigen werktijden te bepalen, maar óók dat ze niet de zekerheden genieten die ze voorheen wel hadden, zoals een minimumloon, doorbetaling bij ziekte en een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en ongevallen op het werk. Dat bleek voor veel Deliveroo-bezorgers een pijnpunt, omdat zij zich helemaal geen zelfstandig ondernemer voelen. De platformwerkers hebben vaak maar één opdrachtgever en kunnen niet hun eigen tarieven bepalen.

Deliveroo zei eerder een verzekering voor zzp’ers wel aan te wíllen bieden, maar vond dat daar in Nederland op juridisch vlak te veel risico’s aan kleven: als een bedrijf voor zelfstandige opdrachtnemers verzekeringen afsluit, is dat een aanwijzing voor schijnzelfstandigheid. En dát betekent een risico op rechtszaken rond het inhuren van koeriers als zzp’er. Deliveroo wilde dus voorkomen dat het de opdrachtnemers die nu relatief goedkoop en flexibel ingezet kunnen worden, terug in dienst moest nemen.

Toch onderzocht het bedrijf vorige zomer al de mogelijkheid om verzekeringen voor bezorgers af te sluiten, vermoedelijk vanwege de kritiek die toen vanuit de bezorgers, de Partij van de Arbeid en vakbond FNV Jong kwam. Een verzekering was goed te betalen, wees dat onderzoek uit, maar de angst voor rechtszaken bleef.

Begin dit jaar besloot de Nederlandse Deliveroo-bezorger Sytze Ferwerda zijn opdrachtgever voor de rechter te slepen. De insteek: híj had er nooit voor gekozen zijn werk als zelfstandige te doen, maar moet nu wel zélf zijn verzekering en pensioen regelen. Het doel: terug in dienst bij Deliveroo. Die rechtszaak, gevoerd met steun van de PvdA, komt naar verwachting nog voor de zomer voor de rechter.

Concurrerend blijven

Nu is de verzekering voor Deliveroo-koeriers er dan toch. „Omdat bezorgers deze zekerheid verdienen”, zo meldt het persbericht. Maar ook, en misschien wel vooral, om concurrerend te blijven. Deliveroos operationeel directeur in Nederland, Stijn Verstijnen, laat weten: „We kunnen ons hiermee onderscheiden. Hopelijk zorgt dat ervoor dat nog meer bezorgers voor ons kiezen.”

Het heeft niets te maken met de kritiek, zegt hij. „Het gaat om wat de bezorgers willen. Voor hen was het niet helder hoe ze hun schade konden verhalen. Wat anderen van ons vinden, vind ik minder interessant.”

Tweede Kamerlid Gijs van Dijk volgt Deliveroo namens de PvdA met een kritisch oog. Volgens zijn partij is er al lang sprake van schijnzelfstandigheid. In een reactie op de aangekondigde verzekering zegt hij: „Natuurlijk is dit een goede ontwikkeling, ik denk dat veel bezorgers er blij mee zijn. Maar Deliveroo probeert iets te repareren wat in de kern verkeerd blijft: deze bezorgers zijn geen zzp’ers.” Ze verdienen volgens Van Dijk een cao, minimumloon en vast contract. „Heel normale zekerheden.”

‘Lipstick on a pig’

De houding van Deliveroo zit Van Dijk bovendien nog steeds dwars. „Het bedrijf zoekt continu de mazen in de wet. Als ze ergens iets te veel gezeik over krijgen, repareren ze dat punt van kritiek en gaan ze weer verder. Terwijl: als concurrenten zich wél aan alle spelregels houden, ontstaat er een ongelijk speelveld.”

Yorick Bleijenberg (33) heeft ook gemengde gevoelens. Voor concurrent Uber Eats werkt hij als zelfstandig koerier, voorheen fietste hij voor Deliveroo. Destijds richtte hij mede de Riders Union op, een door FNV Jong ingelijfde beweging van bezorgers die in actie kwam toen Deliveroo aankondigde alleen nog met zzp’ers te zullen werken. „Het is een vooruitgang voor de mensen die zich geen verzekering konden permitteren. Maar het is wel lipstick on a pig, zoals de Engelsen dat zeggen.”

Ook volgens Bleijenberg horen deze bezorgers gewoon in dienst te zijn. „Nu bouwen ze nog altijd geen pensioen op, krijgen ze niet doorbetaald als ze ‘gewoon’ ziek zijn en is een minimumloon niet gegarandeerd.”

Deliveroo zegt dat het naast het bieden van deze verzekering „nog meer wil doen”, maar doelt dan vooral op het helpen met de administratie, of een tegemoetkoming bij een verzekering voor hun fiets of telefoon. Het bieden van een minimumloon is volgens Verstijnen niet aan de orde. Ook is Deliveroo geenszins voornemens de bezorgers weer in dienst te nemen.

Bij monde van directeur Benelux Mathieu de Lophem zegt Deliveroo dat het „blijft betogen voor een aangepaste wet, zodat online platforms hun opdrachtnemers flexibiliteit en zekerheid kunnen blijven bieden”. Tot die tijd houdt Deliveroo zich volgens Verstijnen gewoon aan de wet – al is er inderdaad sprake van „een grijs gebied” waar het de zelfstandigheid van platformwerkers betreft. Een rechter zal daarover oordelen in de zaak van bezorger Sytze.

    • Rens Lieman